Wattenstaafjes – je hebt er niet veel aan en ze zijn nog slecht ook

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Istock

Eigenlijk hebben we wattenstaafjes helemaal niet nodig. Je oren ermee schoonmaken is zelfs gevaarlijk. Peuren duwt oorsmeer verder je gehoorgang in en verstoort het natuurlijk evenwicht in de oren, waardoor je ontstekingen en gehoorverlies kunt oplopen. Te overdadig aangebrachte make-up wegwerken en je toetsenbord schoonmaken kun je ook heel goed met gewone watjes respectievelijk keukenpapier. En toch blijkt het erg moeilijk afscheid te nemen – mij lukt het ook niet.

Dat wattenstaafjes niet alleen slecht zijn voor je oren, maar ook voor het milieu is natuurlijk geen nieuws: in 2017 ging een foto de wereld rond van een zeepaardje dat een wattenstaafje omklemde – bij deining zoeken zeepaardjes houvast. Stranden, oceanen en rivieren zitten vol wattenstaafjes. Bij een onderzoek deze zomer langs de oevers van de Maas en de Waal deelden wattenstaafjes dit jaar de vijfde plaats van meest aangetroffen soort afval met vochtig wc-papier (dat vaak van kunststof is gemaakt).

De befaamde foto van het zeepaardje met het wattenstaafje. Foto Justin Hofman/Wildlife photographer of the year

Ik vraag me al een tijd af hoe al die wattenstaafjes in en rond het water terecht komen. Volgens Plastic Soup Foundation komt dat doordat veel mensen ze niet in een prullenbak gooien, maar door de wc spoelen. Aha.

Altijd maar van plastic

Het Europees Parlement is het een paar weken geleden eens geworden over een verbod op plastic voor eenmalig gebruik. In 2021 moet een einde zijn gekomen aan de productie van plastic rietjes, bestek, borden, ballonstokjes, roerstaafjes en ja, dus ook wattenstaafjes. Eindelijk, want ik verbaas me er al een tijd over hoe lastig het is wattenstaafjes te vinden zonder plastic. Hema, Kruidvat, Albert Heijn: allemaal plastic, en het wordt niet eens genoemd. „100 % katoen”, is het enige dat er over het materiaal wordt vermeld op de verpakking. Etos, in elk geval de Etos in mijn buurt, heeft ze wel.

Lees ook: Iedereen kan thuis iets aan de plasticsoep doen

Online is het aanbod van houten wattenstraafje groter – bij bol.com zijn ze bijvoorbeeld ook te vinden. Beter nog voor het milieu. want sneller afbreekbaar, zijn wattenstaafjes van karton, die bijvoorbeeld te vinden zijn bij Ekoplaza, ook online.

Het katoen is biologisch, en niet gebleekt met chloor maar met waterstofperoxide, de papieren stokjes zijn milieuvriendelijk. Het is nog steeds niet aan te raden, maar je zou ze zonder al te veel schadelijke gevolgen door de wc kunnen spoelen. En dat voor 1 euro 59 voor een doos van 200.

    • Milou van Rossum