‘Ik doe dit omdat jullie volwassenen mijn toekomst verpesten’

Greta Thunberg

Een jonge Zweedse klimaatactiviste inspireert scholieren overal ter wereld.

De 15-jarige Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg protesteert voor het parlement in Stockholm met het bord ‘Schoolstaking voor het klimaat’.
De 15-jarige Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg protesteert voor het parlement in Stockholm met het bord ‘Schoolstaking voor het klimaat’. Hanna Franzen/EPA

„Jullie stellen kinderen boven alles, en toch nemen jullie hen hun toekomst af”, zei de 15-jarige Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg in een toespraak op de klimaattop in Katowice. „We zijn hier om te laten weten dat verandering aanstaande is, of jullie het nu leuk vinden of niet.”

De Zweedse, die bij Time een plek kreeg in de lijst Most Influential Teens of 2018, lijkt het boegbeeld te worden van een jongerenbeweging die politici aanspreekt op hun klimaatbeleid.

Haar passie voor het klimaat valt te herleiden tot Svante Arrhenius, een voorouder van Thunberg. Arrhenius kreeg in 1903 de Nobelprijs voor Scheikunde en legde in 1896 als eerste het verband tussen de uitstoot van broeikasgassen en de opwarming van de aarde.

Niet meer naar school

Zweden beleefde dit jaar de warmste zomer in 262 jaar. Desalniettemin bleef klimaatverandering in de aanloop naar de verkiezingen van september weinig besproken. Om dit toch op de politieke agenda te krijgen, besloot Thunberg drie weken voor de verkiezingsdag niet meer naar school te gaan. In plaats daarvan demonstreerde ze bij het parlement in Stockholm, met een bord ‘schoolstaking voor het klimaat’. Aan voorbijgangers deelde ze een pamflet uit waarop stond: ‘Ik doe dit omdat jullie volwassenen mijn toekomst verpesten’.

Het idee voor een schoolstaking was ontstaan in maart, toen Thunberg zag dat meer dan drieduizend Amerikaanse scholieren zo hun onvrede uitten over het wapenbeleid van hun regering. Zij liepen destijds een symbolische zeventien minuten over straat, een minuut voor ieder slachtoffer van een schietpartij op een middelbare school in Parkland, Florida.

Thunberg zei dat ze elke vrijdag voor het parlement in de hoofdstad zou gaan staan. Zweden moet volgens haar de uitstoot van fossiele brandstoffen met 15 procent per jaar verminderen om te voldoen aan het Klimaatakkoord van Parijs. „Zweden is een rijk land en heeft een hoge uitstoot van broeikasgassen per hoofd van de bevolking, dus we moeten minder uitstoten dan andere landen”, zei Thunberg tegen The Guardian.

Meer dan twintigduizend scholieren uit onder meer het Verenigd Koninkrijk, België, de Verenigde Staten, Japan, Nederland en Australië staan haar inmiddels bij. In Melbourne namen eind november meer dan duizend kinderen deel aan een demonstratie.

Lees ook: Wat betekenen free riders, stocktake, High Ambition Coalition, mitigatie? Een alfabet van het klimaat

De wereld zweeg vijf minuten

Uniek is het optreden van Thunberg in Katowice niet. In 1992 sprak de Canadese klimaatactiviste Severn Cullis-Suzuki, toen 12 jaar, de eerste internationale Earth Summit in Rio de Janeiro toe. Cullis-Suzuki, bekend geworden als ‘het meisje dat de wereld vijf minuten deed zwijgen’, zei toen: „Jullie bepalen in wat voor wereld jullie kinderen opgroeien. Staan wij wel op jullie prioriteitenlijst?”

Donderdag plaatste Thunberg een oproep op Twitter voor een wereldwijde demonstratie tegen klimaatverandering op vrijdag. Tijdens een kleinschalige demonstratie bij het stadhuis van Amsterdam was de 10-jarige Norah de Lange een van de deelnemers. „Het wordt steeds warmer en dat vind ik zorgwekkend. We moeten zuinig zijn op de wereld waarin we leven zodat ook mijn kinderen later kunnen genieten van de aarde. Ik zou willen dat iedereen zich realiseert wat er aan de hand is. Politici móéten wel naar ons luisteren. Wij zijn de toekomst.”

    • Pepijn Keppel