Carolijn Brouwer: ook vrouwen moeten op ‘de harde manier’ leren zeilen

Carolijn Brouwer Vrouwen krijgen steeds meer mogelijkheden in het zeilen. Carolijn Brouwer (45) vocht zich in moeilijkere tijden naar de top.

Ze verheugde zich na 83.000 kilometer zeilen op een paar maanden vrij. „Mama, de Volvo Ocean Race is nu voorbij. Dan ben je toch weer thuis?”, kreeg ze van haar zoontje te horen. Maar die vrije tijd kwam er niet van, zo vaak moest ze opdraven voor lezingen en presentaties.

Het gaat maar door bij zeilster Carolijn Brouwer (45). Begin deze week werd ze verkozen tot Haags sportvrouw van het jaar. Haar zoveelste prijs. Zelf kon ze deze niet in ontvangst nemen omdat ze zich in Australië voorbereidt op de vermaarde Sydney-Hobart Race.

Alle prijzen – onder meer beste zeilster van de wereld in 2018 – zijn „een soort waardering voor wat we met elkaar hebben meegemaakt”, vertelt Brouwer vanuit Sydney. Als het gaat over de sportprijzen, praat ze in de wij-vorm. „Het gaat uiteindelijk om de prestatie die wij als team in Den Haag aan het einde van de race hebben geleverd.” Dan heeft ze het over de eindzege in de Volvo Ocean Race met de Chinese boot Dongfeng. Samen met Marie Riou was ze de eerste vrouw die de oceaanrace won.

Ze is, in eigen woorden, een zeiler in hart en nieren. Na drie Olympische Spelen en drie Ocean Races is het tijd voor een volgende stap. De legendarische strijd om de America’s Cup, bijvoorbeeld, staat hoog op haar verlanglijstje. Voor het eerst in de 167-jarige geschiedenis van de Cup wil een Nederlands team, onder leiding van schipper Simeon Tienpont, zich mengen in de strijd om de oudste sportbokaal ter wereld. Brouwer kan niet wachten. „Dat je je land vertegenwoordigt. Dat is een heel sterk gevoel.”

Nieuwste technologie

Nog een keer de wereld rond met de Volvo Ocean 65 – iedereen met dezelfde boot – ziet ze zichzelf niet doen. „Voor het publiek is het fantastisch dat alle boten gelijk zijn, want dan draait het om het team. Maar als zeiler zoek ik verandering. De wereld om ons heen verandert ook.” Voor de komende Ocean Race wordt overwogen om boten met de nieuwste technologie toe te laten. De zeilsport heeft zich technologisch enorm ontwikkeld, tot en met boten die letterlijk boven het water vliegen. Zoals de spectaculaire catamarans in de America’s Cup.

Moet je kijken welke kansen er nu allemaal zijn. Ik heb het echt op de harde manier moeten leren.

Carolijn Brouwer

Niet alleen op technisch vlak is er ontwikkeling. Vrouwen krijgen een steeds grotere rol toebedeeld in de sport die jarenlang is gedomineerd door mannen. Soms wilde ze dat ze twintig jaar jonger was. „Dan zat ik nog aan het begin van mijn zeilcarrière. Moet je kijken welke kansen er nu allemaal zijn voor de meiden. Ik heb het echt op de harde manier moeten leren. Me er doorheen moeten boksen. Maar goed, het is wel gelukt.”

Als voorbeeld voor de jongere vrouwen in de zeilsport ziet ze zichzelf niet. „Ik ben zeker geen feminist. Ik ga niet de straat op en roepen ‘er moeten meer vrouwen in het zeilen, ik ben het voorbeeld, kijk naar mij’. Zo zit ik helemaal niet in elkaar.” Wel vindt ze dat de sport nog altijd wordt gedomineerd door mannen.

