Opinie

    • Maarten Schinkel

Vier redenen waarom beleggers zenuwachtig zijn

None

Geen paniek! Geen paniek! Wat is je eerste reactie als je, in een drukke ruimte, iemand met autoriteit dit plotseling heel hard hoort roepen? Precies. Maandag renden beleggers op Wall Street massaal naar de uitgang, nadat de Amerikaanse minister van Financiën Mnuchin een vertrouwenwekkend statement had willen maken.

De Treasury, het Amerikaanse ministerie van Financiën, liet per officieel communiqué weten dat de bewindsman met de topmannen van de zes grootste Amerikaanse banken had gebeld. Die hadden hem verzekerd dat zij over genoeg liquiditeiten beschikten om de onrust op de beurzen te doorstaan. Middelen dus om snel vrij te maken als er een uitstroom van geld zou plaatsvinden, of om bij te storten als derivatenposities verzuurden, enzovoorts.

Dat ontplofte in het gezicht van de minister. En het leidde tot vier observaties die beleggers alleen maar zenuwachtiger hebben gemaakt. De eerste: stresstests door de Amerikaanse toezichthouders hebben allang vastgesteld dat de banken dit soort scenario’s, en erger, kennelijk aankunnen. De vermogens- en liquiditeitsposities zijn veel sterker dan aan de vooravond van Lehman. Ironisch genoeg is dat laatste overigens gebeurd dankzij allerlei wetten en maatregelen die mensen als Mnuchin zelf, het liefst verzwakt of teruggedraaid zagen.

Nu weet je het nooit: na Lehman bleek pas echt, ondanks verzekeringen van het tegendeel, hoe zwak, complex en ondergefinancierd de financiële sector werkelijk was. Dus dat de minister het zondag nodig vond het publiek te verzekeren van de gezondheid van de banken, wekt juist argwaan. Het is, zo merkte een lezer van de Financial Times op, alsof je tegen je partner zegt dat je zojuist al je exen hebt gebeld, die je er desgevraagd van hebben verzekerd dat ze géén SOA’s hebben. Of, zoals Binyamin Appelbaum van The New York Times zei: het is alsof de overheid plots bekend maakt dat er genoeg anti-zombievaccins zijn voor iedereen.

Het tweede dat opvalt is dat de meeste kenners het er over eens zijn dat de grootste risico’s tegenwoordig buiten de banksector vallen. Bij zogenoemde non-banks: grote hedgefondsen, private equity, en al het andere dat enorm gegroeid is maar vaak buiten het officiële toezicht valt. Mnuchin had zich daar veel beter op kunnen concentreren. Of ziet hij dat helemaal over het hoofd?

Het derde dat opvalt is dat kennelijk niemand Mnuchin heeft willen of kunnen waarschuwen voor de gevolgen van zijn zondagse boodschap. De regering-Trump kenmerkt zich al door een groeiend gebrek aan procesmanagement. Veel besluiten worden van bovenaf zonder enig consult genomen. Zie Trumps beslissing tot terugtrekking uit Syrië, waarna de gepasseerde minister van defensie Mattis zijn ontslag nam en de hoogst verantwoordelijke Amerikaanse bestuurder in Syrië zelf eveneens. Er zijn heel wat mensen op de Treasury die, ervaren als ze zijn, Mnuchin de publicatie van zijn zondagse belrondje met de banken ten zeerste zouden hebben afgeraden.

Lees ook: De Amerikaaanse president Trump hecht zo veel waarde aan Wall Street dat hij zichzelf lijkt te zien als aandeel

En dan is er nog factor vier. Trump zag de afgelopen twee jaar de stijgende beurskoersen als een bewijs voor zijn succes. Nu de beurzen de slechtste december sinds 1931 doormaken, moet iemand daar voor opdraaien. Jerome Powell, de voorzitter van de Fed? Als Trump hem probeert te ontslaan of zijn voorzitterschap ontneemt, dan wordt het nog veel erger op Wall Street. En zo draait het zoeklicht langzaam naar Mnuchin zelf. Een zwaargewicht mag hij dan niet gebleken zijn, dus maakt het wat uit of hij vertrekt? Ja. Kijk eens door welke lichtgewichten of invalkrachten veel oorspronkelijke leden van de regering-Trump inmiddels vervangen zijn. Ook dat is niet vertrouwenwekkend.

Maarten Schinkel schrijft over economie en financiële markten.
    • Maarten Schinkel