Voor Theresa May was het constant ploeteren

Sinds haar aantreden in 2016 is Theresa May verwikkeld geweest in een permanente hindernisrace rond Brexit. Een tijdlijn.

Theresa May tijdens een persconferentie in Brussel, op 25 november 2018.
Theresa May tijdens een persconferentie in Brussel, op 25 november 2018. Foto Julien Warnand/EPA

13 juli 2016:

Theresa May wordt premier voor de Conservatieve Partij, nadat David Cameron is afgetreden wegens de overwinning van het Leave-kamp bij het Brexitreferendum. Theresa May stelt onder meer Boris Johnson aan als minister van Buitenlandse Zaken en richt een speciaal ministerie op om de Brexit in goede banen te leiden. Dit ministerie wordt geleid door David Davis, net als Johnson een Brexiteer.

29 maart 2017:

Lees ook over Margaret Thatcher en John Major die in dezelfde positie als May terechtkwamen: De Tories - dertig jaar bakkeleien over Europa

Om uit te treden uit de EU, moet artikel 50 worden geactiveerd. Theresa May besluit dit te doen en daarna is er - op dat moment - geen weg terug meer. Op 29 maart 2019 moet het Verenigd Koninkrijk de EU verlaten. Onlangs besliste het Europese Hof overigens dat het Verenigd Koninkrijk dat voornemen eenzijdig mag intrekken.

8 juni 2017:

May krijgt een klap te verduren de tussentijdse verkiezingen die ze zelf graag wilde om een steviger mandaat van de kiezer te krijgen en haar altijd hopeloos verdeelde partij achter zich te verenigen. Maar in plaats van een overwinning, wordt het een pijnlijke nederlaag voor de Tories, die hun meerderheid in het Lagerhuis verspelen. In het vervolg zijn ze afhankelijk van gedoogsteun van de aartsconservatieve DUP, de Noord-Ierse Unionisten. Mays handen worden daardoor nog steviger gebonden.

4 oktober 2017:

Op het partijcongres van de Conservatieve Partij houdt May een desastreuze slotrede, waar de belettering op het podium het begeeft en ze zelf last heeft van een onbedaarlijke kriebelhoest. Overmacht en pech, maar het is een beeld dat lang blijft hangen. Dat terwijl ze had willen uitstralen dat het geruzie in haar partij moet stoppen en het landsbelang voorop moet staan.

Theresa May worstelt met water na haar hoestbui. Foto Phil Noble/Reuters

12 juli 2018:

May en haar kabinet presenteren het Chequers-plan, vernoemd naar het buitenverblijf van de Britse premier, als de Britse basis voor een deal met de EU. Dat valt in het Brexit-kamp van haar partij niet goed, omdat men van mening is dat de banden met de EU in dit plan te hecht blijven. Nog voordat de inkt van het plan droog is, stappen Brexit-minister Davis en minister van Buitenlandse Zaken Johnson op. Davis wordt opgevolgd door Dominic Raab, Johnson door Jeremy Hunt.

Theresa May en haar kabinet bespreken het Chequers-plan. Foto Joel Rouse/EPA

19-20 september 2018:

In Salzburg probeert Theresa May op een informele top enthousiasme te kweken voor haar Chequers-plan en de overige 27 EU-landen ervan te overtuigen dat ze wat extra speelruimte nodig heeft om alle rebellen in haar fractie koest te houden. De EU stelt zich star op en Theresa May keert verder verzwakt terug naar Londen. De Britse pers spreekt collectief van een vernedering. Dat wordt extreem versterkt doordat de voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk, op Instagram een foto van May, een schaal gebakjes en hemzelf post, met daaronder de tekst ‘no cherry’s’. Boodschap: May wil alleen de krenten uit de pap en dat heeft de EU heus wel door.

13 november 2018:

De EU en het Verenigd Koninkrijk maken bekend dat er een deal is over de Brexit. Maar deze kan zowel Remainers als Brexiteers in haar partij niet echt op de banken krijgen. De Brexiteers vinden het te slap en zijn bang dat ze door de noodoplossing voor de Ierse grenskwestie tot in de eeuwigheid aan de EU verbonden zullen blijven. Dominic Raab is kort daarna de tweede Brexit-minister die opstapt, samen met een trits aan andere figuren in de regering. Samengevat: de deal verenigt niet, maar zet de verhoudingen nog verder op scherp. Dominic Raab wordt opgevolgd door de nagenoeg onbekende Stephen Barclay.

Theresa May geeft een persconferentie, vlak na het opstappen van Dominic Raab. Foto Matt Dunham/AP

4 december 2018:

Voor het eerst in de Britse parlementaire geschiedenis krijgt een regering een contempt of parliament aan haar broek. Met een pijnlijke 311 stemmen voor en 293 tegen zet het Lagerhuis Theresa May op haar plek. Aan het begin van de 5 dagen debat die moeten leiden tot een stemming over de deal op 11 december, zijn veel parlementariërs boos dat de regering het juridische advies over de Brexit-deal niet in zijn geheel wil publiceren. De regering zwicht alsnog, maar de nederlaag is al geleden. Het Lagerhuis besluit daar bovenop dat áls Mays deal wordt weggestemd, het parlement een veel steviger rol krijgt in het vervolgtraject.

10 december 2018:

Een dag voor de cruciale stemming over de Brexit-deal, besluit Theresa May deze uit te stellen. Ze weet dat ze zeker rond de 100 stemmen tekort komt om haar plan door het Lagerhuis te krijgen en zegt dat ze terug naar Brussel en de Europese hoofdsteden wil om ‘verduidelijkingen’ te krijgen, vooral over de oplossingen voor de Iers/Noord-Ierse grens. Hoon is haar deel, en vooral de oppositie is woedend dat het Lagerhuis al dagen voor niets blijkt te hebben gedebatteerd, en de regering telkens volhield dat de stemming 100 procent zeker zou doorgaan.

11 december 2018:

Door het uitstellen van de stemming over de Brexit-deal, is de onvrede onder de Brexiteers in de Tory-fractie tot een voorlopig hoogtepunt gekomen. Het comité van backbenchers, de Tory-Lagerhuisleden die letterlijk op de achterste bankjes zitten – ook qua aanzien – heeft 48 brieven binnen die vragen om een leiderschapsverkiezing binnen de Conservatieve Partij. Theresa May moet haar Europese toernee stilleggen en zegt dat ze de strijd aangaat „met alles wat ik in mij heb”.