Voormalig onderkoning Tjeenk Willink waarschuwt nog een keer

De Haagse StemmingVandaag wordt het nieuwe PVV-Kamerlid Emiel van Dijk beëdigd. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Oud-voorzitter van de Raad van State Herman Tjeenk Willink maakt zich zorgen over de uitholling van de democratie en ziet in het debat over de Nationale Politie vandaag meteen een voorbeeld daarvan. En een “ontluisterende” brief van minister Ingrid van Engelshoven.

MAYDAY: Het was een continentaal ontbijt dat – oh the irony – kwam van cateraar House of Lords, maar veel meer dan dat wilde Mark Rutte, expert in het vinden van geitenpaadjes in lastige kwesties, niet kwijt over zijn ontmoeting met Theresa May gisteren. Ja, het handen schudden deed hem pijn na een “onhandige move” eerder deze week. Duidelijk is dat Rutte en andere Europese leiders de spartelende Britse premier wel willen helpen, maar geen idee hebben hoe. Donderdag praten ze er verder over op een speciale top. En zo werd Mays bezoek vooral voer voor grappen op Twitter. Zoals van D66’er Kees Verhoeven die in een wat knullige Love Actually-parodie de Britse premier maande tot spoed. En over Mays bedrijfsauto die dienst weigerde.

DIE PET ZIEN WE NIET ALLEMAAL: Elke wijk een eigen agent was de belofte bij de invoering van de Nationale Politie in 2012. Dat is niet gelukt, stelde een commissie vast die vorig jaar de invoering doorlichtte. Mensen zoals wijkagent Roel “krijgen te veel taken en worden overvraagd”. Woensdag debatteert de Tweede Kamer met Justitieminister Ferdinand Grapperhaus (CDA) over het rapport. ‘Ome’ Roel zag het met lede ogen gebeuren in Putten: vroeger was er nog een volwaardig politiekorps met een eigen balie en eigen auto’s. „Het zijn de tijden, dat is ook goed, je kunt er toch niks aan doen.”

ONDERKONING: Het verdwijnen van de politieagent als lokaal verbinder: het is het soort centralisering waar oud-vicepresident van de Raad van State Herman Tjeenk Willink voor vreest. De voormalig ‘onderkoning’ van Nederland’ wil geen “oude mopperpot” zijn, maar maakt zich in zijn vandaag verschenen boek Groter Denken, Kleiner Doen wel degelijk zorgen over de democratie. “Je kan wel politiebureaus sluiten omdat je digitaal aangifte kan doen. Maar het menselijke gezicht is verdwenen.” Een hele generatie is opgevoed met het idee dat de overheid een bedrijf is en dat marktwerking goed is in de publieke dienstverlening. Die weg loopt dood, waarschuwt hij in gesprek met NRC. “We zijn de democratische rechtsorde aan het uithollen.”

LAZEN WE DAT NOU GOED?: Het lijkt misschien klein bier, maar ook dat kan slecht smaken: de elke zomer oplopende telefonische wachttijden van onderwijsdienstverlener DUO. Vorig jaar nog bewees CDA-Kamerlid Harry van der Molen dat die kunnen oplopen tot meer dan 60 minuten. De Nationale Ombudsman stuurde al tweemaal een brandbrief naar onderwijsminister Ingrid van Engelshoven en haar voorganger Jet Bussemaker. Toch zal er door een gebrek aan financiële middelen niet snel wat veranderen, waarschuwde de D66’er deze week. “Gezien de huidige situatie richt ik me nu op het behouden van het bestaande, door mij als te laag beleefde, serviceniveau van de dienstverlening.” SP-Kamerlid Frank Futselaar vindt het “ontluisterend“.

COALITIEBARSTJES: Dat er eerste barstjes ontstaan in de regeringscoalitie, schreven we enkele weken terug al toen de kwestie rond de subsidie voor organisaties die voorlichting geven over abortus de coalitie verdeelde. VVD en D66 willen nu ook de invoering van een 13-wekenecho voor zwangere vrouwen, zoals de Gezondheidsraad eerder al adviseerde. De CU ziet daar niks in. Ook de kwestie rond de budgetpolissen wringt het tussen de partijen. CDA en CU willen de goedkope zorgverzekering afschaffen, VVD en D66 niet. Bij de formatie werd afgesproken de budgetpolissen minder aantrekkelijk te maken, maar nu blijkt dat steeds meer mensen ervan gebruik maken.

STOELENDANS: Kamervoorzitter Khadija Arib slaakte al menigmaal een zucht als er weer een Kamerlid voortijdig vertrok. Het is nog niet bekend wat de exacte reden is, maar gisteren werd duidelijk dat ook PVV’er Karen Gerbrands de rit niet gaat uitzitten.Wel zou ze lid blijven van de Haagse gemeenteraad. Arib leest vanmiddag een brief voor van Gerbrands en installeert dan meteen haar opvolger Emiel van Dijk, die eerder al tijdelijk partijgenoot Gabrielle Popken verving. Gisteren werd ook duidelijk dat GroenLinkser Zihni Özdil dit jaar niet meer in de Kamer zal verschijnen wegens ziekte. Hij hoopt, net als PvdD’er Marianne Thieme, begin volgend jaar terug te keren.

QUOTE VAN DE DAG

“95 procent van de maatregelen uit het overleg aan de klimaattafels zal door iedereen gesteund worden. Het laatste deel is spannend.”

Terwijl de deadline nadert verwacht D66-leider Rob Jetten dat de meeste maatregelen uit het Klimaatakkoord volgende week al zijn uitgewerkt