Niemand die weet hoe lang deze shutdown gaat duren

Ambtenaren Door ruzie over de begroting, krijgen overheidsambtenaren in de VS niet meer uitbetaald. Zij reageren doorgaans vrij laconiek, maar de gevolgen worden groter naarmate de shutdown langer duurt.

Het nationale park Mount Rushmore in South Dakota is open, maar de bezoekerscentra zijn dicht door de ‘shutdown’.
Het nationale park Mount Rushmore in South Dakota is open, maar de bezoekerscentra zijn dicht door de ‘shutdown’. Foto Ryan Hermens/AP

Bij Baked by Yael, een zoet winkeltje met cakepops en bagels recht tegenover de Washington Zoo, komen nu elke dag werknemers van de dierentuin gratis koffie halen. De dierenverzorgers, de kaartjesverkopers, de verkeersregelaars: ze worden allemaal betaald uit een budget van de federale overheid. Dat budget werd een week geleden ‘gesloten’ nadat het Congres en de president het niet eens konden worden over een nieuwe begroting. Gevolg: een kwart van de federale overheid kan geen uitgaven meer doen. Het gaat om negen van de vijftien ministeries zoals Binnenlandse Zaken en Financiën – van de overige waren eerder dit jaar de begrotingen goedgekeurd.

Sommige ambtenaren zijn sinds de shutdown met onbetaald verlof, degene die ‘essentieel werk’ voor de overheid verrichten werken onbetaald door. Die ambtenaren kunnen allemaal gratis koffie krijgen bij Baked by Yael. „Voor mij is dit het juiste om te doen”, zegt eigenaar Yael Krigman. Dit is de derde shutdown dit jaar – een van drie dagen in januari, een van een dag in februari en nu deze – waarbij ze deze actie voert. Krigman doet het niet om een van beide partijen te steunen, maar omdat ze vindt dat de financiële gevolgen niet op ambtenaren moeten worden afgewenteld.

Vrij laconiek

Misschien is het gewenning of de bijzondere kerstweek, maar vooralsnog zijn de zichtbare gevolgen gering en de getroffen ambtenaren vrij laconiek. De dierentuin heeft zijn werknemers deze week uit eigen zak betaald. Hetzelfde geldt voor de Smithsonian-musea. Deze toeristische attracties wilden optimaal profiteren van de vakantiedrukte. Suppoost J.D. Harris die in de National Art Gallery de zalen met Whistler- en Sergeant-portretten bewaakt, heeft dus ook doorbetaald gekregen. „Maar op 2 januari is de laatste dag, daarna ga ik met verlof en moet ik teren op het salaris van mijn vrouw.”

Bij een kapper op Wisconsin Avenue zit een oudere vrouw die bij Voice of America werkt, de wereldomroep van de Amerikaanse overheid. „Ik had deze afspraak al gemaakt”, lacht ze. Zij wil niet herkenbaar in de krant, omdat zij het de president kwalijk neemt. Het salaris vindt ze niet het grootste probleem. Ze heeft eerder shutdowns meegemaakt en het loon werd altijd op een of andere manier achteraf uitbetaald, al is het „een heel gedoe”. Maar ze had voor haar werk naar Afrika zullen reizen, en dat gaat nu niet door. „Het is voor een buitenlander moeilijk te begrijpen”, zegt ze. „Het is al niet te begrijpen als je Amerikaans bent.”

De voor burgers meest direct merkbare maatregel van de shutdown kan voortvloeien uit het feit dat het ministerie van Binnenlandse Zaken ook verantwoordelijk is voor de Nationale Parken. Volgens sommige berichten gaan de parken helemaal dicht, andere media melden dat de parken open blijven, op de bezoekerscentra en toiletten ter plekke na.

Maar als de shutdown langer duurt, en daar heeft president Trump mee gedreigd, kunnen wel degelijk meer burgers worden geraakt. Omdat de Federal Housing Administration wordt gesloten, kunnen mensen die een huis willen kopen moeite hebben een hypotheek af te sluiten. Ook worden overheidsgaranties op bestaande hypotheken nu niet uitgekeerd. De Small Business Administration zal kleine middenstanders voorlopig niet meer helpen met leningen of technische ondersteuning.

Record is drie weken

Niemand kan voorspellen hoelang de shutdown zal duren. Het record staat op drie weken, en werd gevestigd in de winter van 1995/1996. Destijds wilde de leider van de Republikeinse Partij president Bill Clinton vooral dwarszitten. Ook nu is de inzet vooral politiek. Trump wil 5 miljard dollar (4,4 miljard euro) voor een fysieke muur langs de grens met Mexico, een van de centrale beloften uit zijn campagne. De Democraten willen hem die financiering niet toestaan.

Dagenlang onderhandelen heeft geen enkele beweging gebracht in beide posities. Trump kondigde vrijdag aan dat hij de hele periode in Washington zal blijven. Hij stuurde de afgelopen dagen een reeks Muur-tweets uit. Dat een migrant uit Mexico een politieman bij een verkeerscontrole had doodgeschoten, dat hij desnoods de hele zuidgrens afsluit – zonder te zeggen hoe.

Als de politici op 3 januari terugkeren van kerstreces, hebben de Democraten een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en gaan zij op zoek naar nieuwe manieren om een begroting goedgekeurd te krijgen. Voor Trump dreigt een nederlaag op een thema dat zijn achterban na aan het hart ligt, immigratie.

Vooralsnog ziet het ernaar uit dat de shutdown tenminste tot het begin van het nieuwe jaar zal duren. Dure grap voor Yael Krigman? „Wij houden ons aan ons woord”, zegt ze. „En het is ook goed voor onze goodwill. Ik hoop dat die mensen ons ook blijven bezoeken als ze hun salaris weer krijgen.”

Correctie (29 december 2018): In een eerdere versie van dit artikel stond dat een migrant uit Fiji een politieman had doodgeschoten. De migrant komt uit Mexico. Dat hebben we aangepast.