PEC Zwolle droomt van Europa, maar moet oppassen voor degradatie

Eredivisie PEC Zwolle probeert kapitaal te verkrijgen via aandelenuitgifte. Doel: structureel subtop spelen. Maar eerst moet degradatie worden voorkomen.

Het stadion van PEC Zwolle. De club speelde zaterdag thuis doelpuntloos gelijk tegen NAC Breda.
Het stadion van PEC Zwolle. De club speelde zaterdag thuis doelpuntloos gelijk tegen NAC Breda. Foto ANP Pro Shots

Je kunt twee dingen doen, zegt Adriaan Visser, voorzitter van PEC Zwolle. Of „het risico nemen” dat je regelmatig een jaar hebt waarin het „net allemaal even niet goed valt”. Met als gevolg dat de club in het slechtste geval kan degraderen uit de eredivisie, zoals mogelijk dit seizoen. „Of je kunt die ondergrens omhoog krikken.”

PEC Zwolle kiest voor het laatste. De club gaat de boer op. Visser werkt momenteel een plan uit om in de periode 2019-2024 voor twintig miljoen euro groeikapitaal op te halen, via aandelenuitgifte. Daarmee moet Zwolle structureel tussen plek vier en acht gaan spelen. Visser: „De reden dat we dit plan zijn begonnen is dat we daar weg willen.” Met ‘daar’ bedoelt hij: de gevarenzone. PEC staat vijftiende na de 0-0 van zaterdag, thuis tegen NAC.

PEC Zwolle manifesteerde zich na de promotie in 2012 als een stabiele middenmotor, met de winst van de KNVB-beker vier jaar geleden als katalysator van succes. PEC geldt als voorbeeld voor clubs die promoveren: met stevig, ambitieus beleid je staande houden in de eredivisie. Het stadion werd gefaseerd uitgebreid, het aantal sponsors en toeschouwers groeide, de begroting steeg, de salarisgrens werd verlegd. „We hebben ons de afgelopen jaren prima doorontwikkeld”, zegt Visser.

Maar om verder te groeien, is méér nodig. „We merken nu dat we met het huidige model af en toe tegen grenzen aanlopen.” Adviesbureau Hypercube deed een marktanalyse en kwam tot de conclusie dat als PEC serieuze stappen wil maken, extern kapitaal nodig is.

20 miljoen dus. Daarvan wil PEC 5 miljoen ophalen bij regionale investeerders. Inmiddels is hier volgens Visser bijna 3,5 miljoen van toegezegd, door 25 partijen. De overige 15 miljoen hoopt de club los te krijgen bij drie buitenlandse investeerders.

Mino Raiola als verkenner

Visser is op dit moment in gesprek met vier partijen, waarvan één Europese. Zaakwaarnemer Mino Raiola, met wie PEC een goede band heeft, deed volgens De Stentor ‘een verkenning’ in de Amerikaanse competitie MLS – maar volgens Visser lopen er geen gesprekken met partijen in de VS.

Doelman Diederik Boer (in het rood) van PEC Zwolle in duel met Daan Klomp van NAC Breda, afgelopen zaterdag.

Foto ANP Pro Shots

„In puur internationale financial investors zijn we niet zo geïnteresseerd”, zegt hij. PEC zoekt het meer in allianties, zoals samenwerking op het gebied van het scouten en opleiden van jeugdspelers, met daarnaast een „kleine” aandelenparticipatie. „Het is een beetje het model dat [chipproducent] ASML ook heeft, waar hun klanten in feite ook kleine aandeelhouders zijn. Je krijgt dan een vorm van co-creatie: je doet het samen.”

Maximaal veertig procent van de aandelen wordt verkocht, de rest blijft in handen van de stichting PEC Zwolle. En supporters krijgen een speciaal aandeel, zodat ze gehoord worden. Buitenlandse investeerders kunnen het dus niet voor het zeggen krijgen, benadrukt Visser.

Via social media lekten vorige maand foto’s uit van zijn bezoek met technisch directeur Gerard Nijkamp aan Qatar, bij de club Al-Gharafa, waar Wesley Sneijder speelt. Ze waren daar voor een gesprek over trainingskampen en presenteerden hun aandelenplan. „Daar is het tot dusverre bij gebleven”, zegt Visser.

Kritische datum

1 april 2019 geldt als „kritische datum”: dan moet duidelijk worden of er genoeg toezeggingen zijn om het plan uit te voeren. Met die 20 miljoen wil PEC het spelersbudget (salarishuis) de komende vijf jaar fors opschroeven: van 5 miljoen euro nu naar 11,5 miljoen. De salarisgrens ligt op dit moment tegen de 250.000 euro; dat moet richting de 400.000 euro gaan. Het idee: hogere salarissen – en daarmee betere spelers – moeten voor een hogere eindrangschikking zorgen. Visser: „Waarom is Ajax op dit moment hartstikke succesvol? Omdat zij de salary cap die zij hadden, hebben opengezet.” Met de begroting wil PEC groeien van 13 miljoen naar 25 miljoen euro per jaar.

Daarmee zou de club op het niveau komen waarop AZ en Vitesse momenteel zitten. PEC wil zich in de subtop nestelen. Daar liggen mogelijkheden, nu FC Twente in de eerste divisie uitkomt en ook FC Groningen en sc Heerenveen het sportief moeilijk hebben. Visser wijst erop dat die drie clubs de vlucht voorwaarts maakten „toen wij ons hier niet krachtdadig doorontwikkelden”. Zwolle speelde, op twee seizoenen na, tussen 1990 en 2012 in de eerste divisie.

Europese ontwikkelingen

Wat op de achtergrond meespeelt in de Zwolse plannen, zijn de Europese ontwikkelingen. De inkomsten uit de Champions League en Europa League stijgen – dit seizoen liggen ze bijna een miljard hoger. En vanaf 2021 komt er een nieuw toernooi bij, wat als gevolg heeft dat er meer plekken te verdelen zijn: in totaal 96 Europese clubs in die drie toernooien, tegen tachtig nu. PEC droomt voorzichtig: Europees voetbal, op middellange termijn. Visser: „Dat is een wenkend perspectief voor deze regio.”

De realiteit is dat PEC Zwolle zich eerst veilig zal moeten spelen. Na een belabberd tweede deel vorig seizoen, blijft de ploeg dit jaar kwakkelen onder coach John van ’t Schip. De club won slechts één van de negen thuiswedstrijden dit seizoen. Wat als PEC serieus in de problemen komt? Visser: „Dat gebeurt niet.”

Mocht de club onverhoopt toch degraderen, dan heeft dat grote consequenties voor het aandelenplan. „Het slaat een gat in je hele planvorming”, zegt Visser. Gaat er dan een streep door? „Beetje afhankelijk van de gesprekken die we op dat moment met deze of gene moeten voeren, maar ik denk dat de kans redelijk groot is dat het dan niet doorgaat.”

Visser maakt zich tegelijkertijd zorgen over de groeiende kloof tussen Ajax en PSV en de rest van de eredivisie, mede door de Champions League-inkomsten. „Dat gaat, als je niks doet, verwoestend werken in het Nederlands voetballandschap. De financiële verschillen worden zo groot dat de rest alleen maar kan dromen van wat daar gebeurt. Als je niks doet, ben je de aansluiting helemaal kwijt.”

    • Steven Verseput