Groot politieschandaal Frankfurt door extreem-rechtse dreigbrief

Extreem-rechtse Duitse politie-agenten zijn mogelijk verantwoordelijk voor de bedreiging van een advocaat in Frankfurt.

Advocaat Seda Basay (links) krijgt al jaren hatelijke en racistische mails en brieven, soms tientallen per dag. Naast haar Adile Simsek, weduwe van NSU-slachtoffer Enver Simsek, en advocaat Mehmet Daimagueler
Advocaat Seda Basay (links) krijgt al jaren hatelijke en racistische mails en brieven, soms tientallen per dag. Naast haar Adile Simsek, weduwe van NSU-slachtoffer Enver Simsek, en advocaat Mehmet Daimagueler Foto Jens Schlueter/EPA

Een anonieme doodsbedreiging aan het adres van het dochtertje van een Duitse advocaat heeft de politie op het spoor gebracht van een extreem-rechtse cel in eigen kring. Vijf agenten uit Frankfurt blijken elkaar in een WhatsApp-groep foto’s van Hitler, hakenkruizen en racistische leuzen gestuurd te hebben.

Justitie onderzoekt nu of de agenten, die op non-actief zijn gesteld, ook verantwoordelijk zijn voor de dreigbrief aan de advocaat. Minister-president Volker Bouffier van de deelstaat Hessen (CDU) spreekt van „een bijzonder ernstige kwestie”. Extreem-rechtse figuren bij de politie vormen een terugkerend probleem in Duitsland.

Die dreigbrief was ondertekend met ‘NSU 2.0’, een verwijzing naar de neo-nazistische terreurgroep Nationalsozialistischer Untergrund (NSU). Tussen 2000 en 2007 heeft die groep in Duitsland tien moorden gepleegd, in negen gevallen op mensen met buitenlandse (vooral Turkse) achtergrond en in één geval op een politieagente.

Advocaat Seda Basay-Yildiz uit Frankfurt krijgt al jaren hatelijke en racistische mails en brieven, soms tientallen per dag. Ze is de verdediger van de nabestaanden van het eerste dodelijke slachtoffer van de NSU, de Turkse bloemenhandelaar Enver Simsek, die in 2000 in Neurenberg werd doodgeschoten.

Lees ook het interview met Kerim Simsek, wiens vader het eerste dodelijke slachtoffer was door NSU-terreur: ‘Door racisme zijn de daders niet eerder gepakt’

Ook verdedigt ze verdachten van terrorisme, wat haar op veel verwensingen komt te staan.

„Ik ben geen bang type”, zei ze dit weekeinde tegen Duitse media. Maar in augustus stapte ze naar de politie. Ze had een fax ontvangen waarin ze niet alleen zelf een „ellendig Turks varken” werd genoemd, maar waarin ook gedreigd werd dat haar destijds nog geen twee jaar oude dochtertje, van wie de naam werd vermeld, „geslacht” zou worden. Ook het precieze huisadres van haar gezin werd genoemd.

In het brievenhoofd van de fax stond: ‘Deze gratis fax is aan u verstuurd door Uwe Böhnhardt’ – ook een verwijzing naar de NSU. Böhnhardt was één van de drie NSU-terroristen. In 2011 werd hij met één van zijn maten dood gevonden, vermoedelijk hadden zij zichzelf om het leven gebracht. De derde en enige overlevende van het trio, Beate Zschäpe, werd in juli in München tot levenslang veroordeeld.

Spoor naar politiebureau

Van waar de fax aan de advocaat verstuurd was, bleek niet te achterhalen. Maar wel ontdekte de inmiddels ingeschakelde binnenlandse veiligheidsdienst van Hessen een spoor dat nota bene leidde naar het politiebureau in de binnenstad van Frankfurt. Daar bleek een vrouwelijke agent in de zomer, zonder duidelijke aanleiding, in het computersysteem van de politie de persoonlijke gegevens van de advocaat opgevraagd te hebben.

Lees ook over de veroordeling van Beate Zschäpe: Levenslang voor Duitse hoofdverdachte extreem-rechtse terreurgroep

Toen dat aan het licht kwam en de computer en telefoon van de vrouw in beslag werden genomen, ontdekte men de extreem-rechtse chatgroep met collega’s – van wie vervolgens na huiszoekingen ook de computers en telefoons in beslag genomen werden.

Advocaat Basay-Yildiz had maandenlang niets van de politie gehoord, maar toen vorige week naar buiten kwam dat vijf agenten vanwege de extreem-rechtse WhatsApp-groep op non-actief waren gesteld, vermoedde ze meteen dat dit een relatie met haar zaak had. Pas toen meldde de politie dat ze daar inderdaad onderzoek naar deed.

De advocaat, die zich ernstig zorgen maakte over de veiligheid van haar dochtertje, was verbolgen dat haar niet eerder verteld was uit welke hoek het gevaar blijkbaar dreigde. Ze kreeg nu het advies het kinderdagverblijf van het kind op de hoogte te stellen van het dreigement. Ook zou ze de politie moeten melden als ze naar bijeenkomsten met veel mensen gaat.

Omstreden uitzetting

De fax is verstuurd in een tijd dat Basay-Yildiz in het nieuws was in verband met de omstreden uitzetting van een Tunesiër, die een van de lijfwachten van Al-Qaeda-leider Osama bin Laden zou zijn geweest. De man werd, ondanks een uitdrukkelijk verbod van de Duitse rechter, toch naar Tunesië uitgezet. Basay-Yildiz, zijn advocaat, eiste daarop van de verantwoordelijke autoriteiten een dwangsom van 10.000 euro zolang de man niet was teruggehaald. Het dreigement het dochtertje te vermoorden werd in de fax omschreven als „vergelding” voor die dwangsom.

Nog altijd zijn er veel onopgehelderde vragen rond de terreurgroep NSU, en hoe het mogelijk was dat die zo veel jaren op verschillende plaatsen in Duitsland moorden kon plegen en banken overvallen zonder tegen de lamp te lopen. Meerdere parlementaire onderzoekscommissies en het vijf jaar durende NSU-proces in München hebben bij de nabestaanden en anderen niet de indruk kunnen wegnemen dat racisme bij politie, justitie en de inlichtingendiensten ertoe hebben bijdragen dat de terreurgroep steeds maar niet gevonden werd en zelfs het racistische motief niet als zodanig werd erkend.

Het extreemrechtse milieu in Duitsland werd uitgebreid geïnfiltreerd, toch kon de NSU zijn gang gaan. Hoe dat kan is nog altijd niet opgehelderd. Lees daarover:Zijn de daders soms getipt?

Eerder dit jaar nog bleek een agent uit Saksen zich voor een tijdelijke uitzending naar een andere deelstaat opgegeven te hebben onder de naam van de NSU-terrorist ‘Uwe Böhnhardt’. Of en hoe hij daarvoor gestraft wordt is nog niet duidelijk. Een Berlijnse agent die onlangs een sms afsloot met ‘Heil Hitler’ kwam weg met een berisping.