Andreas Terlaak

Nadia Moussaid: ‘Ik dacht fuck it. Ik ga gewoon een risico nemen’

Eindejaarsinterviews Presentatrice Nadia Moussaid werd bejubeld toen ze in de zomer vijf weken Eva Jinek verving. „Ik twijfel wel. Maar niet aan mezelf.”

Ze zou het eigenlijk rustiger aan gaan doen dit jaar. Vier dagen werken. Rust nemen tussendoor. Schaterlach. Dat mislukte.

Nadia Moussaid (34) begon dit voorjaar als verslaggever bij Brandpunt+ én verving in de zomer Eva Jinek in de dagelijkse talkshow Laat op één.

Toen Hans Laroes (op dat moment interim-hoofdredacteur bij KRO-NCRV) het haar over de telefoon voorstelde, zei ze zonder nadenken: „Ja. Natuurlijk.”

Ja, natuurlijk? „Ja, hó even. Ik twijfel wel. Maar tussen opties. Niet aan mezelf.” Ze riep ook: „Geert.” Haar vriend, hij stond te koken. „We gaan nú een fles wijn halen. Hier zeg je toch geen nee tegen?”

Dat ze het rustiger aan moest doen, zit zo: ze kan niet zo goed ‘nee’ zeggen, zij vindt bijna álles leuk.

Vorig jaar mei barstte ze in een redactievergadering ineens in huilen uit. „Ik ben het type dat nooit huilt. Ik wist niet hoe ik het in godsnaam allemaal moest combineren.” Ze presenteert op dat moment De Nieuwe Maan, een programma van de NTR over de multiculturele samenleving. Ze maakt radioprogramma Nieuws en Co, trekt voor het item ‘De Bus’ door Nederland en neemt freelanceklussen aan.

Haar coach adviseert haar vrij te nemen. Maar in plaats van de voorgestelde vier dagen te gaan werken, neemt Moussaid Brandpunt+ en Laat op één aan. Haar vaste contract bij de NTR moet ze voor Brandpunt+ opzeggen. „Ik dacht fuck it. Ik ga gewoon een risico nemen. Ik wil de wereld in.”

Keukendeurtjes

We zitten in Hotel V, vlak achter station Amsterdam Amstel. Moussaid is vier maanden geleden met haar vriend naar deze buurt verhuisd, een bovenwoning van 72 vierkante meter. Het is nog niet af, zegt ze. „De keukendeurtjes hangen schots en scheef. En deurknoppen hebben we nog niet, er hangen nu van die handdoekhaken aan. Het geld is op. Je wil niet weten hoe weinig je aan zo’n drukke baan overhoudt.”

Ze is net terug uit Lesbos, waar ze heeft gefilmd in vluchtelingenkamp Moria. Vlak voor die reis hoorde ze dat Brandpunt+ per januari wordt wegbezuinigd. Wat ze het komend jaar gaat doen is nog onduidelijk. Voor nóg een talkshow is op de zender geen plek, denkt ze. Het liefst zou ze korte reportageseries maken. „Ik lig daar wakker van: wat past bij mij? Welke onderwerpen doen er toe?”

Ik stond halfnaakt voor het raam toen ik een fotograaf zag staan

Moussaid is opgeleid als antropoloog – ze weet al snel dat ze geen ontwikkelingswerk wil doen. In 2012 begint ze als verslaggever bij de Amsterdamse stadszender AT5, totdat de NTR haar in 2015 naar De Nieuwe Maan haalt. Veel van haar werk gaat over „onrecht, vrouwen, migratie en alles wat daaromheen hangt”. Vorige week was ze in de Amsterdamse Bijlmer, voor een item over Nigeriaanse prostitutienetwerken. Kort gezegd: vrouwen worden geronseld, komen naar Europa met een baan in het vooruitzicht, maar belanden hier in de prostitutie.

„We zijn naar de Bijlmer gereden en ik heb de eerste de beste Afrikaanse vrouw aangesproken.” Moussaid herhaalt het nog eens: de éérste vrouw. „Haar antwoord? I am a victim too.” Moussaid hoort over onderdrukking, over mishandeling, over voodoo en over een zwangere vrouw die zo toegetakeld werd, dat ze haar kind dreigde te verliezen. Even verderop dartelt het tweejarige meisje rond.

„Na dat item reden we weg uit de Bijlmer. Ik voelde me zó slecht. Je hebt je verhaal gehaald en dat is het. Even de ellende oppikken en dan? Dan wát?”

Ze vertelt dat ze bij AT5 ooit een item maakte over een Senegalese jongen, die als bootvluchteling naar Europa is gekomen. Hij had gezien hoe andere vluchtelingen verdronken, zonder iets voor ze te kunnen doen. Na afloop reed Moussaid van radeloosheid naar een pinautomaat en haalde 100 euro van haar rekening. „Misschien niet zo ethisch…” Ingehouden lach. En dan kordaat: „Dat ik hem voor het interview betaald heb is onzin. Hij wist dat niet vooraf.”

Tante in Oostenrijk

In de zomer neemt Moussaid vijf weken de presentatie van Eva Jinek over in Laat op één. Een programma dat behalve de titel in vrijwel niets anders is dan Jinek – zelfs de kijkcijfers benaderen die van Jinek. Moussaid is „kalm, gefocust en laat zich niet intimideren”, concluderen tv-recensenten. Zij zien „een routine die je van een nieuweling niet verwacht”.

