NRC checkt: ‘Shishalounges zijn een groter probleem dan coffeeshops in Rotterdam’

Dat stelt de lokale politieke partij Leefbaar Rotterdam.

Foto: iStock

De aanleiding

Shishalounge Villa Blanca in Rotterdam moet zeker drie maanden dicht, na een explosie voor de gevel. Oppositiepartij Leefbaar Rotterdam, die alle waterpijpbars in de stad wil sluiten, heeft het college vragen gesteld: „Het aantal shishalounges is inmiddels al twee keer zo groot als het aantal coffeeshops in deze stad”, staat erbij. „De overlast rond coffeeshops is de afgelopen jaren weliswaar redelijk onder controle gekregen, maar de problematiek rond shishalounges is inmiddels vele malen erger.”

Waar is het op gebaseerd?

Politie-informatie, eigen waarneming en mediaberichten, zegt raadslid Tanya Hoogwerf. De problematiek ziet Leefbaar breed: van overlast en koolmonoxide uit verbrande kooltjes in de pijpen, tot zware criminaliteit, geweld, liquidaties en radicalisering. Inclusief illegale shishalounges zijn er 75 in Rotterdam, heeft Hoogwerf gehoord. Het zijn broedplaatsen voor criminelen, zegt ze.

En, klopt het?

Politie en justitie kunnen in hun registratie niet op ‘shishalounges’ zoeken, zeggen ze. Shishalounges vallen onder horeca en coffeeshops worden gedoogd onder strenge criteria.

De gemeente kan wel informatie over waterpijpbars aanleveren. Volgens officiële cijfers zijn er 37 coffeeshops en 43 shishalounges in de stad.

„Rotterdam heeft geen problemen rondom haar coffeeshops”, stelt de gemeente verder. Er zijn de laatste vijf jaar geen ‘overlastdossiers’ bij de burgemeester beland. In de openbare ruimte geldt in Rotterdam sinds 2017 een blowverbod – daarmee wordt ook het gebruik rond coffeeshops tegengegaan. De meeste exploitanten houden zich aan alle regels, om hun riante inkomsten niet te verliezen. De criminele activiteiten lijken dus gering – zolang je niet door de ‘achterdeur’ van coffeeshops kijkt.

Dan de gemeentelijke informatie over shishalounges. Sinds de zomer van vorig jaar zijn er 122 controles uitgevoerd. Daarbij is er zes keer door de brandweer ontruimd en elf keer ontlucht wegens te hoge koolmonoxidemetingen. In totaal zijn er zeven keer bestuurlijke maatregelen opgelegd, waarvan één keer voor geweld en één keer voor ernstig geweld.

In de media waren vorig jaar zeker twee serieuze incidenten met shishalounges in het centrum van Rotterdam. In de ene zaak werden in maart harddrugs en contant geld gevonden, in september werd een man voor een andere zaak in zijn been geschoten.

Leonie Willemsen, beleidsadviseur veiligheid bij de gemeente Ede, is dit jaar afgestudeerd op overlast en criminaliteit rond coffeeshops en shishalounges. Zij deed onderzoek in drie gemeenten met elk meer dan dertig shishalounges. Welke gemeenten is geheim, omdat ze politie-informatie heeft verwerkt.

Willemsen beaamt de stelling van Leefbaar „als wetenschapper en als praktijkvrouw”. De overlast van shishalounges is niet anders dan bij andere horecazaken, concludeerde ze. Maar de politie weet dat shishalounges ook ontmoetingsplekken voor criminelen zijn door kentekenplaten en gezichtsherkenning, zegt ze. Ook zijn landelijk veel incidenten bekend, van een afgehakt hoofd, tot liquidaties en een handgranaat. Er is een „criminaliteitsprobleem”, zegt Willemsen. Er is alleen geen zicht op wát er in shishalounges gebeurt.

Conclusie

Er zijn niet dubbel zoveel vergunde shishalounges als coffeeshops in Rotterdam, maar de branche is een ‘witte vlek’. De problemen rond coffeeshops vallen mee– buiten de drugsindustrie erachter. Bij shishalounges wordt vaker ingegrepen en zijn vaker incidenten. Leefbaar spreekt daarbij van problemen „rond shishalounges”; de zaak zelf hoeft niet crimineel te zijn. We beoordelen de stelling daarom als grotendeels waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt