Opinie

    • Arjen Fortuin

Een zeer divers gezelschap in ‘Moslims zoals wij’

Zap De Politicus van het Jaar-verkiezing leverde maandag weer zinloze tv op. Gelukkig begon de NPO ook met een interessant programma waarin acht verschillende moslims worden gevolgd.

Deelnemers aan Moslims zoals wij (NTR)
Deelnemers aan Moslims zoals wij (NTR)

Zelden kwamen zinloosheid en zielloosheid zo innig samen als bij de verkiezing van de Politicus van het Jaar 2019. Vrijdag werden bij Pauw twintig lange minuten besteed aan de nominatie van vijf mannen, van wie geen enkele andere verdienste ter sprake kwam dan dat ze met dit of dat (of koffie opdweilen) „de aandacht hadden weten te trekken”.

Treuriger kon het maandag bij de uitslag niet meer worden. De redactie van EenVandaag had kennelijk nattigheid gevoeld en pompte wat verbreding de uitzending binnen. Er waren interviews met een politicus die daadwerkelijk een verkiezing had gewonnen (Richard de Mos in Den Haag) en eentje die daadwerkelijk beleid had gevoerd (Wiebes, gasbesluit), terwijl ook Pia Dijkstra’s donorwet nog even ter sprake kwam. Al met al best een aardige basis voor een politiek jaaroverzicht – nu alleen nog die bespottelijke verkiezing afschaffen.

Later op de avond schoot me een programmaformat te binnen: Politici zoals wij, waarbij Baudet, Dijkhoff, Klaver, Rutte en Wilders tien dagen in een oude parochie worden gestald en gefilmd. Dagelijks een halfuurtje op de late avond. Al zou dat het ruim afleggen tegen het programma waarvan maandag de eerste aflevering werd uitgezonden: Moslims zoals wij (NTR), waarin een aanmerkelijk diverser gezelschap deze week dagelijks wordt gevolgd.

Van de acht moslims die zijn neergestreken in Neer (bij Roermond) trok in de eerste aflevering de vlogster Selma de meeste aandacht. Zij combineert het maken van filmpjes waarin ze soms ook even haar ondergoed laat zien, met het nadrukkelijk uitgesproken verlangen om zichzelf „vroom te kleden”. „Dat is een struggle voor me.”

Later raakte ze uit haar evenwicht toen een van haar tijdelijke huisgenoten zei niet vijf keer te willen bidden. „Hij kan niet bidden, maar wel shisha maken!” Tranen biggelden over haar wangen.

Moslims zoals wij valt op doordat de makers zijn ontkomen aan de valkuil om een programma te maken waarin de islam voor buitenstaanders wordt verklaard. Er is geen voiceover die komt vertellen wat de hadj of het salafisme is. Het gaat ook niet, of hooguit sporadisch, over de positie van moslims in Nederland. Het gaat over religie – en hoe bij de leden in de groep het persoonlijke geloof zich verhoudt tot regels die in de Koran staan en de verwachtingen van de groepen waar ze toe behoren.

De acht zijn zéér verschillend. De 25-jarige, vrijwel blinde Mohamed zegt zonder omhaal: „Ik ben een salafist, hallo! Noem me gerust fundamentalist.” Maar ook is er de lesbische Döne, die het initiatief nam tot een Turkse boot op de Gay Pride. Soms schrikken de bewoners van elkaar. „Heb je dan wel een hoofddoek om als je bidt?”, wordt Döne gevraagd. Het felle antwoord: „Ja, waarom vraag je dat?”

Bierbrouwerij

In de tweede aflevering (dinsdag op tv) heeft een van de mannen, hij is barman van beroep, een rondleiding in een naburige bierbrouwerij geregeld. Daarvoor deinzen drie anderen terug. Even later staat de barman alleen buiten als de rest voor het vrijdaggebed de moskee binnengaat. Steeds zie je de acht laveren tussen het uitspreken van hun opvattingen en het vrijheid gunnen aan de ander. Zoals mensen die in vrede willen samenleven dat nu eenmaal doen.

Uit de mond van de man met wie ik weinig opvattingen meende te delen, de zelfbenoemde salafist Mohamed, tekende ik een mooie uitspraak op: „Niemand heeft recht op gezondheid of op wat dan ook. Alleen op een eerlijke beoordeling.”

    • Arjen Fortuin