Carolijn Brouwer aan boord van de Chinese boot Dongfeng, waarmee ze de Volvo Ocean Race won. Foto Bu Duomen/Volvo Ocean Race

Traditioneel evenement

Dat blijkt wel uit de America’s Cup. In 2007 deed er voor het laatst een vrouw mee. De mannen die beslissingen nemen zouden vrouwelijke zeilers geen kans geven. Brouwer kan zich hier deels in vinden. „Het is een enorm traditioneel evenement. Daar wordt heel erg aan vastgehouden. Maar ondertussen is het ook de meest moderne discipline in de zeilsport.”

In de discussies gaat het vaak over kracht. „Mannen zijn gewoon sterker dan vrouwen, dat is nu eenmaal de natuur. Daar kun je het wel de hele tijd over hebben, maar daar verander je niks aan.” Ze is dan ook niet beledigd als haar positie wordt overgenomen door een man, mits hij daar beter in is. Er zijn steeds meer posities aan boord waar geen onderscheid tussen man en vrouw is, omdat functies elektrisch worden bediend, maar de kansen nog niet gelijk zijn. „Dat begint zich net te ontwikkelen.”

Lees ook: Een allround stuurvrouw die haar hele leven opdraagt aan het zeilen

Brouwer verwacht dat een doorbraak in het traditionele denken nabij is. Maar dat alleen zorgt niet voor meer vrouwen op de boten. Vrouwen hebben nog altijd minder ervaring. Zo deed er tussen 2002 en 2014 geen vrouwenboot mee in de Volvo Ocean Race. „In die twaalf jaar hebben de meiden in feite stilgestaan.” Het verschil wordt volgens Brouwer gemaakt door kracht, training en ervaring. En in de laatste categorie valt nog een hoop te winnen.

Mannen zijn gewoon sterker dan vrouwen, dat is nu eenmaal de natuur. Daar verander je niks aan.

Carolijn Brouwer

Vrouwen krijgen wel steeds vaker de kans om deze ervaring op te doen. Zo waren tijdens de afgelopen Ocean Race voor het eerst gemengde teams toegestaan. Vrouwen meenemen was niet verplicht, „maar ze hebben het bijna onmogelijk gemaakt om geen vrouwen mee te nemen”, zegt Brouwer. Als een team koos voor een gemengde bemanning, dan mochten er meer mensen mee op de boot.

Onderaan beginnen

Het is een klein begin. „Helaas zijn we nog niet zover dat we het in ons eentje kunnen. Daardoor zijn we nog steeds afhankelijk van dit soort regels of andere kansen.” Het is een kwestie van geduld. „Het balletje rolt. Niet enorm snel, maar het rolt wel.”

Maar vrouwen moeten niet ineens evenveel kansen krijgen als mannen, vindt Brouwer. „We moeten niet vergeten dat die mannen helemaal onderaan zijn begonnen.” Ze benadrukt dat ze „totaal niet de man aan het verdedigen is”. Ze wijst erop dat mannen weliswaar eerder de kans gekregen om ervaring op te doen, maar dat ook zij zich omhoog hebben moeten werken. Dat vrouwen pas later een kans krijgen, betekent niet dat zij deze stappen over mogen slaan. Die kansen om ervaring op te doen, die gaan vrouwen krijgen. Daar twijfelt ze niet aan. „Alleen je moet niet verwachten dat je kunt sprinten als je nog niet eens kunt wandelen. Helaas is dat gewoon een heel erg langdurig proces.” Ook zelf moet ze blijven vechten voor haar plek, want de concurrentie is groot.

Tijdens de Sydney-Hobart Race doet ze het in elk geval zonder mannen aan boord. Met een boot die enkel uit professionele zeilsters bestaat – voor het eerst in de historie van de iconische race – wil ze laten zien dat een vrouwenteam zich kan meten met de mannen. Het wordt de afsluiting van een druk jaar voor Brouwer. En daarna? „In januari moet ik mezelf echt vastketenen aan thuis. Ik ben veel te veel weggeweest.” Pas als ze tot rust komt, kan ze nadenken over de toekomst. Maar dat die met zeilen te maken heeft, staat vast.