SCP: Nederlanders zijn minder optimistisch dan begin dit jaar

Begin 2018 waren er voor het eerst in tien jaar meer optimisten dan pessimisten. ‘Dat enthousiasme is er een beetje af’, aldus het SCP.

Winkelend publiek in het Rotterdamse centrum.
Winkelend publiek in het Rotterdamse centrum. Foto Robin Utrecht/ANP

Nederlanders zijn minder optimistisch dan aan het begin van het jaar, blijkt vrijdag uit kwartaalonderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). Toen waren er voor het eerst sinds het begin van de meting in 2008 meer Nederlanders die vonden dat het goede kant op gaat, dan mensen die dat niet vonden. Inmiddels zijn de twijfels toegenomen en zijn er weer meer pessimisten dan optimisten.

Volgens het SCP vindt 42 procent dat het de goede kant opgaat met het land, 48 procent vindt dat juist niet. Ter vergelijking: aan het begin van dit jaar vond nog ruim 50 procent dat het de goede kant opging. Hoewel het percentage optimisten nog altijd hoger ligt dan tussen 2008 en 2016 is “het enthousiasme van het begin van dit jaar er een beetje af”, aldus het SCP.

De verschillen in maatschappelijk optimisme zijn groot tussen electorale groepen. Vooral PVV-stemmers zijn pessimistisch. Van hen ziet 73 procent het de verkeerde kant opgaan met Nederland. Van de mensen die nu op Forum voor Democratie zouden stemmen ligt dat percentage op 69 procent. De mensen die nu VVD of D66 zouden stemmen zijn een stuk optimistischer. Van hen ziet juist respectievelijk 75 procent en 73 procent het de goede kant opgaan.

Economische groei

Uit het onderzoek blijkt dat de mensen die vinden dat het de goede kant opgaat, vooral kijken naar economische prestaties en vooruitzichten. Ook geven ze aan dat Nederland het beter doet dan andere landen.

De groep die zich zorgen maakt, vindt dat er te weinig voor Nederlanders en te veel voor anderen wordt gedaan. Ook vinden ze dat de Nederlandse cultuur onder druk staat en maken ze zich zorgen over afnemende tolerantie en verbondenheid. Ook vinden ze dat de overheid tekortschiet en de politiek niet deugt.

“Wat mij echt zorgen baart is de verharding in onze samenleving”, zegt iemand in de enquête. “De tolerantie naar je medelanders. Je buren, stadsgenoten, en iedereen die anders denkt dan jij. Ik weet niet precies wat de oorzaak is … en heb nog minder een oplossing, maar het voelt niet goed.”

Ruim driekwart van de ondervraagden wil dat de overheid meer geld uitgeeft aan de verbetering van het onderwijs en de zorg. Ook zouden ze graag zien dat er meer wordt gedaan om armoede te bestrijden. Tegelijkertijd is er heel weinig steun (13 procent) voor meer belastingheffing om de publieke dienstverlening op peil te houden.