In beeld

Terugkijken op ‘Srebrenica’: het oude onderkomen van Dutchbat

Woensdag gaf het Nationaal Archief in Den Haag notulen uit de ministerraad van 1993 vrij, met onder meer uitspraken die werden gedaan in de besluitvorming rond Srebrenica. Zo blijkt bijvoorbeeld dat minister Ien Dales vóór ingrijpen in voormalig Joegoslavië was. Maar de Nederlandse VN-soldaten die later naar de enclave werden gestuurd, konden de Bosnische moslims aldaar niet beschermen. Voor NRC bezocht fotograaf Sake Elzinga meerdere malen de voormalige compound van de Dutchbatters, die na de val van Srebrenica in 1995 werd verlaten.
Nederlandse militairen (de rotaties Dutchbat, Dutchbat II en Dutchbat III ) werden vanaf maart 1994 ingezet in Srebrenica. Het hoofdkwartier lag in Potocari, een plaats in de gemeente Srebrenica, net buiten de enclave. Elzinga bezocht de compound in 2008.
Sake Elzinga
Het voormalig onderkomen van de militairen lag er in 2008 verlaten bij.
Sake Elzinga
In 1995 werden zeker zevenduizend moslimjongens en -mannen vermoord door Bosnisch-Servische troepen. Deze slachtoffers hadden hun heil gezocht in Srebrenica, een enclave die onder bescherming stond van een Nederlands VN-bataljon.
Sake Elzinga
In 1995 werd het steeds moeilijker om de enclave in stand te houden, omdat Bosnisch-Servische militairen de toegang voor konvooien met voedsel en hulpgoederen afknepen. De Bosnische Serviërs vielen de enclave in juli 1995 binnen; de 'veilige haven' voor Bosnische burgers werd ingenomen.
Sake Elzinga
De Nederlandse VN-soldaten werden eind juli teruggeroepen uit Srebrencia - tegen die tijd was de enclave gevallen, en hadden de troepen van generaal Ratko Mladic de Bosnische mannen weggehaald.
Sake Elzinga
Bij Potocari werd na de oorlog een monument ingericht. Daar wordt jaarlijks een herdenking gehouden. De stoffelijke overschotten van geëxecuteerde Bosniërs die geïdentificeerd zijn, worden opnieuw begraven in individuele graven. Deze foto werd in 2008 voorafgaand aan de ceremonie genomen.
Sake Elzinga
In 2010 , vijftien jaar na de val van de VN-enclave, werden de resten van meer dan achthonderd slachtoffers herbegraven. Elzinga was daar ook bij aanwezig; deze foto toont de honderden scheppen die gereed lagen, zodat familieleden de graven konden dichtgooien.
Sake Elzinga
Straatbeeld met moskee in Srebrenica, uit 2010.
Sake Elzinga
Het voormalig Dutchbat-onderkomen, gefotografeerd door Elzinga in 2010.
Sake Elzinga
In 2017 werd in het herdenkingscentrum een speciale expositie georganiseerd over het optreden en falen van de internationale gemeenschap. Zo werd een wachttoren op de oude compound nagebouwd. Vanuit de toren kijk je uit over de begraafplaats bij Potocari.
Sake Elzinga
Opbouw van de tentoonstelling, in 2017. In dat jaar oordeelde het gerechtshof in Den Haag dat de Nederlandse staat deels aansprakelijk is voor de massamoord, omdat de Dutchbat-militairen de burgers niet voldoende hadden beschermd.
Sake Elzinga
De begraafplaats bij Potocari voor de slachtoffers van de massamoord, met doorkijk naar de nagebouwde wachttoren Bravo van de Nederlandse compound.
Sake Elzinga