De minister helpt mee bij het afvallen

Wat eten we?Vanaf het nieuwe jaar kunnen mensen twee jaar lang begeleiding krijgen om af te vallen en gezonder te gaan leven. Maar liefst 3,5 miljoen mensen zijn kandidaat voor de interventie.

Het heeft bijna tien jaar geduurd, maar na 1 januari kunnen mensen twee jaar lang begeleiding krijgen om minder te gaan eten, af te vallen, meer te bewegen en gezonder te gaan leven. En de ziektekostenverzekering betaalt. Er is in 2019 6,5 miljoen euro voor gereserveerd. Het kost ongeveer 800 euro voor wie het twee jaar helemaal volhoudt. En het gaat niet ten koste van het eigen risico van jaarlijks 385 euro.

Er zijn maar liefst 3,5 miljoen mensen kandidaat voor de interventie. Het zijn de 18- tot 70-jarige Nederlanders die veel te dik zijn. Of die dat dreigen te worden en er beginnende gezondheidsklachten, zoals slaapapneu, gewrichtsslijtage door hebben. Of die een grote kans hebben op hartziekten of diabetes type 2.

Lees ook: Waarom slank blijven nog moeilijker is dan afvallen

Als die 3,5 miljoen mensen in 2019 meteen naar de huisarts stappen loopt het uit de hand. Er zijn nog niet genoeg leefstijlcoaches opgeleid. En de ziektekostenverzekeraars hebben met hen contracten afgesloten met maximumbedragen. Dus niet iedereen komt meteen aan de beurt.

Maar het begin is er en het heeft heel wat voeten in aarde gehad voor het zover was. Al in 2009 schreef het Zorginstituut Nederland dat gecombineerde leefstijlinterventie bewezen effectief is en door de verzekering vergoed kon worden. Maar de financiering bleef uit.

Leefstijlinterventie had waarschijnlijk de pech dat in 2010 VVD-minister Edith Schippers aantrad. Die geloofde heilig in de eigen verantwoordelijkheid van de mens bij beslissingen over roken, alcohol drinken, eten en bewegen. Alles bleef dus bij het oude: pas als iemand hartklachten had, of diabetes type 2, kwam de dokter er aan te pas die meestal pillen voorschrijft. Sinds vorig jaar zit er, naast een VVD’er, ook een CDA-minister op het departement van VWS. En een staatssecretaris van de ChristenUnie.

In het late voorjaar was er (schriftelijk) overleg tussen minister en parlement over het budget voor de leefstijlinterventie. De VVD-fractie vroeg of zo’n preventieprogramma uiteindelijk zorgt voor kostenbesparing op latere medische behandelingen. Minister Bruins (VVD) antwoordt dat hij dat nog niet weet, maar dat hij dat laat onderzoeken. Het ferme antwoord was natuurlijk geweest dat preventie bedoeld is om mensen gezonder en liefst ook gelukkiger te maken. Dat er een gezondheidskloof tussen arme en rijke mensen moet worden gedicht. Dat de meeste kosten uiteindelijk aan het eind van het leven worden gemaakt en dat niet te verwachten is dat een langer gezond leven ook leidt tot goedkopere zorg.

De PVV maakte zich zorgen over een stigmatiserende werking. De partij „ziet liever dat er wat meer begrip komt voor het feit dat mensen verschillend zijn, de ene dik, de andere dun, de ene actief, de ander passief”. Of de minister zich daarvoor wil inzetten. Natuurlijk, dat wil de minister. Hij ziet „net als de PVV het belang van diversiteit, iedereen is verschillend en het is een verworvenheid van de maatschappij dat dit kan en mag”. Die kans voor open doel liet de minister niet liggen en de leefstijlinterventie kwam in het verzekeringspakket.