Recensie

Recensie Muziek

Spetterend slot van feestjaar Rot. Phil. Orkest dankzij Martha Argerich

Het Rotterdams Philharmonisch Orkest en zijn energieke chef Lahav Shani luidden dit weekend het eeuwfeest uit met Bach én extra ingelaste concerten met Martha Argerich: een evenement.

Martha Argerich, tijdens een eerder optreden in Rotterdam.
Martha Argerich, tijdens een eerder optreden in Rotterdam.
    • Mischa Spel

Sinds zijn aantreden, drie maanden geleden, wordt met elk concert duidelijker dat het Rotterdams Philharmonisch Orkest een meesterzet deed met de benoeming van Lahav Shani tot nieuwe chef-dirigent.

Lahav Shani bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest:

Het orkest luidde zijn eeuwfeest dit weekend spectaculair uit met, naast de geplande kerstconcerten met Bach, twee volledige concerten met Shani én de legendarische Argentijnse pianiste Martha Argerich.

Argerich! Wie kan nog zeggen dat hij haar live hoorde? Vaak waren er afzeggingen. Toen ze in januari het Koninklijk Concertgebouw in Amsterdam aandeed, was dat een evenement van de eerste orde en haar komst als soliste naar Rotterdam was het nu óók – vrijdag direct begroet met luide welkomstovatie door het publiek, maar ook met meer lege plekken in de zaal van De Doelen dan je voor zó’n bijzonder concert voor mogelijk zou houden.

Shani en het energiek en opgetogen spelende orkest zetten de toon met een markante uitvoering van Prokofjevs Eerste symfonie. Het orkest rolde spelplezier en ritmische alertheid daarna door naar Prokofjevs Derde pianoconcert, waarbij Shani de balans met Argerich soepel in de hand hield. Argerich zelf bleef soeverein zichzelf met een percussief krachtig toucher en kraakheldere zeggingskracht. Daarbij fraseerde ze met maximale, nergens overstrekte vrijheid; alsof lijnen ter plekke werden uitgevonden.

Extreem goed op elkaar ingespeeld

Welke andere dirigent zou ‘ja’ hebben gezegd tegen het ongerijmde idee van zo’n volledig Prokofjev-programma als voorafje voor Bach? Maar Shani denkt niet in beperkingen; hij benadert muziek als een klankspeeltuin vol mogelijkheden. Na Prokofjev schoof hij nog naast Argerich achter de vleugel voor drie extreem goed op elkaar ingespeelde toegiften (uit Ravels Ma mère d’oye), waarin – waarom ook niet – ook de gong nog even mocht meegalmen.

Spotify-speellijst - Martha Argerich speelt Ravel:

In Bach overtuigden Shani en orkest minder. Ook hier klonken verrassende ingrepen; dat de uitstekende orkestfluitiste Juliette Hurel als soliste voor het orkest stond in Bachs Tweede orkestsuite snijdt hout, zeker gezien de virtuoze Badinerie. En omdat de Laurens Cantorij toch al present was voor Bachs Magnificat, mocht het in het Concert voor klavier nr. 1 met Shani als solist óók meedoen, door over de pianopartij heen het openingskoor te zingen van de cantate Wir müssen durch viel Trübsam. De noten pasten precies, want Bach was een meester-hergebruiker – een lesje muziekgeschiedenis dat zo ook meteen was geleerd.

Dat Bach op moderne instrumenten uitstekend kan, daarvan kun je in de passietijd talrijke voorbeelden horen passeren. Maar Shani’s vitaliteit deed hier én in het Magnificat erg onstuimig aan: in de mix van snelle tempi, modern instrumentarium en stuwende fraseringen ging veel retorische finesse verloren. Na afloop was je murw van de indrukken; het heette niet zo, maar dit voelde als de eerste editie van het Rotterdam Philharmonic Shani Festival.