Recensie

Chihuly laat duizend glazen bloemen bloeien in Groningen

Glaskunst

De Amerikaanse glaskunstenaar Dale Chihuly heeft het Groninger Museum omgetoverd in een bont glaspaleis, vol kleurige glasplanten en meer.

Glassculptuur als tuin: Mille Fiori (2018) van in het Groninger Museum.
Glassculptuur als tuin: Mille Fiori (2018) van in het Groninger Museum. Foto Chihuly Studio / Siese Veenstra

Toen Andreas Blühm in 2012 directeur werd van het Groninger Museum nam hij zich voor om een overzichtstentoonstelling te maken van Dale Chihuly, een Amerikaanse glaskunstenaar die in Europa nauwelijks bekendheid geniet.

„Het Groninger Museum en Chihuly passen bij elkaar”, zei Blühm vrijdag, vlak voor de opening van een expositie die het museum voor de duur van bijna vijf maanden in een bontgekleurd glaspaleis heeft veranderd.

Een verrassende en gedurfde tentoonstelling. Op wat vazen in de afdelingen voor toegepaste kunst na zijn in musea voor moderne en hedendaagse kunst doorgaans alleen de vitrines van glas. Glaskunst is B-kunst, ondergebracht in gespecialiseerde musea, zoals het Nationaal Glasmuseum in Leerdam.

Met de tentoonstelling CHIHULY neemt het Groninger Museum het dus niet alleen op voor een in Europa onbekende kunstenaar, maar ook voor een museaal weinig gewaardeerd medium.

Dale Chihuly (1941) staat in de Verenigde Staten wel op een voetstuk. Zijn werk is opgenomen in museale collecties, heeft een prominente plek in de openbare ruimte, en zijn eigen museum, de Chihuly Glass and Gardens in Seattle, trekt jaarlijks driekwart miljoen bezoekers.

Gloeiende glasprieten van Chihuly tijdens opening tentoonstelling in Groninger Museum.

Foto Siese Veenstra

Zeven zeecontainers vol glas

Om Chihuly hier meer bekendheid te geven, pakte het Groninger Museum flink uit. Zeven grote zeecontainers met glazen creaties gingen op transport. Met als resultaat de grootste museumtentoonstelling die Chihuly ooit in Europa had. Twee complete verdiepingen en een deel van de buitenruimte van het museum zijn voor de Amerikaanse kunstenaar.

Chihuly denkt groot, zelfs als hij vazen maakt. Uitbundige vazen die vaak zelf iets van bloemen weg hebben. En tere, cilinder-vormige vazen met daarop glastekeningen geïnspireerd op en tentoongesteld met Chihuly’s verzameling oude Amerikaanse-Indiaanse manden en dekens. De complexe weefpatronen van de Indianen heeft hij met gekleurde glasdraden op het oppervlak van de cilinders aangebracht.

Maar Chihuly dankt zijn faam vooral aan zijn zaalvullende installaties. Daarvan zijn er zestien te zien. Aan de muren van het trappenhuis groeien tientallen Persians, zwam-achtige sculpturen van geel-oranje glas. En het pronkstuk van de expositie is Mille Fiori (Italiaans voor ‘Duizend bloemen’), een fantasie-hortus in letterlijk schitterende kleuren die in een verduisterde ruimte staat opgesteld.

Ook buiten het museum groeit de glazen über-natuur van Chihuly. Op het dak staan Red Reeds, drie meter hoge halmen van rood glas. En op de loopbrug staat Neon 206, een koraalachtige installatie van glazen buizen in hoekige vormen gevuld met gas in diverse neonkleuren. De elektriciteitssnoeren tussen de buizen dansen in de wind. Over zijn creaties zegt Chihuly: „Ik wil mensen betoveren met licht en kleur op een manier die ze nog niet eerder hebben meegemaakt.”

Dale Chihuly, Neon 206, 2017, The New York Botanical Gardens, Bronx.

Foto Chihuly Studio

Zeventien glasblazers

De 77-jarige kunstenaar is een breekbare man met clownsschoenen en een ooglapje. Sinds hij in 1976 door een auto-ongeluk het zicht in zijn linkeroog verloor, blaast hij zijn creaties niet meer zelf. Sindsdien is hij de dirigent die in zijn ‘hotshop’ een team van zeventien glasblazers en assistenten aanstuurt.

Op een film in het museumauditorium is te zien dat glasblazen teamwork is. Onder aanvoering van Chihuly zijn blazers – sommigen gehuld in vuurvaste pakken – druk in de weer met het vloeibare glas. Alleen omdat iedereen zijn rol kent, lukt het hen om samen een Rotolo te maken. Dat zijn wonderbaarlijke, droedelachtige glasvormen op een centrale kern. Met een gewicht tot wel 65 kilo zijn het de zwaarste glasobjecten die met de hand kunnen worden gemaakt. En zo weet CHIHULY de bezoeker wel vaker te verbazen.

CHIHULY t/m 5 mei 2019 in het Groninger Museum. Voor deze expositie geldt een toeslag van 5 euro. Zie: groningermuseum.nl
    • Arjen Ribbens