Uitgepraat over het klimaat? 2019 wordt pas een echt klimaatjaar

Klimaatbeleid in 2019 Heel 2019 lang zal worden onderhandeld over nieuwe klimaatmaatregelen. Zoals minister Wiebes zegt: „Wen er maar aan!”

Bezoekers van het Tate Modern in Londen lopen door ‘Ice Watch’, een installatie van grote blokken ijs van kunstenaar Olafur Eliasson.
Bezoekers van het Tate Modern in Londen lopen door ‘Ice Watch’, een installatie van grote blokken ijs van kunstenaar Olafur Eliasson. Foto Henry Nicholls/Reuters

Voor diegenen die moe zijn van al dat gepraat over het klimaat, had minister Eric Wiebes in de laatste maand van 2018 slecht nieuws. Ook de recent gepresenteerde voorstellen voor een Klimaatakkoord vormen slechts een opmaat voor talloze dagen waarin het klimaat weer centraal zal staan.

En dat tot 2030, het jaar waarin de Nederlandse uitstoot minimaal gehalveerd moet zijn ten opzichte van 1990. Werken aan klimaatbeleid wordt het gewoonste dat er is. „En dan moeten we door naar 2050 [...] Elke dag doen we dit nu, ja, dit doen we nu de komende 32 jaar elke dag. Wen er maar aan!”, zei de VVD-bewindsman toen hij het Ontwerp voor het Klimaatakkoord in ontvangst nam.

Misschien nog wel meer dan in 2018 staat het nieuwe jaar in het teken van het klimaat. En het is zeer de vraag of alle politici daar zo enthousiast over kunnen vertellen als de minister van Economische Zaken en Klimaat.

De politieke spanning zou zelfs de komende weken flink kunnen oplopen. In januari komt het Planbureau voor de Leefomgeving met nieuwe gegevens over de CO2-uitstoot in 2020. Een explosief onderzoek nadat de rechter in oktober in hoger beroep de eis van Urgenda bekrachtigde. In 2020, op zijn best over twee jaar, moet die uitstoot een kwart lager liggen dan in 1990.

Rutte II en III deden nauwelijks wat aan de uitstoot. Hoe ‘Urgenda’ een levensgroot probleem werd

Gaan we dat halen? Zonder nieuw beleid komt de reductie waarschijnlijk uit op 21 procent en de kabinetten Rutte II en III hebben aan de uitstoot nauwelijks iets gedaan. Gaan Wiebes en zijn collega’s over tot versnelde sluiting van kolencentrales om toch aan de 25 procent te komen? Of gaat de maximumsnelheid naar 100 kilometer? Of zoeken we het in een hogere energiebelasting voor bedrijven? Allemaal maatregelen die de klimaatdiscussie aan bar en keukentafel wel even gaande houden.

En als in januari duidelijk is of de Urgenda-eis nog haalbaar is, komt het Klimaatakkoord weer in beeld. In februari hebben het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau immers uitgerekend of de voorstellen uit december wel genoeg CO2-reductie opleveren. En of de gevolgen voor de koopkracht en werkgelegenheid wel acceptabel zijn.

Vervolgens ronden kabinet en Tweede Kamer in het voorjaar het Klimaatakkoord af en kunnen de honderden maatregelen voor industrie, stroomsector, verkeer, landbouw en woningen worden ingevoerd. Dat zal niet zonder rumoer gebeuren. Gelukkig zijn wij volgens minister Wiebes een land „waar je het niet met alles eens hoeft te zijn om wel allemaal dezelfde kant op te gaan”.

Jaarlijkse klimaatdag

Zijn we dan even klaar met het klimaat? Allerminst. In december nam de Tweede Kamer de Klimaatwet aan, en dat zal, na aanvaarding door de Eerste Kamer, direct leiden tot een verplicht klimaatplan. Het kabinet moet daarin aangeven hoe het klimaatbeleid de komende tien jaar vorm zal krijgen, waarbij het einddoel in 2050 ligt: in dat jaar moet de uitstoot 95 procent lager liggen dan in 1990. Om de vorderingen in de gaten te houden houdt de Tweede Kamer voortaan elke vierde donderdag van oktober een klimaatdag.

Genoeg gepraat over het klimaat? Nou, we hebben ook nog het Energieakkoord uit 2013 dat Nederland in tien jaar duurzamer moet maken. Het goede nieuws is dat we het einddoel in 2023 – 16 procent van de benodigde energie is duurzaam – waarschijnlijk halen. Het slechte nieuws is dat we de doelstelling van 2020 – 14 procent – zonder nieuw beleid niet halen. Het doel is niet ver weg, dus wellicht kan er in 2019 nog een list worden verzonnen. Ook dat nog? Zoals Wiebes al zei: „Wen er maar aan!”