’s Werelds oudste vlogger

In deze rubriek elk weekeinde een necrologie van iemand die recent is overleden. Andrakashari Mastanamma (1911-2018) werd op hoge leeftijd nog bekend als YouTube-kok.

YouTube-kok Andrakashari Mastanamma in april vorig jaar.
YouTube-kok Andrakashari Mastanamma in april vorig jaar. Foto Chandra Sena/Barcroft Images

Het is nooit te laat om je dromen waar te maken, luidt het cliché. Tony Bennett scoorde zijn eerste nummer 1-album op zijn 85ste en Leonard Cohen brak pas op zijn 50ste definitief door met zijn onsterfelijke hit ‘Hallelujah’. Maar op je 105de nog debuteren als YouTube-kok is wel heel bijzonder. De Indiase Andrakashari Mastanamma, die eerder deze maand op 107-jarige leeftijd overleed, maakte nog tweehonderd video’s met honderden miljoenen views en verwierf een wereldwijde schare fans.

Haar achterkleinzoon Karre Laxman richtte in 2016 met een groep vrienden het Country Foods-videokanaal op. De kookfilmpjes trokken wel wat kijkers. Op een dag zag Laxman zijn overgrootmoeder in de weer met een eenvoudige curry met aubergine. Hij zette direct de camera aan. In één dag trokken beelden van de curry 75.000 mensen.

In tegenstelling tot veel andere YouTube-kooksensaties is er bij Mastanamma geen sprake van gerechten met exclusieve ingrediënten die worden bereid onder veel al dan niet kook-gerelateerd gepraat in een hypermoderne keuken. De honderdplusser droeg een karakteristieke gouden neuspiercing, maar geen make-up, babbelde weinig onder het koken, maar scoorde met haar directe opmerkingen en haar eigenzinnige oma-charmes. Mastanamma bereidde haar gerechten in een dorpje in de open lucht.

Wat ook opvalt in de filmpjes: zij gebruikt nauwelijks kookgerei en pelt aardappels, gember en tomaten met haar handen en nagels. Een vergiet is eveneens overbodige luxe: ook daar gebruikt Andrakashari Mastanamma haar handen voor. Alles gaat in een pan op open vuur en wordt op bananenbladeren opgediend. Soms is te horen hoe een mug langs de microfoon zoemt en geregeld lopen er lachende en pratende kinderen het beeld in. Alle video’s hebben hetzelfde dromerige gitaarriedeltje als soundtrack.

Bijzonder aan Mastanamma’s recepten is dat ze zowel uniek als makkelijk te bereiden zijn. In haar meest bekeken en besproken video bereidt zij ‘watermeloenkip’. Eerst wordt een meloen in tweeën gesneden en uitgehold, in de holtes gaat een vers afgesneden boomblad. Vervolgens wordt de vrucht gevuld met gemarineerde kip en groente. De watermeloen wordt weer gesloten en als een soort tandoor, een oventje, boven het vuur gehouden. Als de meloen donkere plekken begint te vertonen, wordt die weer geopend en snellen familieleden en vrienden toe om het kipgerecht op te peuzelen.

Die video is ruim twaalf miljoen keer bekeken. Maar ook haar slakkengerecht en (voor wie er toevallig nog een paar in de ijskast heeft liggen ) roereieren van emoe-ei waren populair. Mastanamma had ook haar eigen burgervarianten en een kipgerecht in KFC-stijl. Haar bereidingen van kippizza, chocoladetaart en emoevlees waren eveneens goed voor honderdduizenden views. Vaak poseerde Mastanamma met een levende eend, haan of geit die vervolgens in dezelfde video werd verwerkt.

Voor zij op haar 105de doorbrak als YouTube-kokkin had Mastanamma een veelbewogen leven achter de rug. Zij werd in 1911 geboren, al kon zij haar exacte leeftijd niet aantonen omdat zij geen geboortecertificaat had. Als kind werd zij geadopteerd door een islamitische familie, die zelf geen dochter had. Het beviel de toen al eigenzinnige Mastanamma daar maar niets, ze liep als kind al weg van huis en keerde terug naar haar oude dorp Guduvada in de deelstaat Andhra Pradesh. Daar werkte ze tot haar honderdste in de rijstvelden, waar ze geregeld zakken rijst van 100 kilo op haar rug torste. Ook daarna viel ze nog weleens een dagje in, hoewel ze het liefst haar hutje niet uit kwam.

Op haar elfde werd Mastanamma uitgehuwelijkt aan een man met wie zij vijf kinderen kreeg. Haar echtgenoot overleed toen ze 22 was en een cholera-epidemie kostte vier van haar kinderen later het leven. Een zoon overleefde en stierf uiteindelijk eerder dit jaar, een paar maanden voor zijn moeder.

Zoals te zien is in haar video’s heeft dat alles geenszins haar vrolijke levenshouding gebroken. Mastanamma toonde als ze over haar leven of maaltijden vertelde geregeld haar tandeloze glimlach, die haar ironisch genoeg belette zelf veel te eten. Volgens Laxman genoot zijn overgrootmoeder van haar succes als ’s wereld oudste vlogger en motiveerde het lezen van de duizenden positieve reacties haar om door te gaan met haar kookshow.

Op Mastanamma’s uitvaart, ook op het YouTube-kanaal geplaatst, is te zien hoe zij met trommels, vuurwerk, bloemenkransen en een religieuze preek waardig uitgeleide wordt gedaan.

Nu haar optredens ten einde zijn, gaat videokanaal Country Foods op zoek naar een vervanger. De eveneens hoogbejaarde Bharathamma heeft inmiddels haar debuut gemaakt met de bereiding van een twee meter lange zwaardvis. De tijd zal leren of zij de magie van de eigenzinnige honderdplusser kan benaderen.

    • Casper van der Veen