Opinie

Vertrek Mattis schaadt Nederland

Veiligheid Via Jim Mattis kon Den Haag nog zaken doen met het Witte Huis onder de grillige Trump, schrijft

De Nederlandse minister van Defensie, Ank Bijleveld (links), in april in Washington op bezoek bij haar Amerikaanse collega Jim Mattis
De Nederlandse minister van Defensie, Ank Bijleveld (links), in april in Washington op bezoek bij haar Amerikaanse collega Jim Mattis Foto DFN/YouTube

Jim Mattis vertrekt begin februari als Amerikaans minister van Defensie. Geen grote verrassing, maar wel een schok. Mad Dog werd de oud-generaal der mariniers genoemd, berucht door zijn uitspraak It’s fun to shoot some people, toen hij het over bezigheden in Afghanistan had. Maar intussen werd hij toch ook gekoesterd door NAVO-bondgenoten die in hem de invloedrijkste figuur zagen om nog zaken met het Witte Huis te doen. Die ‘dolle hond’ zijn ze nu kwijt, en vanaf februari wordt alles nog een stukje onzekerder.

De in splendid isolation genomen beslissing van Trump om 2.000 leden van de special forces uit Syrië terug te trekken en bondgenoot YPG in de steek te laten na hun strijd tegen Islamitische Staat, was de druppel.

Lees ook: In zijn ontslagbrief veegt Mattis de vloer aan met Trumps buitenlands beleid

Die blunder geeft aan wat Trump onder een bondgenoot verstaat: een groep strijders die je even kunt inhuren en daarna kunt dumpen. Mattis was faliekant tegen, en was niet eens op de hoogte van het besluit. Trump besloot tot oprichting van een Space Command. Niet nodig, vond Mattis, maar hij werd gepasseerd.

Minister Ank Bijleveld (Defensie) was afgelopen voorjaar op bezoek bij Mattis om uit te leggen dat Nederland de ‘tweeprocentsnorm’ – de in NAVO-verband afgesproken uitgave van twee procent van het bbp aan Defensie – niet zou halen. Maar, aldus Bijleveld destijds, we doen wel goed ons best, en of de Amerikanen, met de NAVO-top in juli en een bulderende Trump in het vooruitzicht, daar een beetje begrip voor wilden hebben.

Dat is best, antwoordde Mattis, als jullie me helpen om wat militairen voor Afghanistan te leveren want mijn president ziet die missie daar eigenlijk niet zo zitten. Een Nederlandse bestelling van extra F-35’s zat ook al in de pijplijn, dat zou de president ook wel gunstig stemmen. Via Mattis, die luisterde tenminste nog naar een bondgenoot.

In Brussel bulderde Trump twee maanden later toch, maar Mattis c.s. hadden het slotcommuniqué – voor de bijzondere gelegenheid declaration genoemd – zoveel mogelijk buiten de president om opgesteld met de bondgenoten, om erger te voorkomen.

Mattis deelde de NAVO-bondgenoten begin oktober ook mee dat zij twee maanden de tijd kregen om met goede suggesties te komen om het INF-rakettenverdrag te redden. De president en John Bolton, zijn Nationale Veiligheidsadviseur, wilden van het verdrag af. Het enige wat bondskanselier Merkel en de andere bondnoten begin december nog konden bedingen was zestig dagen uitstel. Maar begin februari – hé, valt dat niet samen met Mattis’ vertrek? – zal het doek waarschijnlijk vallen. Mattis, een Mad Dog, die wel om bondgenoten gaf.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.