Wie durft er in 2019 nog naar de beurs?

Beursgang Stuiterende koersen zijn de vijand van de beursgang. Toch verwachten beleggers spectaculaire nieuwkomers, vooral uit Silicon Valley.

Met een slag op de gong wordt de eerste beursdag van het nieuwe jaar aan de Amsterdamse beurs geopend, dit maal door Triodos Investment Management.
Met een slag op de gong wordt de eerste beursdag van het nieuwe jaar aan de Amsterdamse beurs geopend, dit maal door Triodos Investment Management. Foto Bart Maat/ANP

Varo Energy, Leaseplan en Themis Bioscience, ze hebben op het oog niets met elkaar te maken. De een doet in olie, de ander in auto’s en de laatste in medicijnen. Toch hebben de bedrijven één ding gemeen: ze trokken een geplande beursgang in Amsterdam vorig jaar op de valreep terug.

De momenten verschilden (april, oktober, november), net als de lengte van de verklaringen. Maar het kwam steeds op hetzelfde neer. De bedrijven waren er klaar voor, „slechte marktomstandigheden” stonden een beursgang in de weg.

Niet iedereen geloofde dat hiermee het volledige verhaal was verteld. Hadden de eigenaren wellicht onrealistische verwachtingen van de prijs die beleggers voor hun bedrijf wilden betalen? Zou kunnen. Andere bedrijven waagden immers wél met succes de sprong naar de beurs. Denk in Nederland aan zakenbank NIBC, groothandel B&S en vooral betaalbedrijf Adyen. In de VS bleek 2018 zelfs een relatief goed jaar voor beursgangen, met 231 nieuwkomers volgens dataleverancier Dealogic.

En toch, feit is dat oplopende rentes, toenemend protectionisme en de naderende Brexit afgelopen jaar een einde hebben gemaakt aan een lange periode van stabiel stijgende koersen en rust op de beurs. Was de aandelenhandel in de eerste maanden van 2018, hoewel nerveus per saldo nog licht winstgevend, sinds deze zomer gaan beurzen wereldwijd stuiterend bergafwaarts. De AEX sloot het jaar met een verlies van dik 10 procent, terwijl de Europese Stoxx 50 en de Amerikaanse S&P 500 respectievelijk meer dan 14 en 7 procent inleverden. Op de eerste handelsdag van het nieuwe jaar doken de beurzen opnieuw in het rood.

Daarmee daalt ook het bedrag dat beleggers bereid zijn te betalen voor debutanten op de beurs, waardoor beursgangen voor eigenaren minder aantrekkelijk én onvoorspelbaarder worden. De voorbereidingen op een beursnotering zijn duur en nemen al gauw een half jaar in beslag – verspilde moeite als het vertrouwen onder beleggers tegen die tijd verder is geërodeerd en bedrijfswaarderingen gedaald.

Lees ook: Het jaar dat op de beurs de zenuwen het begaven

Big Tech

Desondanks circuleren net als ieder jaar weer lijstjes met kandidaten die in de komende maanden aan de beurs worden verwacht. Sommige bedrijven zijn al met de voorbereidingen begonnen, andere namen zingen rond omdat ze zijn getipt door analisten, bankiers of medewerkers. Opvallend dit jaar: de lijst wordt gedomineerd door ‘big tech’, juist een sector die uiterst gevoelig is voor stemmingswisselingen op de beurs. Zo zijn Snap, Dropbox en Spotify, veelbesproken techbeursgangen van afgelopen jaar, onderuitgegaan sinds hun debuut op Wall Street.

Uber en Lyft laten zich daar vooralsnog niet door afschrikken. Begin december werd bekend dat de rivaliserende taxidiensten beide een stapel vertrouwelijke documenten hebben ingediend bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC, de eerste officiële stap naar een beursgang in de VS. Uber zou bij zijn entree op Wall Street direct bij de elite horen. Volgens Amerikaanse media mikt het bedrijf uit San Francisco op een waardering van zo’n 120 miljard dollar, krap minder dan de beurswaarde van hamburgerketen McDonald’s. De beoogde prijs is ‘op de groei’: Uber rapporteerde over het derde kwartaal een omzet van bijna 3 miljard dollar, grofweg een derde meer dan in dezelfde periode een jaar eerder. Om de groei aan te wakkeren investeert het bedrijf agressief in onder meer maaltijdbezorgingsdiensten en de ontwikkeling van de zelfrijdende auto. Consequentie: een kwartaalverlies van ruim 1 miljard dollar.

Ook Lyft is (nog) verlieslatend, zij het op kleinere schaal. Het taxibedrijf, actief in Noord-Amerika, leed in het derde kwartaal van vorig jaar een verlies van 254 miljoen dollar bij een omzet die ruim het dubbele bedroeg. Geschatte waarde van Lyft is zo’n 15 miljard.

Prikbord

Een vergelijkbare waardering hebben bankiers volgens The Wall Street Journal in gedachten voor Pinterest, opgericht in San Francisco in 2010 en daarmee een fractie jonger dan buurman Uber en een jaartje ouder dan Lyft. De zakenkrant berichtte in december dat het bedrijf achter het online prikbord bankiers heeft ingehuurd om de onderneming klaar te maken voor een beursgang. Pinterest, dat geld verdient aan advertenties, passeerde in september de grens van 250 miljoen actieve gebruikers. Verwachte omzet over 2018: ruim 700 miljoen dollar, tegenover 500 miljoen in 2017 .

Minder bekend bij het grote publiek maar zeker zo veelbelovend in de ogen van beleggers is Palantir uit Palo Alto. Palantir is een dataverzamelings- en -analysebedrijf dat „alles van je weet”, aldus persbureau Bloomberg. Klanten zijn onder meer internationale veiligheidsdiensten. Volgens Amerikaanse media is Palantir met zakenbankiers van Morgan Stanley en Credit Suisse in gesprek over de voorbereidingen op een beursgang. Het bedrijf zou tussen de 20 en 40 miljard dollar waard zijn.

Even verderop in San Francisco overwegen verhuurplatform Airbnb (geschatte waarde: zo'n 30 miljard dollar) en chatdienst Slack (10 miljard) een beursdebuut zónder de hulp van zakenbankiers, weet techwebsite Recode. Een ‘direct listing’ dus, in navolging van Spotify. Daarbij geeft een bedrijf geen nieuwe aandelen uit, het registreert slechts bestaande aandelen aan de beurs.

Zijn er ook bekende beurskandidaten van buiten Silicon Valley? Jazeker. General Electric is van plan zijn medische divisie (omzet: bijna 20 miljard dollar) af te splitsen via een beursgang. In Nederland wordt lingerieketen Hunkemöller, eigendom van investeerder Carlyle, al langer genoemd als kandidaat voor een notering aan het Damrak.

Maar voor alle beursplannen geldt: paniek op de financiële markten kan ze zomaar in de war schoppen.

    • Joris Kooiman