Jaaroverzicht Amsterdam: geen letters, geen brug, wel een metro en Femke

Het 2018 van Amsterdam Een kabbelend jaar was het niet. Schietpartijen, bedreigingen – zelfs binnen de brandweer – en een aanslag op CS wierpen een sluier over 2018. Maar er was ook goed nieuws: de Noord/Zuidlijn rijdt! En Amsterdam kreeg een vrouwelijke burgemeester.

Huizenmarkt

2018 was het jaar van bouwen, bouwen, bouwen

Foto Remko de Waal/ANP

Nog nooit werden in Amsterdam zo veel huizen gebouwd als afgelopen jaar: in 2018 werden 8.639 woningen in aanbouw genomen, maakte wethouder Laurens Ivens (Wonen, SP) in december bekend.

De komende zeven jaar moeten in Amsterdam meer dan 52 duizend woningen worden bijgebouwd. Het college zet vooral in op betaalbare woningen. Er worden hele nieuwe wijken aangelegd, zoals de Sluisbuurt op Zeeburgereiland. De markt is overkookt, maar de temperatuur lijkt te dalen. In het derde kwartaal daalde de gemiddelde prijs van een woning in de stad en per vierkante meter werd anderhalf procent minder betaald.

Mohamed Bouchikhi

Brute vergismoord in Wittenburg toont keerzijde van Amsterdamse ‘vrijheid blijheid’-cultuur

Foto Evert Elzinga / ANP

Op vrijdagavond 26 januari werd de wijk Wittenburg opgeschrikt door een ‘vergismoord’. Mohamed Bouchikhi, een 17-jarige stagiair van het buurthuis in de Kleine Wittenburgerstraat, kwam om het leven. Twee gemaskerde mannen drongen het buurthuis binnen en begonnen te schieten. Gianni L., beoogd doelwit van de schietpartij, raakte gewond maar overleefde de schietpartij. Ook raakten de schutters een 20-jarig meisje.

De volgende dag gingen bewoners de straat op om te demonstreren. Ze vinden dat de gemeente meer moet doen om jongeren van vooral Marokkaanse afkomst tegen criminaliteit te beschermen.

Waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen (VVD) noemde de moord op Bouchikhi https://www.nrc.nl/nieuws/2018/07/18/ik-hield-me-aan-mijn-opdracht-niet-ingrijpen-a1610499. Bij zijn afscheid bekritiseerde hij de ‘vrijheid blijheid’-cultuur van drugsgebruik in Amsterdam, die volgens hem de oorzaak was van de moord. „Het kan niet zo zijn dat de lifestyle van de een bijdraagt aan de dood van de ander.”

In oktober werd een verdachte gearresteerd voor de moord op Mohamed. Het gaat om een 25-jarige man uit Zwanenburg die al vast zat wegens een poging tot moord in een andere zaak.

Massatoerisme

De drukte in de stad wordt alleen maar groter

Foto Robin Utrecht
Foto Robin Utrecht
Foto’s Robin Utrecht, Nick Somers

Jaarlijks komen 18 miljoen toeristen naar Amsterdam. Als het zo doorgaat, zal dit aantal stijgen tot 30 miljoen in 2030. In de strijd tegen de drukte wil het stadsbestuur onder meer de verhuur van woningen via Airbnb beperken: het maximaal aantal verhuurdagen gaat per 2019 van 60 naar 30. Ook probeert het college de toeristen meer te spreiden naar steden als Haarlem, Leiden en Delft. Daarnaast kondigde burgemeester Femke Halsema maatregelen aan tegen de overlast in het Wallengebied: zo zal het alcoholverbod op straat strenger gehandhaafd worden.

Femke Halsema

Een nieuwe burgemeester – voor het eerst een vrouw

Foto Koen van Weel/ANP

Er moest een tweede sollicitatieronde aan te pas komen, maar uiteindelijk had Amsterdam een nieuwe burgemeester. Op 12 juli werd Femke Halsema (GroenLinks) beëdigd in het hoogste ambt van de stad . Ze begon haar installatiespeech met de eerste woorden die haar betreurde voorganger Eberhard van der Laan sprak na zijn beëdiging. Halsema is de eerste vrouwelijke burgemeester van de stad en de eerste niet-PvdA’er in het ambt sinds 1946. Ze zet stevig in op veiligheid en propageert vrijzinnigheid, godsdienstvrijheid en het vrije woord.

Brandweer

Commandant Schaap versus de manschappen op de kazernes

Foto Lex van Lieshout/ANP

De Amsterdamse brandweercommandant Leen Schaap wordt door zijn eigen manschappen met de dood bedreigd, zo blijkt in juli. Schaap is in 2016 aangesteld om de bezem te halen door het korps, waar sprake is van racisme, seksisme en intimidatie. Onder zijn leiding verdiept zich de vertrouwenscrisis tussen de korpsleiding en de werkvloer, die zich hevig verzet tegen het afschaffen van 24-uursdiensten.

Zeker tien brandweerlieden zijn in de afgelopen anderhalf jaar ontslagen, berispt of overgeplaatst vanwege plichtsverzuim, onthult NRC. Vlak voor Kerst concludeert oud-generaal Peter van Uhm in een kritisch rapport dat Schaaps modernisering toch moet doorgaan.

