Het houdt niet over in de nationale schaatstop

Schaatsen

Bij de NK afstanden in Thialf gaat het om titels en startbewijzen voor internationale toernooien. Waar staat het Nederlandse schaatsen bij het begin van een nieuwe olympische cyclus, op weg naar Beijing 2022?

Kan Antoinette de Jong dit seizoen Ireen Wüst op de allroundtoernooien dan eindelijk verslaan?
Kan Antoinette de Jong dit seizoen Ireen Wüst op de allroundtoernooien dan eindelijk verslaan? Foto Vincent Jannink/ANP

Als nieuwe kampioenen reisden Ireen Wüst en Sven Kramer begin 2007 af naar het EK in Collalbo. Drie olympische cycli, liefst twaalf seizoenen lang, zouden de twee garant staan voor hoogconjunctuur in het Nederlandse schaatsen. Altijd weer successen en daarmee ook sponsorgelden, al werd dat laatste geleidelijk minder. Maar nu, in het eerste jaar van een nieuwe olympische cyclus richting de Winterspelen van Bejing in 2022? Nog vier jaar de kar trekken is veel gevraagd van Kramer en Wüst, beiden inmiddels 32 jaar. Bij de NK afstanden, van vrijdag tot en met zondag in ijsstadion Thialf in Heerenveen, komen naast de twee ‘oude’ boegbeelden nieuwe toppers aan de start: Kjeld Nuis, Patrick Roest, Antoinette de Jong. Het EK, allround en nu ook sprint, is begin januari weer in Collalbo. Maar of voor het Nederlandse schaatsen een nieuwe periode van grote voorspoed daagt?

Mannen

Olympisch kampioen op de 1.000 en 1.500 meter, Sportman van het Jaar 2018: Kjeld Nuis (29) is momenteel de nummer één in het Nederlandse schaatsen. Hij verzilverde afgelopen zomer zijn status met een verbeterd contract bij Team Jumbo-Visma, de ploeg van coach Jac Orie. Via de (sociale) media bouwt hij ijverig aan zijn populariteit maar tussen de fotoshoots door bleef hij de eerste maanden van het seizoen hard schaatsen. Bij de eerste wereldbekerwedstrijden bewees Nuis zijn klasse vooral op de 1.000 meter. Maar of zijn 500 meter snel genoeg is om zijn palmares uit te breiden met een Europese- of wereldtitel sprint, toernooien over twee keer 500 en twee keer 1.000 meter?

Lees ook dit profiel over Patrick Roest: Zacht, verlegen jochie ontpopte zich tot stabiele killer op het ijs

Ploeggenoot Patrick Roest (23), de andere nieuwe Nederlandse ster, won vorig jaar in Amsterdam zijn eerste wereldtitel allround door een val van zijn Noorse concurrent Sverre Lunde Pedersen. Roest jubelde ingetogen, bescheiden als hij is. Hij trainde van de zomer harder dan ooit en zette begin dit seizoen een reeks toptijden neer in Heerenveen: 1.44,42 (1.500 meter), 6.08,98 (5.000), 12.47,89 (10.000). Beter zelfs dan Kramer in zijn beste jaren. De drievoudig olympisch kampioen op de vijf kilometer lijkt zijn chronische rugklachten de baas en reed onlangs op ‘zijn’ afstand een degelijke 6.10,61. Maar nieuwe allroundtitels? Vlak voor Kerst was er een trainingsritje over 500 meter: Roest 36,42 – Kramer 36,91.

Nieuwe namen zijn er op weg naar Beijing 2022 nog nauwelijks. Allrounder Marcel Bosker (21) ontwikkelt zich al twee seizoenen gestaag. Maar sinds de opheffing van het opleidingsinstituut Jong Oranje, dat is vervangen door zogenaamde Regionale Talentencentra, is nog geen nieuwe topper doorgebroken. Naast Nuis en Roest springt de naam van hun nieuwe ploeggenoot Thomas Krol het meest in het oog. De 26-jarige middenafstandspecialist won half december in Thialf een wereldbekerwedstrijd op de 1.500 meter in een razendsnelle 1.43,78.

Vrouwen

Afgedankt werd Ireen Wüst aan het eind van vorig seizoen door sponsor Justlease. Een zomer zonder geldschieter en met gedoe over gebruik op medische gronden van het niet verboden schildklierhormoon Thyrax volgde.

Lees ook: Kemkers ‘redder’ van spartelende Wüst

Maar daar was haar oude coach Gerard Kemkers met zijn talentenstichting TalentNED als sponsor van een nieuwe ploeg. En Wüst glorieerde twee weken geleden ouderwets in Thialf, na haar baanrecord op de 1.500 meter. Wereldtijd (1.53,30) met perspectief richting haar heilige doel: het wereldrecord op de schaatsmijl, dat staat op 1.50.85. Ze droomde jaren geleden al van een scorebord met de magische cijfers 1.49 .

Antoinette de Jong (23) leek vorig seizoen bij Justlease ploeggenote Wüst aanvankelijk voorbij. Maar hun onderlinge strijd drukte haar prestaties en bracht in Wüst juist het beste boven. Na haar overstap naar coach Orie lijkt De Jong zich dit seizoen door te ontwikkelen. Kan ze Wüst op de allroundtoernooien dan eindelijk verslaan?

Esmee Visser (22) bewees bij de wereldbekers dit seizoen dat het goud op de olympische vijf kilometer geen toevalstreffer was. Carlijn Achtereekte, olympisch kampioen op de drie kilometer, lijkt net op tijd fit om in Thialf mee te doen voor de WK-tickets op de lange afstanden. Jutta Leerdam (sprint), Joy Beune (middenafstand) en Melissa Wijfje (allround) zijn mogelijk de nieuwe namen bij de vrouwen.

Sponsors

Of Sven Kramer niet had overdreven, toen hij na de Spelen beweerde dat „97 procent” van alle profschaatsers in de zomer van 2018 „in de ww” zouden komen? Want bij de start van het seizoen waren er juist volop nieuwe sponsors: Easyjet voor de stayersploeg van coach Jillert Anema, de investeringsmaatschappijen Infestos, als geldschieter achter TalentNED van Kemkers, en Reggeborgh, voor de sprintploeg van coach Gerard van Velde.

Kramer haalde eerst zijn gelijk, want in de zomer kreeg 97 procent „en misschien wel meer” van de schaatsers inderdaad geen salaris. Maar natuurlijk was hij blij met de nieuwe sponsors die na de zomer kwamen. „Ik hoop alleen dat het geen quick fix is maar een langetermijnondersteuning.”

Schaatsbond KNSB trok Daikin en onlangs Rabobank aan als nieuwe sponsors naast KPN. De sterrenploeg van coach Orie zag Lotto afhaken, maar heeft naast Jumbo nu het Noorse ICT-bedrijf Visma op het pak. Vrijwel alle contracten zijn meerjarig, de olympische cyclus tot Beijing oogt financieel stabiel. De vette jaren zijn lang voorbij, maar op Rusland en China na moet de buitenlandse concurrentie het nog altijd met (veel) minder stellen.

Grootste risico in het huidige model is de financiële suprematie van Jumbo-Visma, wat makkelijk tot jaloezie kan leiden bij de rest. De ploeg van Orie sloeg begin december de wereldbeker in Polen over om zich in Collalbo optimaal te prepareren voor de NK afstanden en de tweede seizoenshelft. De Nederlandse ploeg haalde in Polen slechts een schamel aantal van vier podiumplaatsen.

    • Maarten Scholten