Miljoenenverkwistingen door spanningen tussen NS en ProRail

ProRail heeft deze zomer 15 miljoen euro betaald voor 645 hectare lapjes grond langs het spoor, vier jaar eerder verkocht NS Vastgoed dit pakket voor één euro.

Beeld ter illustratie. Werkzaamheden langs het spoor bij Hoofddorp.
Beeld ter illustratie. Werkzaamheden langs het spoor bij Hoofddorp. Foto Lex van Lieshout/ANP

Spoorbeheerder ProRail heeft deze zomer voor 15 miljoen euro honderden stukjes grond langs het spoor aangekocht, die vier jaar eerder door NS Vastgoed met geld toe van de hand werden gedaan. Dat bevestigt ProRail zaterdag na berichtgeving van het AD. De grond is nodig voor het bouwen van bruggen en het plaatsen van zelfmoordpreventiehekken.

Spekkoper is een 44-jarige vastgoedhandelaar uit het Utrechtse dorp Achterveld. Hij kocht via zijn bedrijf Bakkhe Vastgoed in 2014 een pakket van 645 hectare grond voor één euro van de vastgoedtak van NS en kreeg er 6,7 miljoen euro bij om de grond te onderhouden. Mogelijk moesten de percelen gesaneerd worden.

De onthulling volgt op een eerder bericht over een aankoop van ProRail van 1.300 kleine lapjes grond ter waarde van 18 miljoen euro. Ook deze deal uit 2017, van in totaal 1.300 hectare grond verspreid over heel Nederland, werden voor een symbolisch bedrag van één euro verkocht door NS Vastgoed aan een vastgoedonderhandelaar. Dit keer profiteerde de Rotterdamse ondernemer Willem Tulling en zijn bedrijf Rail Side.

ProRail: verbaasd over handelswijze NS

Volgens ProRail-woordvoerder Jaap Eikelboom heeft de NS de lapjes grond in 2013 voor een “miljoenenbedrag” aangeboden, zonder onderhoudsgelden. De spoorbeheerder zag na overleg met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de enige aandeelhouder, af van de aankoop. ProRail was “zeer verbaasd” dat NS Vastgoed een jaar later voor een symbolisch bedrag de grond verkocht, zegt Eikelboom tegen NRC. “Waarom werd ons niet die kans geboden?”

Iris Reshef, woordvoerder van NS, bevestigt aan deze krant dat de vastgoedtak van NS onder “gunstige voorwaarden” af wilde van de grond. Dat ProRail een jaar later niet werd uitgenodigd voor een besloten aanbesteding, is volgens haar logisch. “Zij lieten eerder weten niet geïnteresseerd te zijn.” Reshef kan niet inhoudelijk ingaan op de deal met Bakkhe. Ze geeft wel aan dat het onderhoud van de grond “ons aanzienlijk veel geld kostte”.

Spanningen NS en ProRail

In 1995 werden NS en ProRail gesplitst. In de tien jaar daarna werden de gronden langs het spoor verdeeld. De grond direct langs de rails, ongeveer elf meter breed, ging naar ProRail, omliggende stukken kwamen in handen van NS Vastgoed. Het is volgens Eikelboom “geen geheim dat er veel spanningen waren” na de gedwongen splitsing. En dat een vastgoedhandelaar daar goed van heeft geprofiteerd, noemt hij “geen mooi verhaal naar buiten toe”.

Toch spreekt ProRail niet van een blunder. “Wij hebben niet te veel betaald”, aldus Eikelboom. Al geeft de woordvoerder van ProRail toe dat een ondernemer weinig kan met stroken grond direct langs het spoor:

“Alleen wij hebben die grond direct nodig, dat bevreemdt ons ook aan de handelswijze van NS.”

Reshef wil namens de NS niet verder ingaan op de kritiek van de spoorbeheerder. “Wij moeten binnenkort met elkaar aan tafel om dit goed te bespreken.”