Amsterdam mag doorgaan met weren van toeristenwinkels

Cheese Company De uitspraak van de Raad van State is een steun in de rug van het Amsterdamse stadsbestuur. Maar de kaaswinkel mag wel open blijven.

Het Damrak in Amsterdam. In het gebied bestaat het winkelaanbod vrijwel uitsluitend uit minisupermarkten, growshops, automatenhallen en massagesalons.
Het Damrak in Amsterdam. In het gebied bestaat het winkelaanbod vrijwel uitsluitend uit minisupermarkten, growshops, automatenhallen en massagesalons. Foto Robin Utrecht/ANP

De gemeente Amsterdam mag doorgaan met het weren van nieuwe toeristenwinkels in de binnenstad. Dat blijkt uit een uitspraak van de Raad van State in een zaak die was aangespannen door een kaaswinkel op het Damrak. Hoewel het filiaal van de Cheese Company open mag blijven, oordeelt de hoogste bestuursrechter dat het wel degelijk om een toeristenwinkel gaat en dat het Amsterdamse verbod niet in strijd is met Europees recht.

De uitspraak is een steun in de rug voor het Amsterdamse college, dat in oktober 2017 per direct de vestiging van nieuwe toeristenwinkels in de binnenstad verbood. Op die manier wilde het stadsbestuur de ‘monocultuur’ tegengaan, die op steeds grotere weerstand stuit bij stadsbewoners. Op sommige plekken in het centrum, met name op de Wallen en bij het Centraal Station, bestaat het winkelaanbod vrijwel uitsluitend uit minisupermarkten, growshops, automatenhallen en massagesalons.

Tulpen, kazen en Van Gogh

De vestiging van de Cheese Company, die in oktober 2017 zijn deuren opende, was volgens de gemeente zo’n toeristenwinkel en moest per direct dicht. Eigenaar Quirijn Kolff vocht dat besluit aan tot aan de Raad van State. Die oordeelt nu dat Cheese Company inderdaad een toeristenwinkel is. Er is sprake van „een eenzijdig aanbod van Hollandse kaassoorten” tegen „forse prijzen”. Bovendien is de voertaal in de winkel Engels en staan op de verpakkingen van enkele kazen „toeristische uitingen als koeien, tulpen en afbeeldingen van Van Gogh”.

De Raad van State acht het Amsterdamse verbod op nieuwe toeristenwinkels niet in strijd met de Europese Dienstrichtlijn. Het gaat om een „gerechtvaardigde en evenredige beperking van het vrij verrichten van diensten”, zo staat in de uitspraak. Ook vindt de rechter dat de gemeente aannemelijk heeft kunnen maken dat een „grotere diversiteit in het aanbod van winkels en voorzieningen” noodzakelijk is voor de „leefbaarheid in de stad”.

Langdurig huurcontract

Toch mag de Cheese Company aan het Damrak van de rechter openblijven. De gemeente heeft de eigenaar van de winkel „onevenredig benadeeld” ten opzichte van andere ondernemers in het gebied, vindt de Raad van State. Op het moment dat het verbod op toeristenwinkels in ging, was er al een langdurig huurcontract getekend en stond de winkel op het punt om open te gaan. De gemeente had de Cheese Company een vergunning verleend.

Lees over de rechtszaak rondom de winkel in januari: Kaaswinkel Damrak moet toch weg