Wie kan jaarlijks 39 miljoen euro voor een wielerploeg ophoesten?

Einde Team Sky De meest dominante wielerploeg ter wereld raakt eind volgend seizoen hoofdsponsor Sky kwijt. Dat mediabedrijf stopte ruim 200 miljoen euro in de sport.

Foto Philippe Lopez/AFP

De meest besproken, allerrijkste en daardoor ook dominantste wielerploeg ter wereld zal na volgend seizoen op zoek moeten naar een nieuwe sponsor. Het van oorsprong Britse mediabedrijf Sky kondigde woensdagochtend aan na een samenwerking van tien jaar uit de wielrennerij te stappen. Het nieuws kwam voor stafleden en renners, samen voor een trainingskamp op Mallorca, als een complete verrassing, zei woordvoerder George Solomon. „Maar ook wij weten: niets is voor altijd.”

Terwijl de Nederlandse wielersport dezer dagen tamelijk unieke want langdurige deals sluit met de Nederlandse Loterij, een Noors IT-bedrijf en eerder al met supermarktketen Jumbo zegt Jeremy Darroch, topman bij Sky, in een persbericht dat eind 2019 „het goede moment is voor Sky om een nieuw hoofdstuk te beginnen door meer te focussen op andere initiatieven”.

Journalisten van de BBC leggen dat zo uit: het afscheid kan veel te maken hebben met de recente overname van Sky door de Amerikaanse mediagigant Comcast, die in november 100 procent van de aandelen in handen kreeg. Alle commerciële contracten zouden tegen het licht gehouden zijn, en die met de wielerploeg worden nu als eerste afgestoten. Solomon: „Verandering gaat vaak samen met nog meer verandering. De overname kan zeker een van de redenen zijn.”

Negatieve publiciteit

Maar het besluit kan ook genomen zijn om een eind te maken aan de negatieve publiciteit die het team de voorbije jaren veroorzaakte. In maart nog concludeerde het Lagerhuiscomité van digitale zaken, cultuur, media en sport in een onderzoeksrapport dat het bij Sky normaal was om geneesmiddelen toe te dienen die geen medische noodzaak hadden maar tot prestatiebevordering leidde. Zo zou Bradley Wiggins in 2011, 2012 en 2013 op essentiële dagen in zijn loopbaan – bijvoorbeeld vlak voor de door hem gewonnen Tour de France van 2012 – een injectie met een ontstekingsremmer hebben gekregen, volgens hem tegen astma. Daar was weliswaar een doktersattest voor verkregen, maar niet op de juiste gronden.

Daarmee ging Sky volgens het Britse comité een ethische grens over. Tot straffen leidde het niet. Die zaak is overigens nog niet afgedaan: in februari zal dokter Richard Freeman, de voormalige teamarts van Sky, zich voor een medische commissie moeten verantwoorden voor het mysterieuze pakketje dat in 2011 aan Wiggins was geadresseerd. Teambaas Dave Brailsford kletste zich daar in publieke verhoren handig uit, maar de vraag is of Freeman dat ook kan. Hij verklaarde eerder van een laptop met bewijzen te zijn bestolen tijdens een vakantie in Griekenland.

Lees ook: Sir Dave verliest aan geloofwaardigheid

Astmamedicijn Chris Froome

En dan bleek begin dit jaar ook nog eens dat in de urine van Chris Froome tijdens de door hem gewonnen Vuelta van 2017 een te hoge concentratie van een astmamedicijn was gevonden. Na maandenlang juridisch getouwtrek liet wereldwielerbond UCI de zaak tegen Froome vlak voor het begin van de Tour de France vallen omdat niet onomstotelijk viel vast te stellen of de meest succesvolle klassementsrenner van zijn generatie daadwerkelijk te veel van het medicijn had genomen.

De trein van Sky-renners werd bijgevolg tijdens de Tour drie weken lang door het publiek uitgejouwd en Froome kreeg een duw van een toeschouwer in de beklimming van de Alpe d’Huez. De vijandigheid jegens Sky is niet alleen van dit jaar: in 2015 werd Froome in zijn gele trui bekogeld met urine.

Sky ontkent dat het einde van de samenwerking ook maar iets te maken heeft met die negatieve publiciteit. „Als dat zo was geweest, hadden ze hun handen al lang van ons afgetrokken”, zei persman Solomon telefonisch. „Na tien jaar is het mooi geweest.”

Sky stapte in januari 2010 met grote ambities in de wielersport: teambaas Dave Brailsford zou binnen vijf jaar de eerste Britse Tourwinnaar afleveren. Dat zou gebeuren op basis van een zero-tolerancebeleid ten aanzien van doping en naar zijn idee van ‘marginal gains’: door de kleinste details te perfectioneren zou groot succes een logisch gevolg zijn. Sky professionaliseerde de sport dankzij een steeds verder uitdijend budget: van ruim 15 miljoen euro in 2010 tot bijna 39 miljoen euro in 2017. Volgens De Telegraaf zit Team Jumbo-Visma volgend jaar op dat eerste getal.

Exacte wetenschap

Sky maakte van de wielersport een welhaast exacte wetenschap, door op basis van cijfers een perfecte ploeg samen te stellen die in wedstrijden een uitgekiend tempo kon rijden, gedicteerd door vooraf berekende trapvermogens in wattages.

Op wedstrijddagen heeft Team Sky tegenwoordig de beschikking over faciliteiten die andere ploegen doet watertanden: ploegleiders rijden in luxe Jaguars, het team eet in een foodtruck met chefkok en de trainingsfaciliteiten in een villa nabij Nice zijn ongeëvenaard. Om nog maar te zwijgen over de fietsen waarop de renners rijden, en de (medische) begeleiding die ze met al dat geld kunnen bekostigen.

Brailsford overtrof zichzelf: al in 2012 won Bradley Wiggins de Tour, het begin van een hegemonie die deed denken aan de US Postal-ploeg van Lance Armstrong. Sky won de voorbij zeven jaar zes keer de Tour; met Wiggins, vier keer Froome, en dit jaar met Geraint Thomas. Froome won ook de Vuelta (2017) en de laatste editie van de Giro.

Als in het voetbal weekte Sky de beste renners met de meest riante salarissen bij andere ploegen los en smeedde een collectief dat zo dominant werd dat de spanning in wedstrijden verdween: een team renners met zichzelf wegcijferende troefkaarten viel niet langer te verslaan door wielerploegen die het moesten doen met nog niet de helft van dat jaarlijkse budget. Sky draaide de koers de nek om, volgens critici. Steeds vaker werd geroepen om een budgettair plafond in de wielersport, maar zover kwam het niet.

Wie wordt nu geldschieter?

De vraag is nu welke geldschieter bereid of in staat is het wielerteam onder gelijke voorwaarden te ondersteunen. Geraint Thomas tekende na zijn Tourzege een lucratief contract tot en met 2021, en het Colombiaanse supertalent Egan Bernal ging een unieke, vijfjarige verbintenis aan met Sky. Is er überhaupt een Brits bedrijf dat het zich in tijden van een al dan niet naderende Brexit kan veroorloven om een team van soms besmeurde wielrenners met een recordbedrag en voor langere tijd te ondersteunen? Wellicht dat een rijke oligarch soelaas kan bieden.

Met die queeste gaat Sky de wielerploeg de komende tijd helpen. Ondertussen gaan de renners volgens de woordvoerder op Mallorca over tot de orde van de dag. „Het is goed dat we juist nu allemaal bij elkaar zijn”, voegt hij toe.

Men bereidt zich voor op een nieuw seizoen, het laatste van Team Sky.