Opinie

    • Paul Steenhuis

Natuur-tv: wie heeft de grootste?

Zap

Scène uit Wild op de Veluwe (AVROTROS)
Scène uit Wild op de Veluwe (AVROTROS)

Hoogtepunt van de dinsdag 1 januari hervatte talkshow van Eva Jinek, was toch wel het filmpje dat de politieke sidekick van de show, Jaïr Ferwerda, had gemaakt van Nederlandse politici die allemaal met een versnapering in de hand Happy New Year van Abba stonden te zingen.

Dat was een vrolijke boodschap aan het volk, dat wakker werd in een land waarin onder meer cultuur en groente en fruit duurder zijn geworden – iets waar sommige Jinek-gasten, van Sven Kockelman en Dries Roelvink tot wetenschapsjournalist Anna Gimbrere niet blij van werden. Jinek had er duidelijk zin in en er werd vlot babbelend vooruitgeblikt naar het nieuwe jaar, waarin, zo bleek ook uit het Haagse sidekickfilmpje, Groen Links-leider Jesse Klaver voor de derde keer vader wordt.

Toch stond de televisie de eerste dag van het jaar nog erg in het teken van de nieuwjaarsvieringskater. Het anderhalfuur durende programma Wild op de Veluwe (AVROTROS) op NPO1 voldeed daarbij prima.

Eindeloos uitgesmeerde, prachtige natuuropnames van herten, een vossenfamilie, een zwijnenfamilie, afgewisseld met dronebeelden van de Veluwe werden ons voorgeschoteld. Soms doorsneden met ook prachtige beelden van vissende, parende en broedende ijsvogels op de Veluwe. We volgden al die dieren en hun jongen traag meanderend door de jaargetijden. Er zat een prachtig shot bij van een vos die een vogel grijpt, terwijl een hertenkalf angstig verscholen in het struikgewas ligt. En een van de jonge wilde zwijntjes, ik geloof dat hij Dromer genoemd werd in het programma, werd door pappavos te grazen genomen. De zorg en tijd die gestoken moet zijn om zulke opnames te krijgen, soms ook op buizerdnestniveau hoog in de boom, moet enorm zijn.

Jammer dat al die inspanningen bijna teniet gedaan werden door het oubollige en kinderlijke commentaar dat bij de film werd gegeven. Het leek wel een parodie van natuurfilmcommentaar, waarbij steeds gepoogd werd zoveel mogelijk clichés over ‘moeder natuur’ in een zin te krijgen, voorgelezen op een lijzige toon. Voorbeeld: beelden van jagende vos in sneeuw. Commentaar: „Jagen in de sneeuw is niet eenvoudig als je zwanger bent… (veelbetekenende pauze).. Ook als je niet zwanger bent.” Even later: „Vader vos is een gediplomeerd woelmuizenvanger.” Beelden van bronstige edelhertenmannetjes, die elkaar met hun geweien bevechten. Commentaar: „Zoals in elke mannenmaatschappij is hier maar een ding belangrijk: wie heeft de grootste.”

En zo gaat het maar door. Moeder everzwijn bouwt met takken een nest – „de Veluwe is een grote bouwmarkt”. Wie de beoogde doelgroep van deze natuurdocumentaire is, die ook nog een serie blijkt te zijn, is een raadsel. Zeker is dat wie na deze eerste aflevering nog niet allergisch is voor Nederlandse natuurfilms, dat na de vierde slotaflevering zeker zal zijn.

Dat het heel anders en stukken beter kan, was dinsdagavond op BBC 1 te zien, waar de natuurfilm The Snow Wolf: A Winter’s Tale in première ging. Die gedramatiseerde documentaire volgt een vrouwtjes wolf uit de Italiaanse Dolomieten. Ze moet haar wolvengroep verlaten als haar mannetjeswolf door een bruine beer wordt gedood, en we volgen haar op haar trektocht door de bergen, via de Alpen naar Frankrijk. De film biedt niet alleen prachtige natuurbeelden, maar vertelt en passant ook het verhaal hoe de bijna verdwenen Zuid-Europese wolvenpopulatie groeit, en tot in Frankrijk optrekt. Goed verteld, mooi gefilmd, strak geregisseerd. Zo maak je natuurfilms.

vervangt deze week Arjen Fortuin.
    • Paul Steenhuis