Rechter: wegnemen van Jip de kip was diefstal

Dierenleed Een kip ontvoeren die een slachting boven de kop hangt: is dat een legale reddingsactie? Nee, zegt de rechtbank bijna drie jaar na de kidnap van wijlen kip Jip.

Kip Jip in zijn tijdelijke ren in de Amsteramse Academie voor Theater en Dans.
Kip Jip in zijn tijdelijke ren in de Amsteramse Academie voor Theater en Dans. Foto Rick Busscher

De rechter veroordeelt Sandra van der Werd wegens diefstal van Jip de kip. De kip was niet „hulpbehoevend” toen Van der Werd haar in 2016 ontvoerde uit vrees voor een slachting. Straf krijgt Van der Werd niet: daarvoor is de kwestie te lang geleden, naar het oordeel van de rechter.

Van der Werd – die met haar volledige naam in de krant wil – nam in januari 2016 een kip weg een uit een hok dat stond in de hal van de Academie voor Theater en Dans, in hartje Amsterdam. Een student had Jip, een kip van zijn opa, tot hoofdrolspeler van zijn studieproject gemaakt. Om medestudenten kritischer te laten nadenken over vleesconsumptie, zette hij Jip op school in een hok en gaf hij de studenten een week om te stemmen: mag Jip blijven leven, of moet ze dood? In het laatste geval zou de student Jip eigenhandig slachten, meldde lokale tv-zender AT5.

Strooien met visitekaartjes

Een noodsituatie, concludeerde Sandra Van der Werd, bestuurslid van Comité Dierennoodhulp. Ze nam de kip weg en liet haar visitekaartje in het kippenhok achter. Een receptionist van de school betrapte haar, en na een achtervolging door de Amsterdamse binnenstad van een half uur – waarin Van der Werd met visitekaartjes bleef strooien en almaar vermoeider werd door het dragen van Jip – werd de activist aangehouden.

Lees hier over de achtervolging van de activist met kip door een receptionist met portofoon

Een voorstel van het OM aan Van der Werd om de zaak af te doen door een strafbeschikking à 200 euro te betalen, wees ze af: ze was geen dief, maar had de kip juist gered.

Het OM besloot haar toen te vervolgen. De politierechter stuurde de zaak vervolgens door naar de meervoudige kamer van de Amsterdamse rechtbank. Die behandelde de zaak met een vertraging van ruim 2,5 jaar – een periode die Jip niet overleefde: ze stierf een natuurlijke dood.

Niet hulpbehoevend

Met het vonnis verwerpt de rechter de redenering van Van der Werds advocaat Max den Blanken. Hij zei tijdens de zitting twee weken geleden dat de Wet dieren voorschrijft dat iedereen aan een „hulpbehoevend dier” de „nodige zorg” moet verlenen. Aan die plicht heeft Van der Werd voldaan, aldus de advocaat, en daarmee is ze vrij van schuld. Want „niet strafbaar is hij die een feit begaat ter uitvoering van een wettelijk voorschrift”, citeerde hij artikel 42 van het Wetboek van Strafrecht.

Nee, zegt de rechter deze donderdag: Van der Werd handelde niet ter uitvoering van zo’n voorschrift, want Jip was niet hulpbehoevend. Ze had het niet slecht in haar hok. Aan de vraag of Jip wel hulpbehoevend zou zijn geweest als de studenten vóór slachting hadden gestemd, komt de rechter „niet toe”: de ontvoering vond plaats een aantal dagen vóór de stemming.

Van nood was dus geen sprake, van overmacht evenmin, en dus werd activist Van der Werd ook niet gedwongen „om te kiezen tussen onderlinge strijdige plichten en belangen”. Diefstal dus, want „zij heeft de kip zonder toestemming meegenomen en had niet de bedoeling deze terug te geven.”

Dat Van der Werd geen straf krijgt, komt ook omdat ze geen strafblad had. Die heeft ze met deze uitspraak wel. Ze vindt de uitspraak niet jammer voor zichzelf, zegt ze, maar wel „voor de dieren”. Of ze in hoger beroep gaat, weet ze nog niet.

    • Ingmar Vriesema