Foto’s Andreas Terlaak

Moussaid: „Ze hebben mij gedrild. Het moest veel sneller dan bij De Nieuwe Maan.” Haar eindredacteur legt haar uit dat ze iedere fractie van iedere seconde de aandacht moet vasthouden. „Je zit aan het einde van de avond, zei hij. Mensen willen naar bed. Je bent in gevecht met hun slaap.”

Anderhalve maand voor de eerste aflevering stopt ze met alcohol drinken. „Voor een uitzending maak je veel adrenaline aan. Het is live, er kan niet geknipt worden, je moet heel scherp zijn. Na De Nieuwe Maan nam ik dan altijd een paar wijntjes, om weer een beetje te landen.” Vanaf dat moment gaat ze drie keer in de week naar de sportschool.

Voor de eerste afleveringen, een week eerder dan gepland, vraagt Moussaid familie en vrienden niet naar de studio te komen. Je oog trekt – heel raar – automatisch naar bekende gezichten toe.

Terwijl ze in de haast met een stylist de kleding uitzoekt – géén jurkjes, niet te stijf – probeert ze zich inhoudelijk zo goed mogelijk voor te bereiden. Het is de bedoeling dat ze voorafgaand aan iedere uitzending ook zelf het studiopubliek ‘opwarmt’. En precies dan, als zij de gasten welkom heet, voelt ze de spanning stijgen. „Pas na de eerste nieuwsfilmpjes in de uitzending ging mijn ademhaling naar beneden. Ik dacht ineens: een studio, een camera, een tafel met gasten. Dit kén ik.”

Het interview met Lili en Howick bij Laat op één.

Na de eerste uitzending, en na alle uitzendingen die volgen, wordt ze gevraagd voor interviews, openingen en liefdadigheid. Ze krijgt berichten van mensen die ze al jaren niet meer heeft gezien. Haar tante in Oostenrijk appt haar iedere avond een recensie (‘Je was zo lekker pittig vanavond!’). Story staat onaangekondigd voor de deur. „Ik stond halfnaakt voor het raam, toen ik een fotograaf zag staan.” Moussaid schiet kleren en slippers aan, rent de straat op en eist – haar vuisten trillen – dat de man zijn materiaal wist. Ze maakt ook duidelijk dat ze haar adres en dat van haar vriend geheim wil houden. Story wijdt twee pagina’s aan de woordenwisseling. ‘Exclusief gesprek met de kersverse tv-ster over haar privéleven.’

Moussaid fel: „Je bent kwetsbaar hoor, als hét gezicht van een programma.” In de studio van De Nieuwe Maan was altijd beveiliging aanwezig. Na sommige uitzendingen mocht zij niet op de fiets naar huis. „Na items over Erdogan werden we van gülenisme beschuldigd. Dat complotdenken ging ver: zelfs aan de kleuren van het studiologo zou je onze vooringenomenheid kunnen zien.” Moussaid ontving ook scheldpartijen, en verwensingen. „Ik moest een uitkering gaan trekken, schreven ze. We gaan een man zoeken voor haar.”

Linkse activist

Toen bekend werd dat zij Jinek zou vervangen, kwam er opnieuw veel los. Aan de linkerkant sneerden boze twitteraars dat Jeroen Pauw en Eva Jinek een talkshow met hun eigen achternaam kregen, maar ‘Moussaid’ – dat klonk zeker niet goed genoeg? Op rechts was er kritiek op haar ‘vooringenomenheid’. PVV’er Martin Bosma twitterde: Uw objectieve staatsomroep kiest natuurlijk voor een linkse activist. Moussaid zegt dat ze er keihard om moest lachen: „Yes! dacht ik. Ik heb een kleur ja, en ik ben tégen de PVV. Of tegen… Ik deel hun analyse en oplossingen voor Nederland niet.”

In haar uitzendingen spreekt ze zich uit. Een discussie over de Mohammed-cartoontentoonstelling smoort ze door te stellen dat ze het nu wel lang genoeg over Wilders hebben gehad. En toen Pegida-voorman Edwin Wagensveld in De Nieuwe Maan aanschoof, zei ze bij zijn introductie dat ze het „een angstaanjagende beweging” vindt.

„Ik had zo getwijfeld of we hem een podium moesten geven. Maken we iemand niet groter dan hij is? Ik geloof dat ik mijn interviews niet confronterend doe, ik geef iedereen ruimte. Het gevaar van dit gesprek was: normaliseer je zijn ideeën niet?”

Het item in ‘De Nieuwe Maan’ met Edwin Wagensveld.

Moussaid vindt dat media hun kracht onderschatten. Ze gelooft niet in objectiviteit, journalisten maken voortdurend gekleurde keuzes – „waarom doet de journalistiek daar toch altijd zo moeilijk over?” Dat ze zo de deur dichtgooit voor andere geluiden, gelooft ze niet. Trouwens, Wilders of de PVV, zegt Moussaid, die kwamen tóch al niet. „Bij De Nieuwe Maan hebben we Wilders iedere week gebeld. Hij deed het niet.”