Recensie

‘Colette’: frivole camp uit het fin de siècle

Biopic Colette was niet de enige kunstenaar wier werk door haar echtgenoot werd geannexeerd. Maar zij bevrijdde zich in een vrijgevochten leven.

Colette (Keira Knigthley): een excentrieke en vrijgevochten levensloop.
Colette (Keira Knigthley): een excentrieke en vrijgevochten levensloop.

De Franse schrijver (Sidonie-Gabrielle) Colette (1873-1954) was bepaald niet de eerste of de enige kunstenaar wier werk door een man werd toegeëigend. De biopic van regisseur Wash Westmoreland maakt haar en haar excentrieke en vrijgevochten levensloop tot een icoon van het #MeToo- en #TimesUp-tijdperk.

Westmoreland en zijn schrijvende partner Richard Glatzer, samen ook bekend van Still Alice, die Julianne Moore een Oscar bezorgde, herschreven haar leven voor het heden. Daarbij namen zij biografische shortcuts die niet zozeer onjuist zijn, als wel focussen op het verhaal dat zij via haar willen vertellen. De opvallendste ingreep is waarschijnlijk dat zij secretaris Paul Heon (die Colettes manuscripten redde) door een acteur van kleur lieten spelen om aan te geven dat het leven rond 1900 een stuk inclusiever was dan de meeste films ons laten herinneren.

Het is een veelzeggende voetnoot bij het levensverhaal van de voor de Nobelprijs voor de literatuur genomineerde schrijfster van meer dan 30 boeken, waarvan waarschijnlijk de Claudine-serie, verschenen onder het pseudoniem van haar echtgenoot Willy (Henry Gathier-Villars), het bekendste is. Die in dagboekvorm geschreven coming-of-ageverhalen uit het Parijse fin de siècle waren scandaleus en succesvol door hun lesbische ondertoon.

De verhouding tussen Colette en Willy biedt voldoende stof voor speculatie. Hoe zat hun artistieke samenwerking precies in elkaar? Wie gebruikte wie? Wie was muze en wie meester? Hij gaf haar de kans om te schrijven en zich (seksueel) te emanciperen, maar misbruikte ook haar talent en regelde zijn zaakjes zo dat Colette geen enkel recht op haar eigen werk kon laten gelden.

Lees ook: biopics over schrijfsters stapelen zich op in de bioscoop dit jaar

Als film richt Colette zich voornamelijk op haar Bildungsjaren, die rondom dat huwelijk gecentreerd zijn. En daarmee op de frivole camp van het Parijse bohémien-milieu, haar uitstapjes naar het theater, en hoe dat voornamelijk als queer voorgestelde wereldje haar uiteindelijk in staat stelde een eigen stem te vinden. Haar vele geliefden zijn allemaal samengebald in de verhouding met de genderbending Marquise – Missy – de Belbeuf. Het is nu moeilijk voor te stellen welke schandalen de twee veroorzaakt moeten hebben door in herenkleding te lopen.

Actrice Keira Knightley heeft fans en haters, maar er is iets magisch aan de manier waarop zij personages in luisterrijke kostuumdrama’s (denk Pride & Prejudice of Anna Karenina) modern kan laten voelen zonder anachronistisch te worden.

    • Dana Linssen