Afluisterstation Burum moet wijken voor mobiel netwerk

Foto Kees van de Veen
Foto Kees van de Veen

Het afluisterstation van de Nederlandse inlichtingendiensten moet wijken voor het toekomstige 5G-netwerk. De MIVD en AIVD kunnen satellieten in de toekomst wel vanuit het buitenland aftappen, vindt het kabinet.

Staatssecetaris Mona Keijzer (CDA, Economische Zaken en Klimaat) maakte dit zondag bekend in een brief. Keijzer volgt het advies op van TNO. Dat onderzocht naar mogelijkheden om 3,5 GHz frequentie – de internationale norm voor het 5G-netwerk – te laten ‘coëxisteren’ met het afluisterstation in het Friese Burum. De inlichtingendiensten luisteren naar fluisterzachte signalen rondom de 3,5 GHz en hebben hinder van de nieuwe mobiele netwerk. Het beschikbare radiospectrum delen is geen optie, schrijft TNO.

Bij het defensie-grondstation in Burum vangen enorme satellietschotels dataverkeer- en telefoongesprekken die gevoerd worden in het Midden-Oosten, Afrika en Afghanistan. Het zijn de plekken waar Nederlandse militairen actief zijn. AIVD en MIVD gebruiken de informatie om aanslagen op Nederlandse troepen te voorkomen en cybercriminelen te ‘volgen’.

Lees ook: Stilte graag, de geheime dienst wil afluisteren.

Defensie heeft nog niet gekeken naar alternatieve locaties, liet MIVD-directeur Onno Eichelsheim onlangs weten in NRC: hij wachtte het TNO-rapport af. Het ligt voor de hand een plek binnen de Europese Unie te vinden waar geen hinder is van mobiele netwerken, omdat de 3,5 GHz, bijvoorbeeld in een hoog gebergte of op een afgelegen eiland. Te ver buiten de EU zouden de juiste satellieten niet meer te volgen zijn.

Eichelsheim hekelde de druk van de telecomsector, die al enkele jaren lobbyt voor het vrijgeven van de 3,5 GHz voor innovatieve 5G-toepassingen. Het beknotten van mobiel internet in Noord-Nederland, boven de lijn Amsterdam-Zwolle, is geen optie.

Vanaf september 2022 zou 3,5 GHz geveild kunnen worden voor 5G-gebruik. In eerste instantie is een blok van 200 MHz beschikbaar, na 2026 meers. Keijzer houdt nog een slag om de arm: ze wil de „verplaatsingsoptie onderzoeken”. Het is nog niet duidelijk wat verhuizing zal kosten. Een speciale gezant gaat bekijken welke landen daarvoor in aanmerking komen en wat voor verdragen nodig zijn om de geheime informatie veilig te versluizen naar de analyse-afdelingen in Zoetmeer en Scheveningen.

    • Marc Hijink