Opinie

Is verdere groei van Schiphol onontkoombaar, of niet?

Nederland kan niet zonder groei van Schiphol, vindt Remco Dijkstra. Onzin, zegt Suzanne Kröger, met een slimme verdeling van de schaarse capaciteit is groei niet nodig. Een twistgesprek per e-mail onder leiding van Mark Duursma.

Hoeveel ruimte krijgt Schiphol om te groeien vanaf 2021? Die vraag is inzet van een maatschappelijke en politiek debat met felle voor- en tegenstanders. Eerdere afspraken tussen de luchtvaartsector, overheden en omwonenden stelden de grens tot eind 2020 op 500.000 vliegbewegingen (starts en landingen) per jaar. Dit jaar valt het besluit over de ontwikkeling daarna. In de Tweede Kamer staan Remco Dijkstra (VVD) en Suzanne Kröger (GroenLinks) lijnrecht tegenover elkaar.

RD is Remco Dijkstra, SK is Suzanne Kröger.

RD: „Schiphol moet ruimte krijgen om te groeien. Nederland heeft baat bij uitstekende internationale verbindingen. Voor onszelf, om op reis te gaan, en voor vervoer van goederen naar alle uithoeken van de wereld. Schiphol speelt daar een belangrijke rol in en dat gaat niet vanzelf. Als overstappende passagiers Schiphol links laten liggen, hebben we minder bestemmingen om uit te kiezen en wordt Nederland minder aantrekkelijk voor de vestiging van internationale bedrijven.”

SK: „Schiphol is zeker belangrijk voor Nederland. De vraag is of groei in aantallen vluchten nodig is om die rol te spelen. Eindeloze groei gaat ten koste van de gezondheid van omwonenden en het klimaat. Nog meer prijsvechtervluchten naar bestemmingen in Europa, die ook prima per trein bereikbaar zijn voegen weinig toe.”

RD: „Fijn dat je het belang van Schiphol inziet. Het is nu al dringen op Schiphol. Meer prijsvechters op Schiphol is ook niet wat ik wil. Die bestemmingen kunnen we uitstekend bereiken via regionale luchthavens als Eindhoven en Lelystad, of zelfs per trein. Op Schiphol hebben we juist ruimte nodig voor goederenvervoer en intercontinentale vluchten. Daar moeten we kunnen groeien. Dat is namelijk wat Schiphol maakt tot de mainport die het is; een motor voor de BV Nederland.”

SK: „Zolang er nog 60 vluchten per dag naar Londen en 8 naar Brussel gaan, is er geen sprake van te weinig capaciteit, maar van een slechte verdeling en gebrek aan regie. Als politiek moeten we kiezen wat voor een luchtvaart we willen.”

RD: „Mensen gaan graag op vakantie. Dat verdienen ze ook en daarvoor vliegen ze soms. Als mensen van GroenLinks met de trein naar Kroatië, Griekenland of Zuid-Spanje moeten, is de helft van hun vakantie al voorbij voor ze er überhaupt zijn. Politiek is inderdaad keuzes maken. Daarom hebben we een prachtig vliegveld aangelegd in Flevoland om Schiphol te ontlasten, zodat Schiphol kan doen waar ze goed in is.”

SK: „Met 500.000 vliegbewegingen en bijna 70 miljoen passagiers, is het echt onzin om te stellen dat als Schiphol niet kan groeien, niemand meer op vakantie kan. 40 procent van de passagiers zijn overstappers. Dat is extra vervuilend en neemt kostbare ruimte op Schiphol in. We kunnen niet eindeloos groeien ten koste van omwonenden en klimaat. We moeten de schaarste goed verdelen. Door capaciteit goed te verdelen blijft Nederland zonder groei bereikbaar en kunnen we ook op vakantie.”

RD: „Die vele overstappers (36,9 procent overigens) zorgen juist voor die 326 directe verbindingen met de rest van de wereld. Dat netwerk zorgt ervoor dat tientallen bedrijven uit Azië in Nederland hun Europese hoofdkantoor of distributiecentrum hebben. Dat leidt tot 65.000 directe banen rondom Schiphol en in totaal 300.000 mensen die hun boterham verdienen dankzij de luchthaven. Dat wil je niet op het spel zetten toch? Ik denk dat we Schiphol moeten koesteren en enige ruimte moeten geven, want wat is opgebouwd in ruim honderd jaar, kan zo verloren gaan in deze zwaar concurrerende markt.”

SK: „In plaats van groei hebben we grip nodig op de luchtvaart. Om er voor te zorgen dat de capaciteit die er is, ingevuld wordt door de schoonste en stilste vliegtuigen en met vluchten met de grootste meerwaarde voor Nederland. Mix van vakantie, zakelijk en vracht. De maatschappelijke kosten van groei zijn te hoog, de grenzen van omwonenden en klimaat zijn bereikt. Er is geen enkel bewijs voor de stelling dat zonder groei Schiphol verloren gaat. We moeten niet mee in de ratrace met Istanbul en Dubai om de grootste luchthaven voor overstappers te worden.”

RD: „De VVD is zeker voorstander van verduurzaming van de luchtvaart, bij voorkeur in mondiaal verband. Met het programma Slim en Duurzaam komt de sector zelf met schonere brandstoffen, vlootvernieuwing en kortere routes. Niet voor niets hebben we de duurzaamste luchtvaartmaatschappij én luchthaven ter wereld en dat is prachtig. Een blijvend slot op Schiphol is echter onverantwoordelijk. Dan vliegen mensen en bedrijven toch, maar niet meer via ons land en raken we banen en onze aantrekkelijkheid als land kwijt. Daarom moet duurzame groei mogelijk zijn.”

SK: „Remco, je doet ons land echt te kort als je denkt dat de aantrekkelijkheid afhangt van de groei van de luchtvaart. Meer luchtvaartoverlast zit de ontwikkeling van gemeenten in de hele regio juist in de weg. Er is behoefte aan meer woningen, in plaats van meer overstappers die alleen aan de economie bijdragen door een kopje koffie te kopen. Verduurzaming van de luchtvaart is nodig, maar gaat veel te langzaam om de klimaatcrisis waar we voor staan op te lossen.”

Lees ook: Vliegen is een zondig genoegen

Vraag aan allebei: het kabinet onderzoekt (opnieuw) de mogelijkheid van verhuizing van Schiphol naar zee. Is dat een oplossing?

RD: „Een vliegveld of baan in zee is technisch mogelijk. Maar welk probleem lost het eigenlijk op? Schiphol ligt uitstekend nabij de metropool, niet zo ingeklemd als bij tal van andere steden. Woningbouw kan prima elders in de regio. Het zou vrij ver in zee moeten komen te liggen terwijl de zee druk zat is. Het gaat minstens vijftien jaar duren, dus ik schat het niet realistisch in.”

SK: „Voor het klimaat maakt het niet uit of een vliegtuig van Schiphol of van zee vertrekt. Schiphol in zee is alleen een oplossing als je alle huidige start- en landingsbanen verplaatst. Dat is een mega-operatie, en we moeten goed kijken of die tientallen miljarden niet beter geïnvesteerd kunnen worden in alternatieven zoals de trein.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.