Journalist van Der Spiegel verzon groot aantal reportages

Journalistiek Een bekroonde verslaggever van Der Spiegel blijkt reportages, personen en citaten verzonnen te hebben. Dat maakte het Duitse tijdschrift zelf bekend.

Journalist Claas Relotius, die woensdag werd ontmaskerd als bedrieger, kreeg in 2014 in München een CNN Award.
Journalist Claas Relotius, die woensdag werd ontmaskerd als bedrieger, kreeg in 2014 in München een CNN Award. Ursula Düren/ DPA/ AP

Een bekroonde verslaggever van Der Spiegel blijkt reportages, personen en citaten verzonnen te hebben. Het Duitse weekblad (oplage ruim 700.000), dat bekendstaat om zijn grote afdeling redacteuren die feiten checken, maakte dat woensdag bekend.

De verslaggever heeft “de lezers en zijn collega’s om te tuin geleid”, aldus Der Spiegel – “opzettelijk, methodisch en met grote criminele energie”. De man was in 2011 als freelancer bij het weekblad begonnen, en is sinds anderhalf jaar in vaste dienst.

Het blad schrijft dat de eerste verdenkingen jegens de verslaggever, Claas Relotius (33), ontstonden naar aanleiding van een reportage over een Amerikaanse burgerwacht bij de Mexicaanse grens, die in november verscheen. Een collega, die samen met Relotius onderzoek voor het artikel had gedaan, kreeg argwaan en lichtte daarover de verantwoordelijke redacteuren in – en stuitte „aanvankelijk op een muur, als een klokkenluider die niet geloofd wordt”.

Maar hij hield vol en gebruikte een reis naar de VS voor een ander artikel om materiaal te verzamelen dat zijn verdenking kon staven. Omdat ook zijn naam boven het stuk over de burgerwacht stond, voelde hij zich bijzonder betrokken. Na aanvankelijke ontkenningen, gaf Relotius eind vorige week zijn bedrog toe. “In een groot aantal artikelen” bleken passages verzonnen. Naar eigen zeggen gaat het om zeker veertien stukken, waarvan sommige genomineerd zijn voor journalistieke prijzen. Hij baseerde zich bij zijn verzinsels op artikelen in andere media en op films.

Relotius heeft zo’n zestig stukken voor Der Spiegel geschreven. Het blad gaat nu na hoeveel daarvan betrouwbaar blijken, en stelt een commissie in die moet nagaan waarom de controlemechanismes gefaald hebben en hoe zulke affaires in de toekomst voorkomen kunnen worden.

De verslaggever heeft in de loop der jaren als freelancer geschreven voor tal van gerespecteerde kranten en bladen, waaronder Neue Zürcher Zeitung am Sonntag, Financial Times Deutschland, die Welt, het magazine van de Süddeutsche Zeitung, Zeit Online, en de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung.