‘Sociale media zijn desastreus voor jongeren’

Mediavreters In Mediavreters vertellen mensen wat ze kijken, lezen, luisteren en liken. Leraar geschiedenis Pablo Kamsteeg (26) onthoudt zich van sociale media. „Ik merk bij leerlingen een heel steriel mensbeeld. Ze vinden veel vies.”

Als één van de weinigen van zijn leeftijdsgenoten onthoudt Pablo Kamsteeg (26) zich van sociale media. „Voor jongeren zijn sociale media desastreus”, zegt de leraar geschiedenis op een middelbare school. „Contact gaat via een nepwereld. Dat is verneukeratief voor je verwachtingen van sociale situaties. Alles moet kort en bot. Dubbelzinnigheid en nuance gaan verloren. Een online boodschap interpreteren we snel binair en letterlijk. Wat we éígenlijk bedoelen, proberen we dan duidelijk te maken met een emoji. Ook ik, als volwassen man, gebruik plaatjes van rudimentaire emoties om iets van gelaagdheid duidelijk te maken. Het is armoe troef. Er blijven weinig schakeringen over wanneer alles moet passen in een gifje van een juichende Oprah Winfrey.

„Kinderen begeven zich vooral op Instagram. Hun werkelijkheid bestaat voor een groot deel uit de beelden die ze daar zien. Alles is er gefilterd en op z’n mooist. Ik merk bij leerlingen een heel steriel mensbeeld. Ze vinden veel vies. Dat baart me zorgen. Wat doet dat met hun ideeën over relaties, seks en aantrekkelijkheid? Hun perfecte plaatje staat ver af van de realiteit. Dan zijn er de mensen die zichzelf ‘sociale mediapersoonlijkheid’ noemen en kinderen van zestien Balenciaga-sneakers van zevenhonderd euro aansmeren. Hoe ze dat naar zichzelf verantwoorden snap ik niet. De beeldcultuur waar zij aan bijdragen staat in mijn ogen niet los van problemen onder opgroeiende pubers, zoals een laag zelfbeeld en depressieve gedachtes.”

Als docent is je profileren op Facebook ook niet per se handig

‘Van Facebook blijf ik weg omdat ik niet verslaafd wil worden. Ik zou de hele tijd kunnen zitten scrollen. Bang om iets te missen ben ik niet. Ik zoek actiever naar waar ik bij wil zijn. De aanwezigheidslijstjes op Facebook kweken onverschilligheid. Aanklikken dat je ergens bij bent, is vrijblijvend. Zeggen dat je er bent en dan niet komen heeft iets asociaals. Het is niet klap-in-je-gezicht-aso, maar stilletjes, onverschillig. Daar hangt onze samenleving van aan elkaar. Als docent is je profileren op Facebook ook niet per se handig. Lesgeven is een soort acteren, je speelt telkens een andere rol. Ik vind het prettig zelf te bepalen wanneer ik wat prijsgeef.

„Door niet bezig te zijn met Facebook houd ik tijd over. Ik lees graag. Een goed boek vertelt iets over het tragische lot van mensen. Ik ben niet zo’n optimist. Het leven is een 5,5 of een 6. Mensen die doen alsof het meer is, begeven zich in een Instagramwereld. Er is veel narigheid. We moeten hard werken, écht contact maken is moeilijk en overal lijden mensen. Het leven kán toch geen 9 zijn als de kans groot is dat op dit moment in een straal van drie kilometer achter een deur geweld plaatsvindt. Grunberg schrijft goed over lijden zonder er te zwaar aan te tillen. Wanneer je ellende luchtig kunt opschrijven, wordt het grappig.

Lees ook: Hoe de smartphone ons verslaafd maakt

„Films die ik waardeer, gaan ook vooral over de tragiek van het bestaan. Youth van Sorrentino is een favoriet. Het gaat over mensen die alles hebben, maar eigenlijk een leeg leven leiden. De films van Sorrentino zijn goed qua lengte. Series vind ik vaak te lang. Om de spanningsboog vast te houden, moeten er allerlei plottwists en Hans Zimmer-strijkers in. Daarmee schiet bijvoorbeeld House of Cards zichzelf in de voet. De oorspronkelijke boodschap past al in anderhalf uur. Dingen worden beter als ze korter zijn.”