Op pad met de man die alle branden fotografeert

Oudejaarsnacht Floris Kayim heeft een fascinatie voor brandjes. Hij rijdt door Twente om foto’s te maken voor landelijke en regionale media. „Nu komt alles tegelijk.”

Ravage in Enschede, waar een man is overleden na een explosie. Op straat ligt een verkoolde droogtrommel.
Ravage in Enschede, waar een man is overleden na een explosie. Op straat ligt een verkoolde droogtrommel. Foto Floris Kayim

Oudejaarsnacht, twaalf uur. Als de eerste vuurpijl in Vriezenveen ontvlamt, staat Floris Kayim (41) met vrouw en kinderen voor zijn woning in het Twentse lintdorp. Hij wenst buren een gelukkig nieuwjaar, ziet hoe het vuurwerk de hemel verkleurt. Iets verderop, bij de Chinees aan de Almeloseweg, ratelt een duizendklapper.

Vijf minuten later zit Kayim achter het stuur van zijn Volvo. Hij manoeuvreert zijn wagen langs straatvolk en vuurkorven richting dorpsrand. Daar kijkt hij op zijn telefoon, die aan het dashboard plakt. Op het scherm ziet hij brandweer- en politiemeldingen voorbijkomen.

Kayim fotografeert incidenten voor regionale en landelijke media: midden in de nacht, als niemand op straat is, of overdag, tijdens de dode uurtjes op het werk.

Betrouwbaar beeld

„Ieder mens is nieuwsgierig”, vertelt Kayim. „Zeker tegenwoordig, met alle sociale media, is alles op te zoeken. Ik maak foto’s omdat ik wil dat er betrouwbaar beeld de wereld wordt ingeslingerd.”

Het is half een, de pieper trilt. „Een brandje in Almelo, prio twee.” Hij tuurt door zijn bril naar het blauwe licht. „Dat betekent dat het niet levensbedreigend is.”

Al sinds de fotograaf zich kan herinneren is hij gefascineerd door brandjes. Het kwam door zijn vader. Die maakte hem en zijn broer vroeger wakker als het „loos” was, dan gingen ze kijken. Kayim groeide op in Elspeet, een dorp op de Veluwe. Hij herinnert zich hoe een elektrowinkel in Harderwijk afbrandde en hij met zijn broer ging kijken.

Later ging hij dat fotograferen en plaatste zijn plaatjes op Facebook. Dat viel op bij het persbureau Ginopress – een van de drie in Twente – die vijf jaar geleden vroegen of Kayim voor hen kwam werken.

Brandende dozen

Ginopress werkt met een systeem waardoor Kayim zich enkel hoef te concentreren op de meldingen. Hij plaatst direct zijn foto’s, de redactie houdt hem op de hoogte en verkoopt zijn foto’s aan ANP en media als Tubantia en RTV Oost.

In de binnenstad van Almelo parkeert Kayim zijn auto op de Bartelshoek. Brandende dozen, een klein vuurtje – de brandweer is al ter plaatse. De fotograaf stapt uit de auto, grist zijn camera en maakt een aantal foto’s.

Bij elke klus maakt Kayim een afweging. Gaat hij wel, of niet. Tegenwoordig zit er op elke telefoon een goede camera. Laatst was er een grote brand in Apeldoorn. Daar is hij niet heen gegaan, „half mobiel Apeldoorn” had al foto’s gemaakt en de media gebruikten die. Het is dat Kayim een eigen bedrijf heeft in Elburg in levensmiddelen, anders zou het niet te doen zijn. „Fotograferen is mijn tweede baan.”

Vuurexplosie

Iets na enen krijgt Kayim een bericht van de redactie van Ginopress. „Een brand met vuurexplosie in Enschede”, zegt hij. „Het is niet mijn gebied, maar ze vragen mij erheen te gaan.” Hij tikt het adres in de navigatie. „23 minuten, ik trap ’m in.”

