Ykema: ‘Bondsarts bood hulp aan bij doping’

Doping in het schaatsen Oud-schaatser Jan Ykema stelt dat bondsarts Rob Pluijmers hem doping aanbood in de jaren 80, de periode van de anabolica.

Oud-schaatser Jan Ykema over bondsarts Rob Pluijmers: „Ik heb een pil van hem gekregen met een bijsluiter.”
Oud-schaatser Jan Ykema over bondsarts Rob Pluijmers: „Ik heb een pil van hem gekregen met een bijsluiter.” Foto Rob Bogaerts/Nationaal Archief

Schaatsland Nederland is te klein als in januari 1988 bekend wordt dat de Noor Bjorn Nyland is betrapt op het smokkelen van anabole steroïden. Het pakketje kwam van de Sovjet-schaatser Nicolai Goeljajev, het jaar ervoor in een gloednieuw en overdekt Thialf nog toegejuicht als wereldkampioen allround. Het was bestemd voor zijn vriend, de Noor Stein Krosby. Doping in het schaatsen, hoe is het mogelijk?

Woensdag vertelden twee Nederlandse oud-schaatsers in de Volkskrant dat ze in de jaren tachtig anabole steroïden kregen aangeboden door bondsarts Rob Pluijmers van de KNSB. Het gaat om Jan Ykema, winnaar van olympisch zilver in 1988, en een schaatsster die anoniem wil blijven. „Ik heb toen ook een pil van hem meegekregen met een bijsluiter. Hij vertelde dat ik daardoor sneller zou herstellen”, aldus de anonieme schaatsster. Ykema en de anonieme schaatsster stellen dat ze de middelen niet hebben gebruikt.

Doping in het Nederlandse schaatsen, dus toch? Vorige week al kwamen het tv-programma Andere Tijden en de Volkskrant in een onderzoek naar verdwenen dopingtesten van Yvonne van Gennip en Ria Visser uit bij Pluijmers. De schaatsarts, destijds ook in dienst bij het farmaceutisch bedrijf Organon dat dopinggeduide middelen produceerde, zou de testen hebben laten verdwijnen. Pluijmers wees op zijn beurt naar toenmalig bondscoach Tjaart Kloosterboer, die de schaatssters zou hebben aangezet tot dopegebruik. Alleen dan zouden ze op kunnen tegen de Oost-Duitse concurrentie. Schaatssters en coach wezen de beschuldigingen van de hand.

Zoals in 1992 de schaatsers ontkenden toen de Haarlemse arts Michel Karsten onthulde dat hij voor de Spelen van Albertville minstens één kernploeglid anabole steroïden had toegediend. „Laat hem namen noemen”, eisten Leo Visser, Thomas Bos, Bart Veldkamp. Later vertelde hun voormalig ploeggenoot Ben van der Burg in de Telegraaf dat hij anabole steroïden kreeg aangeboden door bondsarts Frank Nusse.

In de jaren tachtig raakte gebruik van spierversterkende anabolica in de topsport wijdverbreid. De Canadees Ben Johnson werd op de Spelen van 1988 betrapt op het gebruik van stanozolol en moest zijn goud op de 100 meter inleveren. Twee jaar geleden gaf discuswerpster Ria Stalman in Andere Tijden toe dat ze in de jaren tachtig doping gebruikte. Ook de wielrenners Peter Winnen, Steven Rooks en Maarten Ducrot biechtten eind 1999 hun dopegebruik in die periode op.

Correctie 20 december 2018: Een eerdere versie van dit artikel werd gepubliceerd onder de kop ‘Ykema: Bondsarts gaf mij anabolen’. Dat is onjuist. De kop is hierboven aangepast. Ook werd ten onrechte het citaat „Ik heb een pil van hem meegekregen met een bijsluiter. Hij vertelde dat ik daardoor sneller zou herstellen” toegeschreven aan Jan Ykema. Het citaat kwam van de anonieme schaatsster. Ook dat is hierboven aangepast.