Opinie

    • Jorg Leijten

In Ruttes “vaasje” klinkt de echo van Ruud Lubbers

De Haagse StemmingVandaag praat de Tweede Kamer over ‘hoofdpijndossier’ Lelystad Airport. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Terwijl VVD’er Klaas Dijkhoff tot politicus van het jaar werd gekroond, bereidde partijgenote Cora van Nieuwenhuizen zich voor op een zwaar debat. En vroeg iedereen zich af welk vaasje Mark Rutte nou precies bedoelde.

HOOFDPIJNDOSSIER: Vandaag praat de Tweede Kamer met minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) over Lelystad Airport en dat belooft een spannend debat te worden. De VVD-minister wil namelijk, tegen de afspraak met coalitiepartijen D66 en ChristenUnie in, ook maatschappijen die niet op Schiphol vliegen ruimte bieden op de nieuwe luchthaven. Eerder nog was de afspraak dat alleen maatschappijen die al op Schiphol vliegen naar Flevoland kunnen uitwijken. Daar dreigt de EU echter een stokje voor te steken, dus wil Van Nieuwenhuizen die afspraak openbreken. De VVD dreigt geïsoleerd te raken nu zowel D66 en CU vasthouden aan hun eis dat Lelystad een ‘overloopluchthaven’ blijft. Ook het CDA schuift die richting uit.

VVD’ER IN HET NIEUWS I: En zo ging het gisteren ineens over vaasjes. Het vaasje dat volgens Mark Rutte Nederland symboliseert en dat door 17 miljoen “gewone en bijzondere” mensen wordt vastgehouden. Onderliggende boodschap: er zijn vele uitdagingen maar met mij aan het roer voorkomen we dat het vaasje breekt. Het doet denken aan de slogan waarmee Lubbers ooit een derde termijn als premier afdwong: ‘Laat Lubbers zijn karwei afmaken’. Subtiel detail: de partijnaam VVD werd nergens genoemd in de advertentie. Het was het verhaal van Mark Rutte. Zoals de premier ook rond de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar op “persoonlijke titel” campagne voerde. Omdat ‘het verhaal Rutte’ beter werkt dan ‘het verhaal VVD’? Het leidde in ieder geval tot allerlei parodieën op Twitter en jaloezie bij Henk Krol en Geert Wilders.

VVD’er in het nieuws II: Klaas Dijkhoff. Zijn vele proefballonnetjes (onder andere over criminaliteit in probleemwijken en nieuwe kerncentrales) zorgden ervoor dat de VVD’er opviel en daarom verkoos het opiniepanel van EenVandaag hem als Politicus van het Jaar. Op twee en drie: Geert Wilders en Jesse Klaver. Het niet-afschaffen van de dividendbelasting werd het politieke moment van het jaar. De uitreiking ging niet zonder kritiek voorbij. Want waar waren de vrouwelijke politici onder de genomineerden? En Sywert van Lienden beschuldigde EenVandaag-journalist Joost Vullings van het dragen van dubbele petten. Die was not amused.

FRACTIEDISCIPLINE: Als juriste was Ankie Broekers-Knol dertien jaar geleden tegen het omstreden wetsvoorstel om het Openbaar Ministerie strafbeschikkingen te laten opleggen en daarmee voor rechter te laten spelen. Als VVD-senator liet ze zich ompraten met toezeggingen door toenmalig Justitieminister Piet Hein Donner (CDA). Nu blijkt dat het OM duizenden mensen onterecht een strafbeschikking heeft opgelegd, kijkt de afzwaaiend Eerste Kamervoorzitter terug. “Dan kun je als een don quichot alleen nog roepen: ‘Ik niet, ik niet.’ [...]. Het is vreselijk. Er is van die toezeggingen niks terechtgekomen.”

FRAUDERIJK: Een wet die fraude in de zorg aanpakt gaat het dan weer niet halen in de senaat en moet terug naar de Tweede Kamer. Was de PvdA als coalitiepartner in 2016 nog voor het idee om verzekeraars inzage te bieden in patiëntendossiers om fraude door niet-gecontracteerde zorgaanbieders tegen te gaan, nu is de oppositiepartij tegen en daarmee is er geen meerderheid in de Eerste Kamer. Ook fraudegevoelig: taalscholen voor inburgeraars. Die maken op grote schaal misbruik van het gebrek aan kennis van asielmigranten over het Nederlandse systeem. Er zijn inmiddels zeventig scholen gesloten en naar nog eens zeventien scholen wordt onderzoek gedaan.

AFSCHEID: Een aantal oudgedienden in Den Haag nam dit jaar afscheid. Zoals D66-leider Alexander Pechtold. In een reconstructie verhaalt het AD vanochtend hoe minutieus zijn vertrek werd voorbereid en geheimgehouden. Bij het belletje naar Rutte vloeiden tranen. “Ik dacht dat we samen oud zouden worden!” , reageerde de premier. Ook CDA-voorzitter Ruth Peetoom treedt, volgend jaar, af. Zij heeft haar twee termijnen erop zitten en wordt opgevolgd door Rutger Ploum.

SCHEIDINGSREKENING: De definitieve Brexit-stemming in het Britse parlement zal - voorlopig - plaatsvinden in de week van 14 januari, maakte Theresa May gisteren bekend. Maar of er nou een harde of zachte Brexit komt: het gaat de EU geld kosten. Nederland is bij een ‘no deal’ tot en met 2023 zo’n 2,3 miljard euro kwijt, berekende de Algemene Rekenkamer vorige week. Maar bij een harde Brexit valt de rekening in de praktijk veel hoger uit, berekenden NRC-redacteuren Philip de Witt Wijnen en Stéphane Alonso. Mogelijk miljarden hoger dan gedacht. Vooral voedselverwerkers en bedrijven in chemicaliën, rubber en plastic gaan de Brexit voelen.

DAAR IS-IE WEER: Kerst is traditioneel de tijd waarin partijen hun politieke wensen, verpakt in een menselijk verhaal, voor het komende jaar naar voren schuiven. Zo ook de ChristenUnie met voorman Gert-Jan Segers. Hij refereerde in een post op Facebook aan zijn tijd in het buitenland. Die begint met: “Van 2000 tot 2007 woonden wij met ons gezin in Egypte.” Ho ho ho, wacht eens even dachten wij. Hoorden we de Egypte-referentie als exemplarisch voorbeeld niet vaker? Hier bijvoorbeeld. Of hier. En hier. En ook nog hier. Eigenlijk best wel heel vaak.

QUOTE VAN DE DAG

“Maar nu weten we dat ze in dat panel misschien ook geen politicus zochten. Polemicus van het jaar, poseur van het jaar – dat voldeed blijkbaar ook.”

Politiek columnist Tom-Jan Meeus is kritisch over de keuze van Klaas Dijkhoff als politicus van het jaar.

    • Jorg Leijten