Conflict met vastgoedhandelaar kost ProRail 18 miljoen

De spoorbeheerder had de grond naast het spoor nodig voor zelfmoordpreventiehekken en werkzaamheden maar lag hierover jarenlang in conflict met grondeigenaar Rail Side.

Spoorwegovergang in Sittard-Geleen. Het is niet bekend of op de foto ook nieuw aangekochte grond op te zien is.
Spoorwegovergang in Sittard-Geleen. Het is niet bekend of op de foto ook nieuw aangekochte grond op te zien is. Foto Marcel van Hoorn/ANP

Spoorwegbeheerder ProRail heeft vastgoedhandelaar Willem Tulling (50) en zijn bedrijf Rail Side vorig jaar 18 miljoen euro betaald voor 1.300 kleine lapjes grond langs het spoor. Het gaat in totaal om 1.200 hectare door heel Nederland. Dat bevestigt ProRail zaterdag na berichtgeving van het AD. Met de betaling kwam er een einde aan een langlopend conflict over de stukjes grond.

Met de splitsing van de spoorwegen in één vervoerder en één beheerder werd de grond om en onder het spoor ook verdeeld. Zo’n elf meter buiten het spoor ging grond naar ProRail, omliggende stukken werden van NS. In 2005 en in 2010 heeft NS Vastgoed ProRail de grond aangeboden. De vervoerder wilde er vanaf - mede door de hoge onderhoudskosten, die volgens het AD liggen op 1 miljoen euro per jaar. Enig aandeelhouder van ProRail is de Nederlandse staat, dus moest het bedrijf toestemming van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) hebben voor zo’n aankoop met belastinggeld. Maar het bedrijf zag op dat moment geen nut voor de omliggende stroken.

“Het ging om een substantieel bedrag”, zegt I&W-woordvoerder Carlijn van Donselaar. Vanwege een geheimhoudingsverklaring zegt zowel ProRail als I&W geen mededelingen te mogen doen over het precieze bedrag. “Omdat die aankoop toen niet direct nodig was, noch voor onderhoud, noch voor een nieuw project, heeft I&W hierover toen negatief geadviseerd.” En dus ging de grond de markt op.

8 miljoen euro

Via een openbare aanbesteding bemachtigde Rail Side in 2010 de grond langs het spoor. Eigenaar Tulling kreeg er 8 miljoen euro bij met de verplichting de grond te onderhouden, vertelde hij tegen het AD. Het telefoonnummer dat bij de Kamer van Koophandel genoteerd staat voor Tullings organisatie is niet langer in gebruik en NRC heeft hem niet kunnen bereiken voor commentaar. Later bleek dat ProRail delen van de grond wel degelijk gebruikte. Bijvoorbeeld voor zelfmoordpreventiehekken, of om aan het spoor te werken.

In 2015 zette Tullings zijn hakken in het zand: Rail Side gaf ProRail geen toestemming voor het bouwen van een voetpad naar een voetgangersbrug over het spoor. Rail Side wilde eerst betaald worden voor het oneigenlijk gebruik van zijn grond in de rest van het land. Het leidde tot rechtszaken, die ProRail verloor.

Daarna zat ProRail klem, het kon geen van de stukjes grond kopen of gebruiken, maar had die soms wel nodig voor bijvoorbeeld nieuwe overgangen of zelfmoordpreventiehekken. In dagblad Trouw werd becijferd dat het tot ProRail tot wel 75 miljoen euro kon gaan kosten om alle grond over te nemen. In juli 2017 kwam het tot een deal: ProRail betaalde Rail Side 18 miljoen voor de stroken grond, die op sommige plekken maar dertig centimeter breed zijn.

“We doen heel veel grondaankopen, het hele jaar door”, zegt een woordvoerder van ProRail, Jaap Eikelboom. “Maar Rail Side wilde alleen onderhandelen over al die grond. Dit hadden we nog nooit meegemaakt. Rail Side wilde er niets mee doen, alleen geld verdienen.” De omzet van ProRail was in 2017 1,3 miljard euro.