Voor kunst en vriendschap

Roland Blokhuizen

Magnus Carlsen stak na het WK blitz in St. Petersburg tien vingers op, omdat hij net voor de tiende keer in zijn leven een wereldkampioenschap had gewonnen. Vier keer het klassieke kampioenschap, twee keer rapid en vier keer blitz. Een paar dagen eerder was het rapidkampioenschap hem ontgaan, dat was gewonnen door de Rus Daniil Doebov (22), die hem ook bij blitz op de hielen zat.

De twee WK’s, rapid en blitz, waren door de nieuwe president van de FIDE Arkadi Dvorkovitsj verplaatst naar Rusland, omdat in Saoedi-Arabië, waar ze eind 2017 waren en volgens een oud contract ook eind 2018 zouden zijn, niet alle landen mee mogen doen. De Saoedische invloed was er nog. De toernooien waren nog steeds genoemd naar hun koning Salman en in de zalen werd geen alcohol of varkensvlees geserveerd, ongewoon voor Rusland.

Ik moet bekennen dat ik niet al die vluggertjes heb nagespeeld. Grootse partijen zijn bij mijn weten niet in St. Petersburg gesignaleerd. Die waren er wel op eigen bodem, bij het schaakfestival in Groningen. De mooiste vond ik die uit het Open toernooi tussen de jonge sterren Casper Schoppen en Liam Vrolijk, beiden 16 jaar. Die twee zijn sterke meesters en toekomstige grootmeesters, maar hier speelden ze bijna bovenmenselijk goed.

In een rondeverslag op de toernooiwebsite stond alleen dat het een scherpe Najdorfvariant was. Een kras understatement. Wit brengt eerst een stukoffer dat niet aangenomen mag worden, dan een kwaliteitsoffer en nog een stukoffer, tegen het eind doet hij met een toren minder een stille pionzet om een defensief schaakje te voorkomen, en dan wordt het remise door eeuwig schaak. Geweldig. Hoe kun je daarover alleen maar zeggen dat het een scherpe openingsvariant was?

Toen ik de partij naspeelde met Stockfish 10 dacht ik dat ik het begreep. Met fabuleuze nauwkeurigheid hadden de spelers in een heksenketel in sneltreinvaart steeds de beste zet gedaan, waardoor de evaluatie van de computer steeds hetzelfde bleef: remise.

Op het live blog van het toernooi stond: „Grote vraag is natuurlijk: hadden deze twee superkenners de hele partij thuis al op hun analysebordje bekeken?” Vast wel, en misschien zelfs samen, voor de kunst en voor de vriendschap.

Casper Schoppen - Liam Vrolijk, Groningen Open 2018

1. e4 c5 2. Pf3 d6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 a6 6. Lg5 Pbd7 7. De2 h6 8. Lh4 g6 9. f4 e5 10. fxe5 dxe5 11. 0-0-0 Dc7 12. Pb3 b5 13. Pd5 Pxd5 14. exd5 Ld6 15. Dd2 Kf8 16. g4 a5 17. De3 Pb6 18. Lxb5 a4 De eerste nieuwe zet. Eerder was eens 18...Lxg4 gespeeld. 19. Pd4 Lxg4 Hij kon het paardoffer niet aannemen, want na 19...exd4 20. De8+ Kg7 21. Lf6+ wint wit. 20. De4 Een kwaliteitsoffer 20...Lxd1 21. Pe6+ En nog een stukoffer. 21...fxe6 22. Txd1 Wit staat een toren achter, maar de alwetende computer zegt hier al dat het remise moet worden. 22...Th7 23. Dxg6 e4 24. dxe6 Tg7 25. Dxe4 Le7 26. Lg3 Dc5 27. Le5 Dit was de eerste zet waarvoor Schoppen wat tijd uittrok. 27...Dxb5

Zie diagram

28. h4 Een fraaie stille zet, de enige goede volgens de computer. Wit schakelt Lg5+ uit. 28...Td8 Nu vindt ook zwart de enige goede zet. 29. Df3+ Kg8 30. Txd8+ Lxd8 31. Lxg7 Kxg7 32. Df7+ Kh8 33. Df8+ Kh7 34. Df7+ Kh8 Remise

    • Hans Ree