Opinie

    • Mirjam de Winter

Dakloos

Burgemeester Aboutaleb had vorige maand een mooi kerstcadeau voor de Rotterdamse daklozen. Hij wil dat ‘zijn’ agenten in 2019 stoppen met het uitdelen van boetes aan dak- en thuislozen. Want al die bekeuringen voor wildplassen, op straat slapen of openbare dronkenschap helpen ze tenslotte van de regen in de drup, concludeerde de burgemeester terecht. Bovendien kost het de maatschappij onnodig veel geld als daklozen als gevolg van een opeenstapeling van boetes in de schuldhulpverlening of in de cel belanden. Aboutaleb heeft zich laten inspireren door tv-presentator Beau van Erven Dorens, die in zijn televisieprogramma Het Rotterdam Project daklozen een helpende hand biedt.

Komende weken gaat hij in overleg met het Openbaar Ministerie en professionals uit de psychiatrie, om gezamenlijk op zoek te gaan naar alternatieven. Want als bekeuren geen zin heeft, hoe kunnen deze mensen dan wel op de rit worden geholpen? Het is een prachtig initiatief, waar ook door andere steden (en de staatssecretaris) positief op is gereageerd. Maar er was ook kritiek. Want waarom alleen daklozen helpen en niet ook andere minima in de stad? En daar valt wat voor te zeggen.

Hoog opgestapeld

Neem mijn vriendin A., bij wie de boetes en betalingsherinneringen inmiddels zo hoog liggen opgestapeld dat ze binnenkort haar huis uit moet. Geen bekeuringen voor wildplassen of openbare dronkenschap, maar boetes als gevolg van allerlei bureaucratische regeltjes en andere onzinnigheden. Na jaren met twee kinderen van een minimale uitkering te hebben geleefd, had ze eindelijk een baantje gevonden waar ze net van rond kan komen. Tot onlangs een brief op de mat viel met de mededeling dat ze haar huursubsidie over 2017 in zijn geheel moet terugbetalen, omdat haar (toen nog) inwonende, oudste zoon met zijn allereerste zzp-baantje in dat jaar net iets te veel verdiend bleek te hebben. Een slordigheid (uit onwetendheid) van haar kant misschien, maar met enorme gevolgen.

Niet alleen moet ze het onterecht ontvangen bedrag terugbetalen (plus een boete), ook heeft ze vooralsnog haar recht op huursubsidie verspeeld. Na het stopzetten van de toelage moest ze namelijk opnieuw huursubsidie aanvragen, maar A. kreeg die niet meer omdat de actuele huurprijs van haar woning inmiddels boven de huursubsidiegrens ligt. De huur (zonder huurtoeslag) kan ze nu niet meer betalen en dus zal ze op zoek moeten naar een andere, goedkopere woning waar ze wel subsidie voor krijgt. Maar die woning krijgt ze niet voordat ze de huurschuld, die ze door dit alles ondertussen heeft opgelopen, heeft terugbetaald. Een vicieuze cirkel, waarin de problemen zich alleen maar opstapelen en haar situatie met de dag uitzichtlozer wordt. En niemand die haar wil of kan helpen, want „zo zijn nou eenmaal de regels mevrouw”.

Begrijp me niet verkeerd, het voornemen van Aboutaleb om daklozen te gaan helpen, verdient alle steun, maar wat minder bureaucratische regeltjes en wat meer hulp en begrip voor Rotterdamse minima (met nog wel een dak boven hun hoofd), zou ook een idee kunnen zijn. Om hoe dan ook te voorkomen dat mensen dakloos raken. Dat lijkt mij een veel zinvoller voornemen voor 2019.

Mirjam de Winter (@mirjamdewinter) is freelance journalist en stadsgids in Rotterdam.

    • Mirjam de Winter