Oekraïne heft staat van beleg na maand op

De president kondigde de staat van beleg in november af nadat 24 Oekraïense zeelieden gevangen waren genomen door Rusland.

Een Oekraïense reservist in training in het noorden van het land.
Een Oekraïense reservist in training in het noorden van het land. Foto Genya Savilov/AFP

De Oekraïense president Petro Porosjenko heeft de staat van beleg woensdag formeel opgeheven, zo meldt persbureau AP. Russische mannen in de gevechtsleeftijd (tussen de 16 en 60 jaar) mogen het land echter nog altijd niet in. De president kondigde de staat van beleg in november af nadat 24 Oekraïense zeelieden gevangen waren genomen door Rusland.

Al eerder werd duidelijk dat Porosjenko de staat van beleg niet zou verlengen, tenzij Rusland openlijk zou aanvallen. Porosjenko zei daarover woensdag: “Ik zal eerlijk zijn, als er geen verkiezingen voor de deur stonden, dan hadden wij het parlement verzocht om een verlenging van de krijgswet”. De Russische dreiging is nog altijd zeer present, aldus de president.

Spanningen

De 24 zeelieden bevonden zich destijds aan boord van drie Oekraïense marineschepen. Eind november voeren deze door de Straat van Kertsj, de doorgang naar de Zee van Azov, zonder Rusland daar van tevoren van op de hoogte te stellen. Rusland beschouwt de toegang tot de zee als eigen gebied en besloot de marineschepen om die reden te beschieten en te enteren.

De opvarenden werden door Rusland gevangengezet en het Kremlin weigerde hen vrij te laten. De 24 zeelieden zitten nog altijd in Moskou vast. De Russische justitie beschuldigde hen begin deze maand van ‘onrechtmatige grensoverschrijding’, ook al staat in een verdrag uit 2003 dat de twee landen de binnenzee delen. Het incident deed de spanningen tussen Oekraïne en Rusland verder oplopen. De twee landen leven op gespannen voet met elkaar sinds Rusland in 2014 de Krim annexeerde.

Lees ook: De buurlanden Rusland en Oekraïne geven elkaar de schuld van provocaties rond de nieuwe, strategisch belangrijke Krimbrug. Wat is er gebeurd?

‘Vrees voor Russische invasie’

Tegenover het kabinet verklaarde Porosjenko dat de afgelopen maand de Oekraïense krijgsmacht is versterkt. Begin december maakte hij bekend dat hij reservisten had opgeroepen voor training en dat de beveiliging op cruciale plekken zoals kerncentrales was versterkt. De president zei toen een Russische invasie te vrezen omdat het land zijn strijdkrachten langs de grens met Oekraïne zou versterken.

Invoering van de krijgswet in tien regio’s werd in Oekraïne ook wel gezien als een poging van Porosjenko om punten te scoren in aanloop naar de verkiezingen volgend jaar, die hij dreigt te verliezen.

Correctie (27-12-2018): In een eerdere versie van dit artikel stond dat Russische mannen in de gevechtsleeftijd Oekraïne weer in mogen. Dat klopt niet: het tegengestelde is waar. Hierboven is dat aangepast.

    • Maartje Geels