Het grootste gevaar van een drone is onwetendheid

Het Londense vliegveld Gatwick was woensdag en donderdag dicht omdat er drones in de buurt vlogen. Tienduizenden reizigers werden gedupeerd. Hoe gevaarlijk is zo’n situatie?

Passagiers zijn gestrand op London Gatwick, vanwege de aanwezigheid van drones.
Passagiers zijn gestrand op London Gatwick, vanwege de aanwezigheid van drones. Foto Facundo Arrizabalaga

Een van de grootste angsten van een piloot was altijd de botsing met een gans. Vooral voor de motoren is zo’n aanvaring vaak funest. Sinds een jaar of tien is daar een gevaar bijgekomen: de drone. „Een KLM-piloot kwam er eentje tegen op 5 kilometer hoogte”, zegt Joost van Doesburg van de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers. „Als je met 600 kilometer per uur tegen zo’n hard ding aan knalt, bijvoorbeeld bij je cockpitraam, heb je echt een heel groot probleem.”

Gatwick is met 45,6 miljoen passagiers per jaar het op een na grootste vliegveld van het Verenigd Koninkrijk. Het verbaast Van Doesburg niet dat woensdagavond gelijk al het luchtverkeer werd stilgelegd, toen er twee drones meermalen op en rond het vliegveld vlogen. „Meestal vliegen drones laag en dat is heel gevaarlijk bij het opstijgen en landen van vliegtuigen, toch al het drukste moment voor piloten.”

Daders moeilijk te vinden

En de daders, of die nu bewust of onbewust handelen, heb je niet zomaar gevonden. In de loop der jaren zijn de apparaten veel goedkoper en tegelijk ook veel geavanceerder geworden. Zo bestaan er bijvoorbeeld modellen die je kunt voorprogrammeren met gps, zodat op de grond niemand de controller nog hoeft vast te houden. „En ben je klaar, dan gooi je de drone in je kofferbak en rij je weg.”

De zeer ernstige incidenten met drones zijn in Nederland dit jaar op één hand te tellen. De Onderzoeksraad voor Veiligheid, die deze gevallen toetst, moest drie keer aan de slag. Zo kwam een tweemotorig passagiersvliegtuigje tussen Rotterdam en Münster een drone tegen die zó dichtbij was dat de piloot het merk en typenummer kon lezen.

Lees ook: Droneregels blijken lastig te handhaven

Volgens de VNV en de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart (KNVvL) komen de meeste incidenten met drones, ook de tientallen minder ernstige, voort uit onwetendheid bij de gebruikers. Er zijn een heleboel regels, zoals niet vliegen boven mensenmassa’s, bij vliegvelden, boven bebouwde kernen, in het donker, etc. Maar de meeste recreatieve gebruikers kennen ze niet, of trekken zich er weinig van aan.

Van Doesburg van de VNV kent een voorbeeld van een man die met zijn zoontje vliegtuigen ging spotten naast de Zwanenburgbaan bij Schiphol. „En die had ook zijn drone meegenomen. Je kunt het je bijna niet voorstellen inderdaad, maar het gebeurt echt.”

Voorlichting is cruciaal

Zowel de verkeersvliegers als de KNVvL, die de lichte luchtvaart vertegenwoordigt, zien vooral veel in voorlichting. Voor commercieel dronegebruik gelden tal van voorwaarden, maar de recreatieve gebruiker kan zonder brevet gewoon naar de Mediamarkt.

Er zijn nu Europese regels in de maak waarmee de overheid in de nabije toekomst ook de meeste recreatieve gebruikers van drones kan verplichten een kennistestje af te leggen. „Vergelijk het met een visvergunning”, zegt KNVvL-directeur Ronald Termaat. „Het is verplicht en een bijzondere opsporingsambtenaar kan jou erop controleren.”

Naast meer voorlichting en controle vestigt de KNVvL haar hoop ook op de fabrikanten zelf. Zo kunnen drones zo geprogrammeerd worden dat alle gebieden waar ze verboden zijn automatisch vermeden worden, het zogeheten geo-fencing.

„En een grote fabrikant, DJI, werkt op dit moment aan een systeem waarmee je op afstand de drone kunt uitlezen”, zegt Termaat. „Dan zie je onmiddellijk van wie de drone is en waar de piloot (of de besturingseenheid) zich op de grond bevindt.” Zo’n dronelezer was voor de politie op Gatwick in ieder geval heel welkom geweest.

    • John Hoogerwaard