Onderzoek Klokkenluidershuis na klachten over functioneren

De klachten gaan over het functioneren van het Huis voor Klokkenluiders en de benoemingsprocedure van de huidige voorzitter Wilbert Tomesen.

De opening van het Huis voor Klokkenluiders in 2016, met toenmalig voorzitter Paul Loven (Links) en SP-Kamerlid Ronald van Raak (uiterst rechts).
De opening van het Huis voor Klokkenluiders in 2016, met toenmalig voorzitter Paul Loven (Links) en SP-Kamerlid Ronald van Raak (uiterst rechts). Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Het Huis voor Klokkenluiders, dat melders van misstanden begeleidt en bijstaat, functioneert slecht en wordt geleid door een man die niet op de juiste plek zit. Tot die conclusie komen twee klokkenluiders, die zich in september hebben gemeld bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. De verantwoordelijke minister Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) laat de meldingen onderzoeken, schrijft zij woensdag aan de Tweede Kamer.

De mogelijke misstanden rond de benoeming van Wilbert Tomesen tot voorzitter van het Huis worden met spoed onderzocht door een externe commissie, aldus Ollongren. Tomesen is een voormalig hoofdofficier van justitie en stapte deze zomer over van de Autoriteit Persoonsgegevens. De Nationale Ombudsman gaat klachten van een andere klokkenluider over het algehele functioneren van het Huis en de administratieve organisatie onder de loep nemen.

De risico’s voor klokkenluiders zijn nog altijd groot, ervoer klokkenluider Marianne van Ooyen. Haar advies: “laat de misstand voortbestaan”.

Het Huis voor Klokkenluiders in Utrecht kent sinds de opening op 1 juli 2016 vooral problemen. Er zijn veel personeelswisselingen, terwijl het maar niet lukt om klokkenluiderszaken goed af te wikkelen. Een jaar geleden trad het voltallige bestuur van het Huis af. Aanleiding was een zeer kritisch rapport over de gang van zaken bij het Huis, waar er een stammenstrijd woedde tussen bestuursleden over hoe om te gaan met klokkenluiders. Eén van de twistpunten was het feit dat er een oud-AIVD medewerker werkzaam was bij het Huis – zonder dat zijn collega’s dat wisten, zo bleek uit onderzoek van NRC.

Als uitvloeisel van alle conflicten worden melders van misstanden op dit moment slecht geholpen. Procedures bij het Huis voor Klokkenluiders duren lang, rapporten komen niet af en melders voelen zich in de steek gelaten. Diverse klokkenluiders hebben daarom het vertrouwen verloren in het Huis en proberen elders aandacht te vragen voor hun zaak. Mede om die reden is de Expertgroep Klokkenluiders, een belangenorganisatie voor melders, weer actief geworden.

Een woordvoerder van het Huis liet woensdag weten dat melders van misstanden tijdens de onderzoeken gewoon welkom blijven. “Als er één organisatie is die het waardeert dat er bij een vermoeden van een misstand daarvan melding wordt gedaan, is het wel het Huis voor Klokkenluiders.”

    • Merijn Rengers