Jaarlijks dilemma: wat doen we met de kerstboom met de Kerst?

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Istock

Mijn schoonvader heeft hem al uitgegraven. Samen proppen we zijn kluit in een vuilniszak, we duwen hem in de achterbak van de stationwagon. Als ik naar huis rijd, kietelt zijn groene top achter mijn rechteroor.

Het weerzien met onze kerstboom is een jaarlijks ritueel. In de grote moestuin van mijn schoonouders wacht hij tot ik hem kom halen om de feestdagen in onze huiskamer door te brengen. Iedereen, wijzelf voorop, vindt onze kringloopboom het toonbeeld van groen.

Dat is volkomen onterecht.

Ik ontdekte het pas toen ik dit stukje begon. Ik ben nota bene energie-journalist, en nog heb ik geen goede intuïtie over wat duurzaam is.

Mijn schoonouders wonen in een dorp aan de Waal, vijftig kilometer verderop. Voor de kerstboom rijd ik speciaal heen en weer, want hij is zo groot dat het gezin niet meer in de auto past. Jaarlijks zet ik dus tweehonderd kilometer op de teller om de privé-nordmann heen en weer te brengen. Daarbij verstook ik, in mijn hybride die ook al zo groen heet te zijn, bijna een emmer benzine.

Dat geeft evenveel CO2-uitstoot als zeven kerstbomen van de bloemenwinkel om de hoek. Adviesorganisatie Milieu Centraal berekende dat de milieubelasting van elke kerstboom gelijkstaat aan 25 kilometer autorijden. Ook al gaat onze zilverspar nog twintig jaar mee, het doet er niet toe. Met elke bomenrit zet ik de bijl aan het klimaat.

‘Wat doen we met de kerstboom met de Kerst’ is een klassiek huiselijk milieudilemma. Het antwoord is onverwacht. Kunstbomen zijn niet beter of slechter dan echte. De milieudruk hangt van zoveel variabelen af (kweekmethode, fabricage, kwaliteit enzovoort) dat er geen peil op te trekken valt, aldus Milieu Centraal. Wel is hergebruik op zich de betere keus. Een tweedehands kunstboom dus, of een echte lease-boom. De blog tuinenbalkon.nl heeft een actueel overzicht van huurlocaties. Huur- en adoptiebomen zijn wel schaars, dus je bent aan de late kant om er nu nog een te bemachtigen.

Maar die groene keus is niet meer groen als de leverancier van je boom meer dan tien kilometer verderop zit.

Ik had het kunnen weten. Minder autorijden staat in het korte rijtje van felgroene keuzes voor het dagelijks leven. Naast minder vliegen, meer plantaardig eten, minder spullen kopen, huis isoleren. De boom zal voortaan in de moestuin moeten blijven. Tenzij hij mee mag in de trein, natuurlijk.