Afvallen tijdens de feestdagen? Het kan

December-eten De feestdagen zorgen vaak voor vetaanwas. Maar wie oplet en vasthoudt aan eet- en beweegroutines, kan de schade beperken.

Een Britse buffetlunch voor Tweede Kerstdag. Een kerstdag kan makkelijk 6.000 kilocalorieën opleveren, genoeg voor een Tour de France-etappe.
Een Britse buffetlunch voor Tweede Kerstdag. Een kerstdag kan makkelijk 6.000 kilocalorieën opleveren, genoeg voor een Tour de France-etappe. Foto iStock

Een kilo zwaarder in de decembermaand, hoe voorkom je dat? Weeg jezelf liefst iedere dag, maar zeker tweemaal per week. Kijk hoeveel calorieën er in typische kerstrecepten zitten. En hou vast aan gewone eet- en beweegroutines.

Dat is getest. Britse proefpersonen die geïnstrueerd waren zich daaraan te houden waren na Kerst beduidend lichter dan mensen die alleen wat algemene voorlichting over gezonde voeding kregen. Het verslag stond vorige week in The BMJ.

Aan die Winter Weight Watch Study deden 272 volwassenen mee. Ruim driekwart was vrouw. De ene helft kreeg alleen een informatiebrochure. De andere 136 mensen kregen uitgebreide gedragstips en veel voorlichting. Ze kregen bijvoorbeeld foto’s van populaire Britse kerstrecepten, waarbij stond hoeveel minuten je moet wandelen of hardlopen om de calorieën daarin te verbranden. De Britten zijn dol op mince pie bijvoorbeeld, een schattig klein appeltaartje waarin appel, rozijnen en noten zitten, maar ook flink vet en suiker waardoor er makkelijk 350 tot meer dan 400 kilocalorieën in zitten. Of een kleine Christmas pudding: 1.280 kilocalorieën die je verbrandt met bijna twee uur hardlopen.

De gemiddelde mens in de westerse wereld wordt jaarlijks een paar honderd gram tot bijna een kilo zwaarder. Die halve kilo per jaar is na 10 jaar 5 kilo. Zo schuiven, met het ouder worden, steeds meer mensen door de grenzen die zijn gesteld voor overgewicht (BMI van meer dan 25) en obesitas (BMI boven de 30). Het BMI (body mass index) is het gewicht in kilo’s gedeeld door het kwadraat van de lengte in meters.

Meer dan de helft van de volwassen Nederlanders had in 2017 overgewicht. Van de twintigers gaf 28 procent in 2017 zelf op overgewicht te hebben. Onder de 65- tot 75-jarigen was dat 61 procent.

Een flink deel van de jaarlijkse gewichtstoename realiseren mensen rond de traditionele feestdagen, schreven drie onderzoekers in 2016 in The New England Journal of Medicine (NEJM). Zij zagen dat bij 3.000 mensen in Duitsland, de VS en Japan die een jaar lang een weegschaal met internetverbinding gebruikten. Met Kerst was het in alle drie de landen raak. In de VS was er ook een kilopiekje na Thanksgiving Day, eind november. In Japan is er de ‘Golden Week’ in mei en de Duitsers slaan met de paasdagen nog wat extra vet op. De Duitsers spanden de kroon met Kerst. Zij werden in december gemiddeld één procent zwaarder. Voor een Duitser van 75 kilo is dat driekwart kilo.

Opvallend is dat de onderzoeken naar december-vetaanwas uitkomen op minder gewichtstoename dan ‘de media’ beweren. In een artikel uit 2000 in de NEJM worden nieuwsberichten aangehaald die 3,2 tot 4,5 kilo gewichtstoename voor de gemiddelde Amerikaan in de periode van Thanksgiving tot na nieuwjaar melden. De Britten vonden in hun gerandomiseerde onderzoek dat de mensen die het preventieprogramma volgden zelfs 130 gram lichter werden in de riskante Britse kerstperiode. De controlegroep werd gemiddeld 370 gram zwaarder. Meedoen aan een onderzoek naar zwaarder worden rond kerst werkt kennelijk ook heel goed.

    • Wim Köhler