Onderhandelingen VS en Noord-Korea zitten zo goed als vast

Noord-Korea zegt luid en duidelijk dat de Amerikanen éérst moeten ontwapenen. Verlichting van de sancties is wat Pyongyang betreft niet meer genoeg om verder te praten.

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en de Amerikaanse president Donald Trump tijdens hun ontmoeting in Singapore in juni
De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en de Amerikaanse president Donald Trump tijdens hun ontmoeting in Singapore in juni

Ruim zes maanden na de topontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Koreaanse leider Kim Jong-un zijn de onderhandelingen vrijwel helemaal vastgelopen.

Noord-Korea gaf donderdag aan dat het de Amerikaanse interpretatie van de term denuclearisering volledig verwerpt, en dat Amerika eerst maar eerst zijn „nucleaire bedreiging” van het Koreaanse schiereiland volledig moet opheffen voordat Noord-Korea wil beginnen met ontwapenen. Dat wordt duidelijk uit een verklaring die het Noord-Koreaanse staatspersbureau KCNA naar buiten bracht.

„Als we het hebben over de volledige denuclearisatie van het Koreaanse schiereiland, dan hebben we het over het verwijderen van alle bronnen van nucleaire dreiging, niet alleen die van het Zuiden en het Noorden, maar ook van gebieden die grenzen aan het Koreaanse schiereiland”, aldus de verklaring. De VS hebben geen nucleaire wapens in Zuid-Korea en Japan meer geïnstalleerd, maar zij kunnen Noord-Korea wel met nucleaire wapens bereiken.

Dit standpunt heeft Noord-Korea sinds de top tussen Kim en Trump, afgelopen juni in Singapore, nog niet zo luid en duidelijk verkondigd. Waarnemers wezen er al wel op dat Noord-Korea iets heel anders verstaat onder denuclearisering dan wat Trump ervan maakte.

Uiteenlopende definitie

Toch leken de gesprekken lange tijd niet over die uiteenlopende definitie te gaan. Het punt was meer wat er nu eerst moest gebeuren: de sancties tegen Noord-Korea beëindigen, of moest het land eerst in elk geval een deel van zijn nucleaire arsenaal opgeven? Nu maakt Noord-Korea duidelijk dat een verlichting van de sancties niet langer genoeg is om verder te willen praten.

Dinsdag zei een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken nog dat hij wilde afzien van haarkloverij over de vraag of het nu om denuclearisering van Noord-Korea of de grotere regio gaat. De VS blijven zich gewoon richten op de denuclearisering van Noord-Korea, stelde hij. Donderdagmiddag hadden zij nog niet gereageerd op de Noord-Koreaanse verklaring.

Noord-Korea spreekt zich duidelijk uit, juist op een moment dat het rommelt tussen de bondgenoten Zuid-Korea en de Verenigde Staten. Zij zijn het oneens over de vraag hoeveel Zuid-Korea moet meebetalen aan de kosten voor stationering van de ongeveer 28.500 Amerikaanse militairen in Zuid-Korea.

Teken van goede wil

Maar fundamenteler is de spanning tussen beide landen over wat er voorrang moet krijgen: vrede tussen Noord en Zuid, zoals Zuid-Korea wil en waar de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in hard aan werkt, of denuclearisering, zoals de VS willen.

De Noord-Koreaanse verklaring moet Moon ook om een andere reden teleurstellen. Hij vertelt niet alleen aan de VS maar ook aan zijn eigen bevolking dat Noord-Korea oprecht bereid is om zijn nucleaire arsenaal af te bouwen. Hij stelt dat het ook daarom waardevol is om met Noord-Korea in gesprek te blijven.

Trump heeft eerder gezegd dat er een nieuwe top met Kim gepland werd voor januari of februari, maar hij liet al weten dat hij daar nu „geen haast” meer mee heeft.