Uitstootnormen dwingen autobouwers tot keuze

Europese regels CO2-normen voor auto’s worden fors strenger. De autosector zal zich moeten aanpassen.

Autofabrikanten zijn niet blij met wat zij ‘agressieve’ uitstootnormen noemen.
Autofabrikanten zijn niet blij met wat zij ‘agressieve’ uitstootnormen noemen. Foto Istock

„Totaal onrealistisch”, dat vinden de autofabrikanten van de nieuwe CO2-doelen die de EU gaat opleggen aan de makers van personenauto’s en bestelbusjes. Onderhandelaars van de EU-lidstaten en het Europees Parlement kwamen overeen dat personenauto’s in 2030 37,5 procent minder CO2 mogen uitstoten dan in 2021. Halverwege, in 2025, moet het al 15 procent minder zijn. Voor bestelbusjes geldt een einddoel van 31 procent reductie.

De fabrikanten waarschuwen dat de „agressieve” normen duizenden banen in de auto-industrie zullen kosten. Maar ze moeten er wel aan voldoen. Wat zijn hun opties?

Lees ook: CO2-uitstoot auto’s in EU gaat fors omlaag

Overstappen op stroom

Voor het dieselschandaal in 2015 uitbrak, was dit de gangbare strategie voor autofabrikanten: weinig veranderen en hard lobbyen voor de status quo. Ze zeiden wel te werken aan zuinige en schone auto’s, maar vooruitgang boekten ze vooral op papier. Investeren in elektrische auto’s was marketingpraat.

Ook al gaat het dieselschandaal over stikstofoxiden, de fraude heeft ook invloed op CO2-uitstoot. Het schandaal was een wake-upcall, zegt Maarten Steinbuch, hoogleraar regeltechniek aan de TU Eindhoven. Hij wijst op een jaarlijkse enquête waarin KPMG autofabrikanten vraagt welke trend ze het belangrijkst vinden. „In 2015 hebben ze het over opkomende markten en zuinigere verbrandingsmotoren, in 2016 staat ineens elektrisch rijden bovenaan.” Dat komt door het dieselschandaal, zegt hij, én de vele reserveringen voor de Tesla Model 3 die toen de boel op scherp zetten.

Sinds het schandaal daalt het aandeel nieuw verkochte dieselauto’s in Europa scherp. Maar omdat rijden op diesel iets zuiniger is dan op benzine, maakt dat het halen van de nieuwe CO2-normen extra zwaar. Daimler, BMW en Volkswagen zetten daarom zwaar in op elektrisch (dus emissieloos) rijden en kondigden miljardeninvesteringen aan. Als ze die echt doen, halen ze de nieuwe normen makkelijk, zegt William Todt, directeur van groene lobbyorganisatie T&E. „Volkswagen wil in 2025 een kwart van zijn auto’s op elektrisch hebben. Als dat lukt, zitten ze al dichtbij het doel voor 2030. Die normen zijn echt niet zo agressief.”

Niets doen

Niet alle fabrikanten zijn wakker geschrokken. Begin dit jaar nog zei de recent overleden Fiat-topman Sergio Marchionne dat er geen geld valt te verdienen met elektrisch rijden, en dat zijn bedrijf er alleen in zal investeren als het echt moet van de overheid.

Bedrijven als Fiat-Chrysler en in iets mindere mate PSA Peugeot-Citroën investeren weinig in de ontwikkeling van elektrische auto’s, zegt Todt van T&E. „Dat geeft wel problemen met de nieuwe doelen. Chrysler maakt vooral grote, onzuinige SUV’s.”

Marchionne’s uitspraak is wat Steinbuch een „Kodak-moment” voor de fabrikant noemt. Niet als verwijzing naar een memorabel moment, maar naar het feit dat Kodak failliet ging, omdat het de omslag naar digitaal niet kon verzilveren. Steinbuch: „En China zet wel vol in op volledig elektrisch. Dit vormt wellicht nog de grootste bedreiging voor de Europese fabrikanten.”

Hybride of waterstof

Een derde optie is investeren in hybride auto’s of auto’s op waterstof. Dat is iets wat bijvoorbeeld Toyota doet.

Voor de Aziatische fabrikant zijn de nieuwe Europese CO2-normen geen bedreiging. Het bedrijf is nauwelijks afhankelijk van de verkoop van dieselauto’s en heeft dus geen last van teruglopende verkoop. En het investeert al decennia in zeer zuinige hybride benzinemotoren. Het heeft daarom voorlopig geen radicale omslag naar elektrisch rijden nodig. Als in 2030 de strengere reductie-eis gaat gelden, heeft waterstof het misschien wel als alternatief gehaald. Zo niet, dan is nog altijd nog een overstap naar volelektrisch mogelijk. Toyota heeft immers volop ervaring met elektromotoren.

Lees ook: De auto-industrie lobbyt voor elk tiende grammetje CO2-uitstoot
    • Carola Houtekamer