Recensie

Luisteren naar Laura H., die terugkwam uit het kalifaat

Foto Claire Witteveen

Wat is de beste manier om een indrukwekkend verhaal te vertellen? Dat is wat je jezelf afvraagt wanneer je luistert naar de podcast Laura H., over de Nederlandse terreurverdachte die in de zomer van 2016 terugkeerde uit het zelfverklaarde kalifaat Islamitische Staat.

De Antwerpse podcastmakers van Audiocollectief Schik wonnen dit jaar meerdere prijzen met hun VPRO-serie Bob, waarin ze op zoek gaan naar een al dan niet bestaande jeugdliefde van een dementerende, bejaarde vrouw. Deze keer volgen de leden van Schik de zoektocht van NRC-journalist Thomas Rueb, wiens gelijknamige boek Laura H. in november uitkwam.

Lees hier een voorpublicatie van Ruebs boek ‘Laura H’: ‘Vertrekken was de grootste fout van mijn leven’

De podcastmakers weven interviews met Laura H. zelf, met haar vader en Rueb op een knappe manier ineen om een beeld te schetsen van haar leven: haar bekering tot de islam, de geradicaliseerde partner die haar mishandelde, haar vertrek naar – en leven in het kalifaat, en hoe ze uiteindelijk met hulp van haar vader en een Duitse radicaliseringsexpert ontsnapte.

Schik gebruikt technieken van eerdere producties zoals echoënde opsommingen en dromerige achtergrondmuziek en herschept daarmee de eigen sound. Deze keer echter afgewisseld met dreigende, bijna industriële geluiden, waar je als luisteraar aan moet wennen. In de eerste drie van de totaal vier afleveringen lukt het echter niet om de diepgang van Ruebs onderzoek te evenaren. Daar is de serie simpelweg te kort voor. De podcast moet vooral gezien worden als een verlengstuk van het boek met voor geïnteresseerden twee belangrijke aanvullingen.

Ten eerste hoor je het onwaarschijnlijke verhaal uit de mond van H. zelf. Je luistert naar haar Zuid-Hollandse dictie en hoe ze haar schijnbare naïviteit gebruikte om te overleven in het kalifaat. Met het getjilp van haar twee dwergpapegaaien weer thuis in Nederland op de achtergrond. Bijvoorbeeld wanneer ze giechelend vertelt dat ze in het kalifaat werd aangesproken door de zedenpolitie omdat haar ogen zichtbaar waren. „Maar ik ging dan expres gewoon in het Nederlands praten en zeggen van, wat zeg jij joh, ik versta je helemaal niet en dan liet hij mij met rust.”

Ten tweede geeft het een verder kijkje in het werk van journalist Rueb, iets wat hij zelf overigens in het boek ook doet. Wat dat betreft hebben de podcastmakers kunnen afkijken van de tiendelige podcast Caliphate van The New York Times die eerder dit jaar uitkwam. Daarin volgt de luisteraar het onderzoek van een journalist naar de opmars en neergang van Islamitische Staat. Ook in die serie horen we gesprekken met een jonge westerse moslim die is teruggekeerd uit het kalifaat.

Maar in tegenstelling tot de bredere analyse van de Amerikaanse krant richt Schik zich nadrukkelijk op Ruebs zoektocht en het verhaal van H. En daarin schemert ook de relatie door die hij inmiddels met haar heeft opgebouwd. Zo vertelt hij in de eerste aflevering samen met H. over de eerste keer dat hij de terreurverdachte bij haar vader thuis tegen het lijf liep en niet wist wat hij moest zeggen. „Ja, zo ging het inderdaad ongeveer”, herinnert H. zich lachend. „Dat was wel heel grappig. En hij stond echt zo met grote ogen, jij bent Lau-ra?”

    • Christiaan Paauwe