Opinie

    • Hugo Camps

Baardgroei

None

Woensdagavond brak de lente door in de Johan Cruijff Arena. Wat Louis van Gaal bedoelde met voetbal van de totale mens werd zichtbaar en tastbaar. Strijd en weerbaarheid op het veld, een zinderend stadion met gezangen eromheen. Nergens waren die avond mensen gelukkiger dan in de voetbaltempel van Ajax. Het werd een bevrijdingsfeest. Ajax kon zich meten met het grote Bayern München en kreeg na een lang intermezzo weer een opstoot van Europese emancipatie. In de diplomatie zou men spreken van een doorbraak.

Verrassend was niet het vloeiende voetbaltechnische gala van de Amsterdammers, verrassend was de genadeloze wil om te winnen. De jonkies waren ineens volwassen geworden. Zelfvertrouwen had bezit genomen van Frenkie de Jong, Daley Blind en Matthijs de Ligt. Estheten, nu met baardgroei.

Ik moest aan Johan Neeskens denken. De krijger uit de Cruijff- en Keizerjaren die nooit opgaf. De Nees bleef maar lopen, tackelen, passen. Hij was de slager van zijn generatie, maar meer met doortastend spel dan met smeerlapperij. Dissident van het gewatteerde Ajax met torenhoge ambities. De middenvelder wou en kon niet verliezen. Nog steeds niet. Hij gaf de ruimte voor de fijnzinnigheid van anderen. Dwars door alles heen.

Er was nog wat afval in het spel van Ajax, slordigheid en nonchalance, overmoed en overtollige breikunst. Maar counterend Bayern werd onder druk gezet en kon slechts bij vlagen uitbreken. Ajax had de regie van de wedstrijd stevig in handen. Er was sprake van een historisch momentum: de droomgeneratie had ook een veldslag in de benen. De staat van professionalisme bijna voltooid.

Ook bij de aanhang was er iets veranderd. De nokvolle Arena maakte er een feest van in totale overgave. De hele wedstrijd klaterde een eclatante gelukservaring van de tribunes. Het legioen raakte niet uitgezongen en zelfs de notabelen op het ereterras gooiden armen en benen los. De vreugde van de comeback leidde tot een waarachtig volksfeest. Ajax was weer de chouchou van voetbalminnend Nederland. De Ajax-natie herrezen langs paden van entertainment en bravoure – het elan dat de samenleving zo node moet missen. Voetbal kan een spiegel zijn van de état d’âme van het volk. Wat in de Johan Cruijff Arena bij elkaar zat, was geheel vrij van neerslachtigheid. En ook van gezeur.

Lees meer over het spectaculaire gelijkspel tegen Bayern: Ajax’ vleesgeworden weerbaarheid

Ajax is voor het eerst in jaren weer de toetssteen van het gesundes volksempfinden. Het zelfvertrouwen is solide, de wil om te winnen ook. Ik ken het dédain van wetenschappers voor voetbal en bij uitbreiding voor sport, het zal Ajax worst wezen. Het losbandige geluk van vijftigduizend Ajacieden in de voetbaltempel van Johan Cruijff was exemplarisch voor het nieuwe zelfbeeld van Nederland. Je ziet het zelfs in de politiek terug waar premier Mark Rutte speelt met kompanen en tegenstand. Als een volleerd jongleur neemt hij iedereen mee in de ritmiek van een lach en een traan. De toestand is hopeloos, maar niet ernstig.

Ajax is maatschappelijk weer relevant. De koppeling van gratie en strijdlust haalt de toekomst in. Je zou het zowaar morele herbewapening kunnen noemen. De opdoffers van PSV en Feyenoord hebben geen blijvende schade aangericht. Ajax is losgeworsteld uit de spiraal van lankmoedigheid en frustratie. De grootmacht is vriendelijker geworden, humaner zelfs. Niet eens een jaar geleden werd Hakim Ziyech nog getrakteerd op afstotingsverschijnselen. Zou de middenvelder ooit wel een Ajacied worden? Vandaag is Ziyech het gezicht van Ajax. Een rolmodel.

Hugo Camps is journalist, columnist en schrijver.

    • Hugo Camps