Jac experimenteert met de Pil van Orie

Voedingssupplementen Schaatscoach Jac Orie bedacht na jaren onderzoek een eigen multivitamine. Werkt het? De waakhonden hebben hun zegen gegeven.

Jac Orie, komende woensdag bij het Sportgala kandidaat als ‘coach van het jaar’: „Als je jezelf elke dag weer uitwoont in trainingen is het lastig om alles tot je te nemen dat je nodig hebt.”
Jac Orie, komende woensdag bij het Sportgala kandidaat als ‘coach van het jaar’: „Als je jezelf elke dag weer uitwoont in trainingen is het lastig om alles tot je te nemen dat je nodig hebt.” Foto Vincent Jannink/ANP

Tussen het coachen van Hein Otterspeer en Douwe de Vries in de B-groep in onthult coach Jac Orie zondagochtend in het teamhotel in Wolvega een van zijn geheimen. „Dit is hem”, zegt de Hagenaar, terwijl hij uit een plastic potje een bruinkleurige pil haalt. Geen wondermiddelen, laat staan iets dat verboden is, verzekert hij. Wel een door hemzelf ontwikkelde multivitamine, die de coach van de Jumboploeg maandag na jaren onderzoek presenteerde en die zijn schaatsers al enige tijd gebruiken. „Het zijn nog behoorlijke kadetjes geworden”, zegt hij liefkozend, een pil in de hand.

Het regende afgelopen weekeinde baan- en persoonlijke records en bij de wereldbeker in een vrijwel uitverkocht Thialf. Snelle ijsvloer, gunstig lage luchtdruk. Maar ook omdat de schaatssport zelfs in een na-olympisch jaar door ontwikkelt. Met aan kop opnieuw de ploeg van Orie, die een surplus aan (financiële) middelen blijft omzetten in topprestaties. Afstandszeges voor nieuweling Thomas Krol, die verraste op de 1.500 meter, Kjeld Nuis (1.000 meter) en Antoinette de Jong (drie kilometer). Sterke races van van Patrick Roest, een solide comeback van Sven Kramer op ‘zijn’ vijf kilometer (derde). Vrijwel allemaal waren ze dit seizoen al sneller dan het vorige.

„We zijn van de zomer in trainingen weer verder gegaan qua belastbaarheid”, verklaart Orie, die woensdag bij het Sportgala kandidaat is om voor de tweede keer op rij te worden verkozen tot ‘coach van het jaar’. Vier keer olympisch goud was er vorig seizoen voor zijn ploeg (Kramer, twee keer Nuis en Carlijn Achtereekte). Maar al voor de Spelen gaf Orie aan dat hij in de post-olympische zomer zou experimenteren met een compleet andere aanpak. „Je probeert bepaalde systemen extreem uit te rekken”, zegt hij nu. „We zijn verder gegaan dan ooit in het anaerobe systeem, de kwaliteit van de intervaltrainingen. Dat kun je alleen doen als je daarna hard rust en herstelt.”

Voeding is cruciaal

Voeding is bij het herstel een van de cruciale factoren. „Als je jezelf elke dag weer uitwoont in zware trainingen is het bijna onmogelijk om alle nutriënten tot je te nemen die je nodig hebt”, stelt Orie. Vandaar dat mensen, en zeker topsporters, multivitaminen gebruiken als aanvulling. Het blijft moeilijk vast te stellen of de supplementen, verkrijgbaar in allerlei soorten en prijzen, ook echt werken. „Bestaande multivitaminen gebruiken vaak soorten nutriënten die niet goed worden opgenomen, zoals magnesiumoxide. Dan denk je dat je iets binnen hebt, maar dat is niet zo. Er zijn ook goede producten maar daarin ontbreken soms weer stoffen die je juist wil hebben.”

In een groot schrift houdt Orie, van origine bewegingswetenschapper, al jarenlang alle gegevens bij over voeding van zijn sporters. „We hebben in de loop der tijd ontzettend veel bloedtesten gedaan waar een patroon uitrolt. Dan zie je welke combinaties het beste zijn voor sporters. Vitamine B zijn bijvoorbeeld ontzettend belangrijk voor bepaalde energiesystemen. Als zo’n systeem ergens onderuit gaat kun je geen kwaliteit meer leveren in trainingen.”

Met deze gegevens in het achterhoofd en de wetenschap dat de bestaande producten in zijn ogen niet voldeden, ontstond bij Orie de gedachte om een eigen multivitamine te ontwerpen. „Tweeënhalf jaar geleden ben ik het in een formule gaan wegzetten. Zoveel van dit, zoveel van dat. Nog een keer heroverwegen, overleggen met specialisten binnen en buiten mijn team. De goede nutriënten erin, de juiste verhoudingen. Het is ook een beetje de kunst van het weglaten. Je moet die pil kunnen doorslikken, je kunt er geen bounty van maken.”

‘Orise Allround Sport’ heet de multivitamine die hij nu op markt brengt. De pillen worden geproduceerd in een fabriekje in Rotterdam. „Vrij kleinschalig”, zegt Orie, die met de opbrengst in eerste instantie de ontwikkelingskosten hoopt terug te verdienen. „En wellicht houden we iets over om nieuwe producten te ontwikkelen.” Zijn sporters kregen het product als eerste. „Ze gebruiken het inmiddels allemaal.”

Zuiverheid

Pillen en topsport, de link naar doping is snel gelegd. „Wij proberen op allerlei vlakken te zorgen dat we onze standaard verhogen om te kunnen winnen”, zegt Orie. „Ik geloof dat dit product een verschil maakt. Maar met doping heeft het niks te maken.”

Hij wijst erop dat het product voldoet aan de eisen van het Nederlands Zekerheidssysteem Voedingssupplementen Topsport, een samenwerking van Natuur- en Gezondheidsproducten Nederland (NPN), sportkoepel NOC*NSF en de Dopingautoriteit. Het is ook geplaatst op de bijbehorende NZVT-lijst, met honderden supplementen. „Verder kun je niet gaan qua zuiverheid. Ik vind dat het aan de hoogste standaarden moet voldoen.”

Niet bang voor afgunst

In de schaatswereld wordt met argusogen gekeken naar de rijke ploeg van Orie, die onlangs het Noorse IT-bedrijf Visma als tweede sponsor aantrok. De dominantie heeft wat weg van Sky in het wielrennen. De Britse ploeg, waarvan de sponsor onlangs besloot om na dit seizoen te stoppen, boekte sinds 2010 dankzij een miljoenenbudget relatief grote progressie met ‘marginal gains’: kleine details die het verschil maken tussen winst en verlies. Orie, die met zijn schaatsers onlangs als enige ploeg een wereldbeker in Polen oversloeg om op hoogte te trainen in Italië, is niet bang voor afgunst. „Het zijn allemaal keuzes die je maakt om beter te worden. Wat anderen daarvan vinden maakt me niet uit. Wij doen alles netjes volgens de regels.”

Met de ontwikkeling van de nieuwe multivitamine wil Orie innovaties uit de topsport beschikbaar stellen voor een groter publiek. „Vergelijk het met Formule 1, waarvan de technologie uiteindelijk ook in gewone auto’s terecht komt.”

    • Maarten Scholten