Het glas ligt op straat van een woning in de Enschedese straat waar een man door een explosie is omgekomen.

Foto Floris Kayim

Onderweg piept de telefoon en trilt de pieper: een autobrand in Almelo, én nog een brand. „Oh, jongens,” verzucht hij. „Nu komt alles tegelijk.”

Niet veel later zoeft Kayim de Gerststraat binnen, een straat in een woonwijk aan de rand van Enschede. De weg is bezaaid met rode snippers en verbrande vuurwerkdozen, iets verderop brandt vuur in een melkbus.

Vijftig meter verderop is een rood-wit lint gespannen rond een groot afzetscherm, omgeven door agenten. Daarvoor ligt een aan stuk geslagen aanhangwagen en een verkoolde droogtrommel. Buurtbewoners en passanten staan langs het lint, voor omliggende huizen liggen scherven van voormalige ruiten.

Twee jongens op fiets komen voorbij. „Het is verschrikkelijk wat hier is gebeurd”, zegt een van hen. „Er was een grote knal, illegaal vuurwerk. Het is naar voor de familie, iemand is doodgegaan.”

Een kort filmpje

De fotograaf zet zijn camerastatief neer, om zijn nek bungelt een politieperskaart. Terwijl Kayim fotografeert, komt een lijkwagen aanrijden. Buurtbewoners tillen het lint op voor de wagen.

Een agente loopt richting Kayim en geeft een hand. Het blijkt de officier van dienst. Hij vertelt dat hij een freelancer is, dat verschillende media foto’s willen, maar ook een kort filmpje. Of ze kort voor de camera kan uitleggen wat er is gebeurd.”

De agente knikt. „Mag ik dan wel getuigen oproepen, die hebben wij echt nodig.” Kayim knikt en haalt zijn camera.

Het lichaam van de overleden man wordt opgehaald door medewerkers van een uitvaartbedrijf.

Foto Floris Kayim

Terwijl de beelden schieten, gaat verderop in de straat vuurwerk de lucht in. Het knalt. Twee buurtbewoonsters schudden hun hoofd. „Doe normaal”, roept een van hen. „Er is iemand dood. Heeft niemand meer fatsoen?”

Achter Kayim verschijnt een verslaggever van Tubantia. „Heftig dit”, zegt hij. „Ik was net bij dat hoekhuis, zelfs in de slaapkamer lagen brokstukken.” Hij stapt op de fiets, er moet nog een artikel worden geschreven.

Terwijl Kayim zijn laatste foto’s schiet, komt een man aanlopen. „Vorige week, op Tweede Kerstdag, is mijn vader overleden en nu dit”, zegt hij. „Het nieuwe jaar begint lekker.” Kayim knikt begrijpend en praat met de man.

Eerste hulp

Terug in de auto opent Kayim een blikje cola, het houdt hem wakker. „Ik kan wel de arrogante fotograaf uithangen”, zegt hij. „Maar mensen zitten altijd vol emoties, je moet begrip tonen.”

Een paar dagen eerder stond een vrouw voor zijn deur. In haar handen hield ze een cadeaupakket. Tijdens een van de meldingen was hij eerder ter plaatse dan de hulpdiensten en had hij eerste hulp verricht.

Het is drie uur, Kayim rijdt terug richting Almelo. Af en toe klinkt nog een knal. Er komen nog meldingen binnen: een auto in de sloot bij discotheek Lucky, een stalbrand in Rijssen.

Aan de rand van de stad parkeert hij de auto, iets verderop zwalkt een man met fles. Piepjes blijven binnenkomen, een collega appt. Hij kijkt op de klok: half vier.

Kayim schuift de meldingen-app op stil en rijdt terug, naar zijn huis in Vriezenveen.

Lees het verslag van de incidenten in Nerderland: Twee doden bij jaarwisseling, ‘vermoedelijk’ door vuurwerk