Metro

Na vijftien jaar wachten: de Noord/Zuidlijn

Foto Jasper Juinen/ANP

Na vijftien jaar wordt op 22 juli de Noord/Zuidlijn in gebruik genomen. Het project werd een symbool van onbeheersbare infrastructurele projecten in de stad. De kritiek verstomt snel. De metro rijdt snel en frequent, grote storingen blijven uit. Ook toeristen weten de lijn de vinden. Het metrogebruik in de stad stijgt naar 340.000 passagiers in de eerste twee weken van september, het aantal tramgebruikers daalt met 10 procent naar 310.000.

MC Slotervaart

Ziekenhuis gaat failliet, gemeente en minister kijken machteloos toe

Foto Olivier Middendorp

Op 25 oktober komt het nieuws waar werknemers van het Slotervaartziekenhuis al jaren bang voor zijn: het ziekenhuis, dat in 1976 werd geopend, is failliet verklaard. Er komt geen doorstart, zo blijkt drie weken later. Ruim duizend artsen, verpleegkundigen en ander personeel staan op straat. Het IJsselmeerziekenhuis in Lelystad, net als het Slotervaart onderdeel van de MC Groep van zorgondernemer Loek Winter, zal wel een doorstart maken.

Al in juli vraagt de MC Groep uitstel van betaling aan, waarna in oktober opnieuw een verzoek om geld komt. Zorgverzekeraar Zilveren Kruis, met de meeste verzekerden in Amsterdam de belangrijkste financier van het Slotervaart, besluit vervolgens de stekker eruit te trekken. De gemeente en minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) moeten machteloos toekijken.

Binnen 24 uur na het faillissement worden alle honderdvijftig patiënten van het Slotervaart naar andere ziekenhuizen overgebracht. Inmiddels is de ontmanteling van het ziekenhuis in volle gang. De afdeling ouderengeneeskunde verhuist naar het OLVG West, de sectie bariatrie – die maagomleidingen doet – wordt overgenomen door het Spaarne Gasthuis in Hoofddorp.

Steekpartij CS

Jawed S. steekt twee toeristen neer – en zou het zo opnieuw doen

Foto Remko de Waal/ANP

Paniek op het Centraal Station als Jawed S. op vrijdagmiddag 31 augustus twee Amerikaanse toeristen neersteekt bij de informatiebalie van de westelijke tunnel. De 19-jarige Afghaanse asielzoeker wordt binnen negen seconden uitgeschakeld door aanwezige politieagenten. Hij blijkt terroristische motieven te hebben, zo blijkt al snel. Jawed, woonachtig in Duitsland, is verontwaardigd over de cartoonwedstrijd voor spotprenten van de profeet Mohammed die PVV-leider Geert Wilders heeft uitgeschreven. Tijdens een pro-formazitting op 11 december blijkt dat een van de twee Amerikaanse slachtoffers een dwarslaesie heeft overgehouden aan de aanslag. Hij zit mogelijk de rest van zijn leven in een rolstoel. Jawed S. toont in dezelfde zitting geen enkel berouw voor zijn daad: hij zou het zo opnieuw doen, zegt hij.

Brug over ’t IJ

Komt hij er ooit nog?

Foto Olivier Middendorp

Anderhalf jaar geleden besloot de Amsterdamse raad dat er een fiets- en voetgangersbrug moet komen over het IJ, ter hoogte van het Java-eiland. Inmiddels is het overleg tussen de gemeente en het Rijk vrijwel vastgelopen. Betrokkenen betwijfelen of de brug er ooit nog zal komen.

ADM

Na 21 jaar kraken valt het doek voor een beruchte vrijplaats

Foto Nick Somers

Na 21 jaar moeten de krakers van het ADM-terrein in het Westelijk Havengebied vertrekken. De eigenaar heeft een huurder gevonden en na jarenlange juridische procedures oordeelt de Raad van State in de zomer dat de beruchte vrijplaats uiterlijk deze Kerst leeg moet zijn.

De voormalige werf van de Amsterdamsche Droogdok Maatschappij werd in 1997 gekraakt. Er woonden zo’n 125 man, die grote festivals als Robodock organiseerden. Een deel van de krakers verhuist naar een terrein in Amsterdam-Noord, waar ze van de gemeente maximaal twee jaar mogen wonen.

I amsterdam

Letters weg van het Museumplein, maar niet uit het straatbeeld

Foto Nick Somers

Toeristen namen er dagelijks zo’n zesduizend selfies, maar op 6 december werden ze verwijderd: de veelbesproken ‘I amsterdam’- letters op het Museumplein. Coalitiepartij GroenLinks wilde ervan af: de letters zouden een symbool zijn van het massatoersisme in de stad en straalden „individualisme” uit. Een meerderheid in de raad was het met dit veelbesproken plan eens.

De letters verdwijnen overigens niet uit het straatbeeld: na een opknapbeurt zullen ze gaan rondreizen door de stad. ‘I amsterdam’ blijft ook gewoon de huis-slogan van de gemeente Amsterdam.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.