Minister Van Engelshoven stelt onderzoek in naar Turkse rector

Ahmet Akgündüz, die in het verleden vaker in opspraak kwam, zou gezegd hebben dat tegenstanders van Erdogan de doodstraf verdienen.

De Islamitische Universiteit in Rotterdam.
De Islamitische Universiteit in Rotterdam. Foto Bart Maat/ANP

Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) heeft een onderzoek ingesteld naar uitspraken die de omstreden rector van de Islamic University of Applied Sciences Rotterdam (IUR) heeft gedaan. Ahmet Akgündüz zou in Turkse media hebben gezegd dat tegenstanders van de president Erdogan de doodstraf verdienen. Het onderzoek kan grote gevolgen hebben voor de IUR.

Bij een tv-uitzending werd Akgündüz gebeld om een mening te geven over een nieuwe moskee die aanhangers van de islamitische geestelijke Fethullah Gülen in Duitsland openen. Aanhangers van Gülen worden door Erdogan verantwoordelijk gehouden voor de mislukte staatsgreep in de zomer van 2016.

De vorig jaar in het leven geroepen Commissie beoordeling uitingen maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef gaat Akgündüz’ uitspraken nu onderzoeken. Die commissie bestaat uit een oud-rechter, een onderwijsjurist en een mensenrechtenspecialist.

Juridisch toesten

Zij gaan kijken of de uitspraken van de rector in strijd zijn met het in de wet geformuleerde ‘verantwoordelijkheidsbesef’. Dat is het idee dat onderwijsinstellingen een maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben en in lijn met Nederlandse en normen en waarden moeten handelen. Het is de eerste keer dat de commissie in actie komt.

Het drietal brengt binnen een paar weken een zwaarwegend advies uit aan Van Engelshoven. In het ergste geval kan de hogeschool zijn accreditatie verliezen. Dan staat de opleiding gelijk aan een cursus en krijgen studenten geen geldig diploma meer.

De commissie was een initiatief van de vorige minister Jet Bussemaker (PvdA). De bepaling werd in de wet opgenomen juist zodat de regering juridische aanknopingspunten heeft om personen als Akgündüz aan te kunnen pakken. Akgündüz kwam in het verleden meermaals in opspraak om extremistische uitspraken. Zo zei hij bij zijn aantreden in 2000 dat moslimmannen in sommige gevallen hun vrouw mogen slaan.

In 2015 deden verschillende mensen en mensenrechtenorganisaties aangifte tegen de rector om een tweet waarin hij suggereerde dat een doodgeschoten Turkse mensenrechtenadvocaat zijn dood aan zichzelf te wijten heeft.